Redukcja nie skutkuje przejęciem części pracowników

Zlikwidowanie urzędu i wskazanie innego jako następcy prawnego nie oznacza, że doszło do przejęcia zakładu w rozumieniu kodeksu pracy. Wskazany urząd jest tylko reprezentantem Skarbu Państwa.

Pracownicy byli zatrudnieni w jednej z Wojskowych Komendzie Uzupełnień (WKU) na podstawie umów o pracę zawartych na czas nieokreślony. Na podstawie rozporządzenia ministra obrony narodowej komenda została zlikwidowana, a jako następcę prawnego wskazano jednostkę w innej miejscowości. W związku z powyższym część majątku została przejęta przez nową komendę. Komendant WKU wypowiedział pracownikom umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wskazał likwidację pracodawcy.

Pracownicy nie zgodzili się z tym uzasadnieniem i odwołali się do sądu I instancji. Ten uznał, że nie doszło do likwidacji pracodawcy, ale zgodnie z art. 23¹ par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r, nr 21, poz. 94 z późn. zm.) do przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę. Sąd podkreślił, że przejmująca WKU od stycznia 2011 r. powinna stać się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy z pracownikami zatrudnionymi dotychczas w likwidowanej komendzie. Sąd I instancji uznał wypowiedzenie umów pracownikom za bezskuteczne.

Sprawa trafiła do sądu II instancji. Ten wskazał, że wyrok sądu niższej instancji był praktycznie niewykonalny, bowiem wskazany pracodawca przestał istnieć. W efekcie stwierdził, że przyczynę wypowiedzeń umów o pracę podaną w oświadczeniach pracodawcy, tj. likwidację zakładu pracy, trzeba uznać za prawdziwą.

Pełnomocnik pracowników wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego (SN). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. c dyrektywy Rady 2001/23/WE z 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części przedsiębiorstw lub zakładów (Dz.U. UE L z 22 marca 2001 r.), reorganizacja administracyjna organów publicznych lub ich przeniesienie nie jest przejęciem w rozumieniu niniejszej dyrektywy. SN wskazał, że krajowe ustawodawstwo nie zawiera takiego zastrzeżenia, wobec tego nie jest wykluczone przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę, także na skutek zmian strukturalnych w administracji.

SN wskazał jednak, że zmiany strukturalne i zarazem terytorialne na szczeblu WKU dokonane zostały w związku z nowym kształtem zadań państwa w zakresie obronności kraju (rekrutacja do Narodowych Sił Rezerwowych i zawieszenie poboru do zasadniczej służby wojskowej). Zaznaczył, że reforma w tej sferze pociągnęła za sobą zniesienie niektórych komend i w efekcie doprowadziła do redukcji zatrudnienia w tym sektorze publicznym. W związku z tym nie ma podstaw do uznania, że po przejęciu zadań i kompetencji zachowana została tożsamość placówki zatrudnienia pracowników. Nie doszło więc do przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę. Ponadto mienie, z którym wiąże się dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie, było i jest mieniem Skarbu Państwa. W rezultacie wskazanie innej WKU jako następcy prawnego zlikwidowanej jednostki w innym mieście oznacza jedynie wskazanie Skarbu Państwa.

SN oddalił skargę kasacyjną.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 maja 2012 r., sygn. akt II PK 228/11