Czy można całkowicie zakazać palenia w zakładzie

Pracodawca, niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności, może wprowadzić całkowity zakaz palenia wyrobów tytoniowych na terenie zakładu pracy. Nie może jednak ograniczać pracownikom przerw przysługujących na podstawie przepisów prawa pracy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (dalej: ustawa) palenie wyrobów tytoniowych, w tym papierosów, zabronione jest w pomieszczeniach zakładów pracy. Pracodawca, zgodnie z art. 5a ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 9 ustawy może jednak wyznaczyć palarnię, a więc wyodrębnione konstrukcyjnie od innych pomieszczeń i ciągów komunikacyjnych pomieszczenie, odpowiednio oznaczone, służące wyłącznie do palenia wyrobów tytoniowych, zaopatrzone w wywiewną wentylację mechaniczną lub system filtracyjny zapobiegający przenikaniu dymu tytoniowego do innych pomieszczeń. Nie dotyczy to jednak przedsiębiorstw podmiotów leczniczych, pomieszczeń innych obiektów, w których są udzielane świadczenia zdrowotne, a także jednostek organizacyjnych systemu oświaty (np. szkół, przedszkoli), oraz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (np. ośrodków pomocy społecznej, ośrodków interwencji kryzysowej), bowiem na terenie takich placówek palenie tytoniu jest bezwzględnie zakazane.

Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, ustawodawca zapewnił pracodawcy możliwość wprowadzenia zakazu palenia w pomieszczeniach pracy, a także - w przypadku gdy pracodawca jest jednocześnie właścicielem lub zarządcą danego terenu - całkowitego zakazu palenia na terenie danego przedsiębiorstwa. Decydując się jednak na takie rozwiązanie, powinien zawrzeć stosowne zapisy w wewnętrznych regulacjach prawnych, takich jak np. regulamin pracy.

W celu egzekwowania takiego zakazu pracodawca może - wobec pracowników, którzy go nie przestrzegają - stosować kary porządkowe, o jakich mowa w art. 108 kodeksu pracy (dalej: k.p.): kary upomnienia, nagany lub pieniężnej.

Niedopuszczalne jest natomiast ograniczenie pracownikom prawa do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy, w przypadku gdy dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej 6 godzin. Ze względu na to, że powyższe uprawnienie przysługuje na podstawie art. 134 k.p., utrudnianie lub wręcz uniemożliwienie jego wykorzystania będzie stanowiło wykroczenie przeciwko prawom pracownika, zagrożone karą grzywny w wysokości od 1 tys. zł do 30 tys. zł, zgodnie z art. 281 k.p.

Podstawa prawna

Art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 1996 r. nr 10, poz. 55 ze zm.).

Maciej Ambroziewicz

specjalista z zakresu bhp