W trakcie urlopu dla poratowania zdrowia można zwolnić
Dyrektor technikum 2 czerwca 2014 r. z powodu zmian organizacyjnych w szkole wypowiedział umowę o pracę nauczycielce przebywającej na urlopie dla poratowania zdrowia. Uznał, że jest to dopuszczalne, ponieważ rozwiązanie umowy zbiegnie się z terminem zakończenia urlopu. W trakcie biegnącego wypowiedzenia, tj. 5 czerwca 2014 r., złożył jej oświadczenie o skróceniu okresu wymówienia. Czy jest to zgodne z prawem?
Nie. Rozwiązanie stosunku pracy z tych przyczyn następuje z końcem roku szkolnego po uprzednim trzymiesięcznym wypowiedzeniu. Dla zachowania tego wymogu konieczne jest zatem, aby oświadczenie o wypowiedzeniu złożone zostało nauczycielowi do końca maja.
Wprawdzie okres wymówienia może być skrócony do 1 miesiąca, jednak oświadczenie woli pracodawcy w tym zakresie może być złożone tylko łącznie z wypowiedzeniem umowy o pracę, a nie w okresie późniejszym. Tak orzekł Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w wyroku z 31 stycznia 2013 r. (sygn. akt V Pa 1/13, www.ms.orzeczenia.gov.pl). Jego zdaniem zasady skracania okresu wypowiedzenia umowy o pracę nauczycielowi, przewidziane w art. 20 ust. 5 Karty nauczyciela (dalej: KN) są identyczne, jak te określone w art. 361 par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.). W stosunku do tych ostatnich wypowiadał się wielokrotnie Sąd Najwyższy, który w uchwale z 9 lipca 1992 r. (sygn. akt I PZP 20/92, OSNC 1993/1-2/2) stwierdził, że dokonanie wypowiedzenia i określenie okresu wypowiedzenia, czyli momentu, w którym nastąpi rozwiązanie stosunku pracy są nierozłączne. Nie można dokonać wypowiedzenia z określeniem trzymiesięcznego okresu, a następnie go skrócić. Godziłoby to bowiem w interes pracownika, dla którego przepis ten ma charakter gwarancyjny. Podobnie SN w wyroku z 5 listopada 2013 r. (sygn. akt II PK 42/13, Lex nr 1438799) stwierdził, że oświadczenie pracodawcy o skróceniu okresu wypowiedzenia w trybie art. 361 par. 1 k.p. może być złożone tylko łącznie z wypowiedzeniem umowy o pracę, a nie w okresie późniejszym.
Niezależnie od powyższego istotna jest wątpliwość, czy dyrektor szkoły mógł wypowiedzieć nauczycielce umowę o pracę w czasie, gdy przebywała ona na urlopie dla poratowania zdrowia. Z dotychczasowego orzecznictwa SN wynikało, że w okresie tego urlopu stosunek pracy nauczyciela jest chroniony. Jeszcze w wyroku z 19 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II PK 204/11, LEX nr 1226836) SN twierdził, że nauczycielowi w okresie urlopu dla poratowania zdrowia przysługuje pełna ochrona trwałości stosunku pracy, z wyjątkiem sytuacji, gdy dochodzi do całkowitej likwidacji szkoły.
Pogląd ten uległ zasadniczej zmianie po podjęciu przez SN uchwały z 26 czerwca 2013 r. (sygn. akt I PZP 1/13, OSNP 2013/23-24/270), w której stwierdzono, że złożenie przez nauczyciela wniosku o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia lub korzystanie z takiego urlopu nie stanowi przeszkody do rozwiązania z nim stosunku pracy na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 2 KN. Przepis ten przewiduje, że dyrektor szkoły w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć rozwiązuje z nim stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny. Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia.
Stanowisko SN wyrażone we wspomnianej uchwale konsekwentnie było podtrzymywane w kolejnych orzeczeniach tego sądu. I tak w wyroku z 4 lipca 2013 r. (sygn. akt II PK 215/12, LEX nr 1371999) SN uznał, że w pierwszej kolejności zarządzający muszą dostosować stan zatrudnienia do aktualnych zadań szkoły. W tym celu mogą zwalniać nawet osoby przebywające na urlopach zdrowotnych. W wyroku z 7 stycznia 2014 r. (sygn. akt II PK 108/13, LEX nr 1438796) SN stwierdził, że prawo nauczyciela do urlopu dla poratowania zdrowia nie może uniemożliwiać dyrektorowi szkoły dostosowania stanu zatrudnienia do aktualnych potrzeb wynikających z rozmiaru zadań szkoły. Zdaniem SN nie można wykluczyć, że przyznanie ochrony mogłoby wymusić na pracodawcy konieczność zwolnienia innego nauczyciela, co przekreślałoby zastosowanie obiektywnego kryterium wyboru do zwolnienia z pracy.
@RY1@i02/2014/113/i02.2014.113.217001000.802.jpg@RY2@
Leszek Jaworski
Leszek Jaworski
Podstawa prawna
Art. 361 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).
Art. 20 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 5, art. 73, art. 91c ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 191).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu