Komentarze

Ustawa z 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 598), która weszła w życie 27 maja 2014 r., wprowadziła zmiany do ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) oraz do wielu innych ustawa dotyczących problematyki zatrudnienia i prowadzenia działalności związanej z zatrudnieniem.

Celem nowelizacji było zwiększenie oddziaływania polityki rynku pracy na wzrost zatrudnienia oraz łagodzenie skutków niedopasowania strukturalnego, głównie pod kątem kwalifikacji i kompetencji osób bezrobotnych. Zła sytuacja na rynku pracy wywołana spowolnieniem gospodarczym stała się przyczynkiem do podjęcia przez ustawodawcę decyzji o zainicjowaniu działań umożliwiających pewnym kategoriom bezrobotnych trwałe włączenie się do rynku pracy. Zmiany mają też zwiększyć efektywność współpracy organów zatrudnienia z pracodawcami oraz urzędów pracy z podmiotami niepublicznymi.

W komentarzu uwzględniono zmiany obowiązujące od 27 maja 2014 r. i te, które zaczną obowiązywać od 1 lipca 2014 r. Pracodawcy mogą skorzystać z nowych narzędzi wspierania tworzenia miejsc pracy i powrotu do zatrudnienia osób bezrobotnych (w tym dla powracających na rynek pracy po przerwie związanej z wychowaniem dziecka), takich jak grant na telepracę, świadczenie aktywizacyjne, pożyczka z Funduszu Pracy (FP) na utworzenie miejsca pracy lub podjęcie działalności gospodarczej, programy regionalne. Nowe możliwości otworzyły się również dla zatrudniających młodych pracowników (do 30. roku życia). Przewidziano nowe instrumenty wspierające zatrudnienie młodych ludzi na rynku pracy, takie jak bony szkoleniowe, bony stażowe, bony zatrudnieniowe i bony na zasiedlenie. Utworzono też mechanizm, który zgodnie z zamierzeniami ułatwić ma zdobycie stażu zawodowego - refundację składek na ubezpieczenia społeczne za bezrobotnych podejmujących pierwszą pracę. Nowością są również przepisy mające wspierać pracodawców zatrudniających bezrobotnych w wieku ponad 50 lat oraz zachęcać ich do podnoszeniu kwalifikacji pracowników przy wykorzystaniu Krajowego Funduszu Szkoleniowego.

W ramach tego komentarza omówione zostały te instytucje, które mają największe znaczenie dla pracodawców. Pominięto m.in. kwestie poprawy skuteczności działania urzędów pracy oraz jakości usług świadczonych bezrobotnym stosownie do ich potrzeb, w szczególności mechanizm profilowania pomocy udzielanej bezrobotnym.

Ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie nowych instrumentów rynku pracy, ale także na zmodyfikowanie niektórych obecnie istniejących. Skuteczność tych instrumentów zweryfikuje rynek pracy. Niemniej jednak już na etapie analizy ustawy budzą się wątpliwości co do sensowności pewnych rozwiązań. Nowelizacja nie jest również wolna od błędów legislacyjnych, które z pewnością utrudnią praktyczne stosowanie ustawy, a w istocie odbiją się na pracodawcach i bezrobotnych. O tych błędach piszę w komentarzach do poszczególnych artykułów.

Jeżeli chodzi o sensowność wprowadzonych rozwiązań, to ustawodawca w moim przekonaniu dość konsekwentnie decyduje się na wprowadzanie rozwiązań bardziej skomplikowanych, droższych i zbiurokratyzowanych zamiast rozwiązań prostszych i niewymagających uczestnictwa aparatu biurokratycznego. Niech za przykład posłużą refundacje i dofinansowania jako instrumenty rynku pracy. Aby można było dokonywać refundacji i dofinansowań, konieczny jest aparat biurokratyczny, który będzie zajmował się tymi kwestiami, np. kwalifikował pracodawców, sprowadzał uprawnienia, zawierał umowy, wreszcie weryfikował wykorzystanie środków. Jeżeli dodatkowo refundacje czy dofinansowania zależą od uznania organu, np. starosty, to pojawia się korupcjogenna sytuacja, w której od urzędnika zależy kwota świadczeń otrzymywanych przez pracodawcę. Nawet jeżeli instrumenty te dzielone będą w sposób niekorupcyjny, to ze względu na ich uznaniowość i ograniczony zasób środków trafią jedynie do części pracodawców. To prowadzi do naruszenia konkurencyjności, a co najważniejsze nie gwarantuje, że pracodawca utrzyma zatrudnienie bezrobotnego po okresie, gdy skończą się refundacje. O wiele łatwiejszym i skuteczniejszym środkiem walki z bezrobociem wydaje się zmniejszanie obciążeń publicznoprawnych związanych z zatrudnianiem. Znajdzie to zastosowanie do wszystkich pracodawców, nie będzie zależne od aparatu biurokratycznego i nie będzie generowało potrzeby zatrudnienia nowych urzędników. Warto bowiem zwrócić uwagę, że obsługa instrumentów rynku pracy jest kosztowna. Część środków przeznaczanych na walkę z bezrobociem jest zużywana na potrzeby administracji, a część przez tę administrację marnotrawiona. Oczywiście obniżenie składek na ubezpieczenie społeczne dla bezrobotnych mogłoby nie być dla nich korzystne ze względu na potencjalnie mniejsze świadczenia z tych ubezpieczeń, ale warte rozważenia wydają się mechanizmy czasowego obniżenia tych obciążeń bądź obniżania obciążeń niemających wpływu na świadczenia dla pracowników, czyli podatków. W tym kontekście pozytywnie należy ocenić przyjęte w art. 104a rozwiązanie przewidujące wyłączenie obowiązku odprowadzania składek na FP od zatrudnionych rodziców powracających do pracy, bezrobotnych do 30. roku życia czy tych, którzy ukończyli 50. rok życia. Szczęśliwie w tych przypadkach ustawodawca nie zdecydował się na mechanizm refundacji polegający na tym, że pracodawca opłaca składki na FP, a następnie urzędnik na podstawie umowy z pracodawcą mu je zwraca. Rozwiązanie jak najbardziej godne pochwały, choć o ograniczonej skuteczności - składki na FP to tylko 2,5 proc. podstawy wymiaru.

Dotychczas w dodatku Kadry i Płace komentowaliśmy ustawy:

● z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

● z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

● z 13 marca 2006 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

● z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

● z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

● z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

● z 4 marca 1994 r. o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych

● z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy

● z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (wybrane przepisy)

● z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców).

● Ponadto:

● rozporządzenie z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. poz. 167)

● rozporządzenie z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz.U. nr 60, poz. 282)

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w dotychczasowych wydaniach DGP na

@RY1@i02/2014/122/i02.2014.122.21700010a.802.jpg@RY2@

Łukasz Chruściel radca prawny, kieruje biurem kancelarii Raczkowski i Wspólnicy w Katowicach

Łukasz Chruściel

radca prawny, kieruje biurem kancelarii Raczkowski i Wspólnicy w Katowicach