Uchwała zachęci lekarzy do przechodzenia na kontrakty

Część szpitali uzupełnia brakujące godziny do etatów lekarzy, odliczając je od pełnionych przez nich dyżurów medycznych. Tym samym pomniejszają ich wynagrodzenia. Mimo że dotychczasowe orzecznictwo w tej sprawie było rozbieżne, Sąd Najwyższy niedawno usankcjonował taką praktykę. Jakie będą skutki dla lekarzy oraz placówek medycznych?

Zgodnie z sentencją uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 6 listopada 2014 r. (sygn. akt I PZP 2/14) za pracę w ramach pełnienia dyżuru medycznego dopełniającego czas pracy lekarza do obowiązującej go przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy przysługuje jedynie dodatek w wysokości określonej przez kodeks pracy.

Do tej pory istniały różnice w sposobie wyliczania płacy za nieprzepracowane godziny pracy w ramach etatu z powodu zapewnienia lekarzowi 11-godzinnego odpoczynku po dyżurze. W efekcie część lekarzy otrzymywała zarówno wynagrodzenie wynikające z przepracowanego dyżuru, jak i pełną stawkę etatową. Na podstawie orzeczenia Sądu Najwyższego podwójna zapłata nie będzie już możliwa, a lekarzowi będzie przysługiwał jedynie określony w kodeksie pracy dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. Na aprobatę zasługuje to, że dzięki temu rozstrzygnięciu zostaną wyeliminowane narastające rozbieżności w orzecznictwie. Moim zdaniem uchwała stanowi racjonalne pogodzenie sprzecznych ze sobą stanowisk podmiotów leczniczych i środowiska lekarskiego.

Czy można się spodziewać, że praktyka szpitali się teraz ujednolici i w ślad za tymi, które stosowały taki system rozliczeń z lekarzami, pójdą następne?

Jest to bardzo prawdopodobne. Chciałbym podkreślić, że uchwała SN jest bardzo korzystna dla szpitali, zwłaszcza dla tych, które się borykają z problemami finansowymi. Tak jak już mówiłem, nie będą one już zobowiązane do wypłaty podwójnego wynagrodzenia, a to pozwoli im na poczynienie oszczędności. Niezadowolone z treści uchwały mogą być natomiast środowiska lekarskie, jednakże obniżenie otrzymywanego wynagrodzenia nie dotknie wszystkich medyków. W części placówek medycznych taki sposób wyliczania płac obowiązywał już przed wydaniem orzeczenia przez SN.

Czy skutkiem uchwały może być unikanie przez lekarzy zatrudnienia na etacie?

Faktycznie lekarzom przestanie się teraz opłacać etat. Przy tej formie zatrudnienia będą otrzymywać mniejsze wynagrodzenia za dyżury. Nie wykluczam, że w tej sytuacji część lekarzy będzie chciała przejść na kontrakty cywilnoprawne, gdyż umożliwią one dalsze pobieranie niepomniejszonego wynagrodzenia za dyżury. Należy jednak pamiętać, że zastąpienie umowy o pracę zleceniem lub umową o dzieło może być uznane za obejście przepisów prawa pracy i prowadzić do ustalenia stosunku pracy. Zgodnie z art. 22 par. 1² kodeksu pracy nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną, jeśli praca wykonywana jest na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Co do zasady wymogi te pozostają spełnione w przypadku lekarzy pracujących w szpitalach, dlatego do omawianej koncepcji należy podchodzić z dużą ostrożnością.

@RY1@i02/2014/228/i02.2014.228.18300100b.802.jpg@RY2@

FOT. WOJTEK GÓRSKI

Konrad Kacprzak associate, Kancelaria Prawna "Świeca i Wspólnicy" Sp. k.

Rozmawiała Beata Lisowska