Środowisko pracy należy badać regularnie

O wynikach badań czynników niebezpiecznych dla zdrowia należy niezwłocznie powiadomić pracowników narażonych na ich oddziaływanie.

Pracodawca ma obowiązek wykonywać badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, które występują w zakładzie pracy. Przepisy precyzują, że są to czynniki:

● chemiczne,

● o działaniu rakotwórczym lub mutagennym,

● pyły,

● fizyczne (np. hałas i drgania mechaniczne).

Do niebezpiecznych elementów środowiska pracy zalicza się też mikroklimat środowiska pracy (zimny lub gorący), promieniowanie optyczne (np. laserowe) oraz pola i promieniowanie elektromagnetyczne. Długotrwałe oddziaływanie powyższych czynników na pracownika może prowadzić do powstania u niego choroby zawodowej.

Częstość pomiarów

W sytuacji gdy pracownicy narażeni są na działanie czynnika szkodliwego, należy systematycznie wykonywać badania jego nasilenia. Najczęściej przepisy wymagają, aby pracodawca przeprowadzał je raz na dwa lata lub raz na rok - ich częstotliwość zależy przede wszystkim od tego, czy podczas ostatniego pomiaru stwierdzono stężenie lub natężenie danego czynnika powyżej normy.

Termin kolejnego badania lub pomiaru będzie zależeć także od rodzaju czynnika. Przykładowo częściej przeprowadza się badania stężeń czynników rakotwórczych lub mutagennych, w niektórych przypadkach zaś przepisy przewidują prowadzenie pomiarów stałych. Można ich nie przeprowadzać, jeżeli wyniki dwóch ostatnio przeprowadzonych analiz nie przekroczyły norm określonych przepisami prawa.

Jeżeli w zakładzie pracy nastąpią zmiany w zakresie wyposażenia technicznego, procesów technologicznych, warunków pracy albo inne szczególne okoliczności, które mogą mieć wpływ na poziom emisji i narażenia czynników niebezpiecznych, pracodawca ma obowiązek przeprowadzić ponowne badania i pomiary.

Zakładając nową firmę, należy również pamiętać, że badania i pomiary czynników szkodliwych należy wykonać w ciągu 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.

40 lat na dokumentację

Obowiązkiem firmy jest także prowadzenie rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia oraz wpisywanie na bieżąco wyników badań i pomiarów do specjalnych kart, prowadzonych z uwzględnieniem rodzajów poszczególnych czynników. Wyniki mogą być udostępnione na pisemne żądanie obecnego lub byłego pracownika. Mogą oni także wystąpić z wnioskiem o sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii wyników badań i pomiarów. W przypadku likwidacji zakładu pracodawca ma obowiązek przekazać rejestr właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu.

Wyniki przeprowadzonych badań i pomiarów należy przechowywać przez 3 lata, a rejestr czynników szkodliwych na stanowisku pracy i karty badań i pomiarów przez 40 lat.

Przepisy nakazują również pracodawcy przeprowadzenie konsultacji z pracownikami lub z przedstawicielstwem pracowników, w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Przedmiotem tych konsultacji powinno być rozpoznanie i typowanie czynników niebezpiecznych dla zdrowia oraz wykonywanie badań, pomiarów i pobieranie próbek tych czynników na stanowiskach pracy.

Zagrożenia pod kontrolą

Pracodawca winien eliminować albo ograniczać oddziaływanie czynników szkodliwych na pracowników poprzez stosowanie i doskonalenie rozwiązań technicznych i technologicznych, np. w postaci urządzeń eliminujących lub ograniczających działanie czynników niebezpiecznych.

Jeśli w zakładzie wykorzystuje się substancje chemiczne, muszą one zostać oznakowane i przechowywane w opakowaniach zabezpieczających, a pracodawca powinien prowadzić karty charakterystyki tych substancji.

Ponadto należy rejestrować wszystkie rodzaje prac, w których ma miejsce kontakt z substancjami chemicznymi, oraz prowadzić rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach. Pożądane jest także wprowadzenie odpowiednich środków organizacyjnych, stosowanie środków ochrony zbiorowej i indywidualnej, a także stosowanie i egzekwowanie postępowania przez pracowników zgodnie z przepisami i zasadami bhp.

Ważne

Jeżeli w zakładzie pracy nastąpią zmiany w zakresie wyposażenia technicznego, procesów technologicznych albo inne szczególne okoliczności, które mogą mieć wpływ na poziom emisji i narażenia czynników niebezpiecznych, pracodawca ma obowiązek przeprowadzić ponowne badania i pomiary

Karolina Topolska

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 220 - 228 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra zdrowia z 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. nr 33, poz. 166).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. nr 217, poz. 1833 z późn. zm.).