Komentarze

Możliwość nakładania kar porządkowych to uprawnienie pracodawcy stanowiące jego reakcję na naruszenie przez zatrudnionego niektórych obowiązków. Z jednej strony spełnia funkcję represyjną, a z drugiej prewencyjną.

Zastosowanie przez pracodawcę jednej z kar porządkowych obwarowane jest określonymi w kodeksie warunkami. Omówiono je, zwracając uwagę na kwestie formalne związane z obowiązującymi pracodawcę terminami, a szczególnie obowiązkiem wypełnienia podstawowej powinności - wysłuchania pracownika.

Z punktu widzenia pracownika istotne są w komentowanych przepisach zagadnienia dotyczące możliwości skutecznego zakwestionowania - najpierw w postępowaniu wewnątrzzakładowym, a później sądowym - nałożonej kary. Natomiast pracodawcę zainteresować powinny wyjaśnienia dotyczące trybu rozpatrywania sprzeciwu pracownika przy udziale zakładowej organizacji związkowej. Są one bardzo ważne, gdyż nieodrzucenie sprzeciwu w odpowiednim terminie skutkuje uznaniem go za uwzględniony.

Instytucja odpowiedzialności materialnej stanowi jedną z tych instytucji prawa pracy, która służy ochronie interesów pracodawcy. Nie oznacza to jednak, że nie uwzględnia funkcji ochronnej prawa pracy, o czym świadczy choćby ograniczony obowiązek odszkodowawczy pracowników. W niniejszym komentarzu odpowiedzialność ta będzie nazywana odpowiedzialnością majątkową, gdyż jest to określenie oddające pełniej charakter prawny tej instytucji.

Odpowiedzialność majątkową można podzielić na: za szkodę wyrządzoną pracodawcy w procesie pracy oraz za szkodę wyrządzoną w mieniu powierzonym. Takie rozróżnienie znajduje odzwierciedlenie w systematyce kodeksu pracy, w którym każdej z tych odpowiedzialności poświęcono odrębny rozdział. Pierwszy normuje zasady odpowiedzialności, która jest powiązana z generalnym obowiązkiem pracownika dbałości o dobro pracodawcy, a w szczególności chronienia jego mienia. Odpowiedzialność tę pracownik może ponosić w przypadku wyrządzenia szkody z winy nieumyślnej lub umyślnej.

Odpowiedzialność za mienie powierzone z obowiązkiem zwrotu lub wyliczenia się została uregulowana w rozdziale drugim i stanowi odrębny rodzaj odpowiedzialności ponoszonej przez pracowników, którzy będąc zobowiązani do pieczy nad mieniem powierzonym, nie zwrócili go lub nie rozliczyli się z niego przed pracodawcą. Charakterystyczne jest tu domniemanie winy pracownika w razie wykazania, że nie wyliczył się on z powierzonego mienia.

Ustawodawca uregulował także w kodeksie pracy zasady odpowiedzialności pracownika za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, mimo że tego rodzaju odpowiedzialność jest obszarem regulowanym przez prawo cywilne. Odpowiedzialność ta dotyczy bowiem sytuacji z udziałem poszkodowanej osoby trzeciej. Co do zasady obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przez pracownika spoczywa wówczas bezpośrednio na pracodawcy, a dopiero w drodze regresu może on zażądać rekompensaty od pracownika.

@RY1@i02/2012/188/i02.2012.188.21700010b.803.jpg@RY2@

Danuta Klucz doktor nauk prawnych

Danuta Klucz

doktor nauk prawnych

@RY1@i02/2012/188/i02.2012.188.21700010b.804.jpg@RY2@

Andrzej Marek sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Andrzej Marek

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy