Stażysta dostanie pisemną umowę

W europejskich ramach jakości staży i praktyk, czyli unijnych zaleceniach dla państw członkowskich przyjętych w marcu 2014 r. przez Radę UE, znalazło się m.in. wymaganie, by umowa między stażystą a przyjmującym go pracodawcą była obligatoryjnie zawierana w formie pisemnej. Czy dzięki temu prawa praktykantów będą lepiej chronione?

Z pewnością tak. Z badań prowadzonych nie tylko w Polsce, lecz także Europie wynika, że brak pisemnej umowy prowadzi do sytuacji patologicznych. Firmy często przyjmują praktykantów na podstawie ustnego porozumienia, a przez to w ich wzajemnych relacjach nie ma już miejsca na to, by określić walor edukacyjny stażu, nie mówiąc już o wynagrodzeniu. Umowa pisemna wymusi na pracodawcach pochylenie się nad tymi kwestiami. Taka forma pozwoli także na dokładne opisanie charakteru stażu i zakresu obowiązków, które zostaną powierzone młodemu człowiekowi, a także zawarcie zobowiązania pracodawcy do zapewnienia odpowiedniej jego wartości edukacyjnej. Nie czekając na to, aż unijne zalecenia zostaną w Polsce wdrożone, Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Kadrami (PSZK) proponuje pracodawcom udział w Programie Polskich Ram Jakości Staży i Praktyk (PPRJSiP), którego celem jest promowanie dobrych praktyk oraz realizowanie staży i praktyk na podstawie standardów jakościowych określonych w Polskich Ramach Jakości Staży i Praktyk, opracowanych wraz z członkami strategicznymi PSZK. Firmy, które spełniają standardy zawarte w PPRJSiP, uzyskają Znak Jakości. W PPRJSiP nie określamy jednak, by umowy z praktykantami były podpisywane w określonym trybie - pozostawiamy swobodę wyboru, czy ma to być umowa zlecenie, umowa o pracę czy o praktyki absolwenckie.

Stworzony przez PSZK Program Polskich Ram Jakości Staży i Praktyk wymaga, by firma przyjmująca osobę na praktyki dłuższe niż jeden miesiąc wypłacała jej wynagrodzenie. Kwestie dotyczące odpłatności nie zostały natomiast przyjęte w unijnych zaleceniach. Czy mimo to widzi pan szansę na wprowadzenie takich zapisów do polskiego prawa?

To skomplikowany problem. W chwili obecnej Polski nie stać na to, by np. z pieniędzy publicznych w całości opłacać staże ani też by zobowiązać pracodawców do ponoszenia takich kosztów. Warto jednak zauważyć, że już teraz istnieją możliwości finansowania w pewnym stopniu staży z Funduszu Pracy czy Europejskiego Funduszu Społecznego. Moim zdaniem ustanowienie wymogu odpłatności praktyk w postaci regulacji ustawowej nie jest właściwe. Kwestia ta powinna pozostać w sferze dobrych praktyk, jakie m.in. PSZK stara się upowszechniać w firmach. Uznajemy, że staż dłuższy niż miesięczny powinien być wynagradzany, bo w takim przypadku praktykant przynosi przedsiębiorstwu wartość dodaną w postaci swojej pracy. Jednocześnie nie można zapominać o pewnym wysiłku ekonomicznym pracodawcy, którego podejmuje się on, przyjmując młodą osobę na staż. Trzeba też pamiętać, że to nie odpłatność, ale wartość edukacyjna i merytoryczna takich praktyk jest najważniejsza.

W europejskich zaleceniach przewidziano, że maksymalna długość stażu powinna wynosić nie więcej niż 6 miesięcy. Czy takie podejście jest słuszne?

Określenie maksymalnego okresu trwania stażu jest potrzebne, by ograniczać zjawisko wiecznego stażowania, kiedy to praktykant, często finansowany z budżetu państwa, zastępuje pracownika etatowego. Jednakże taki wymóg powinniśmy stawiać tylko wobec tych staży, które mają miejsce po zakończeniu edukacji formalnej. Europejskie Ramy Jakości to zalecenia, których celem jest walka z bezrobociem, tymczasem my stawiamy również na profilaktykę - uważamy, że takie standardy powinny być wdrażane już na etapie nauki. Wzorując się na dualnym systemie kształcenia, gdzie połowa czasu poświęcona jest na naukę, a połowa na praktykę, uznajemy, że okres trwania stażu realizowanego w okresie edukacji może wynosić nawet 24 miesiące. Dlatego pozytywnie oceniamy projekt zmian w ustawie o szkolnictwie wyższym, procedowany obecnie w Sejmie, który przewiduje wprowadzenie obligatoryjnych trzymiesięcznych praktyk studenckich na uczelniach kształcących na kierunkach praktycznych (zawodowych).

Określenie maksymalnego okresu trwania stażu jest potrzebne, by ograniczać zjawisko wiecznego stażowania

@RY1@i02/2014/088/i02.2014.088.21700020a.802.jpg@RY2@

MATERIAŁY PRASOWE

Piotr Palikowski prezes zarządu Polskiego Stowarzyszenia Zarządzania Kadrami

Rozmawiała Karolina Topolska