Żołnierze dostaną ekwiwalent za urlop z wyrównaniem

5 grudnia 2013 r. zmieniły się przepisy ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej: ustawa o służbie wojskowej). Nowelizacja objęła wiele różnych zagadnień od wstąpienia w szeregi wojska, poprzez karierę, aż do wystąpienia ze służby. Zmieniony został także sposób wypłacania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy dla żołnierza zawodowego. Do 5 grudnia 2013 r. świadczenie to można było wypłacić tylko do 3 lat wstecz od dnia ustania stosunku pracy. Po zmianie przysługuje ono bez ograniczeń. Ponadto zgodnie z nowelizacją byli żołnierze zawodowi mogą składać wnioski o stosowane wyrównania w ciągu 6 miesięcy od wejścia nowelizacji w życie, czyli do 5 czerwca 2014 r.

Poniżej przedstawiamy ogólne zasady udzielania urlopów wypoczynkowych dla żołnierzy zawodowych oraz pokazujemy, jak prawidłowo dokonać wyrównania ekwiwalentu, o którym mowa powyżej.

Dodatkowe wolne

Żołnierzowi zawodowemu przysługuje corocznie płatny urlop wypoczynkowy w wymiarze 26 dni roboczych. W roku kalendarzowym powołania do służby należy mu się urlop proporcjonalny do okresu pozostałego do końca tego roku. Zasadę tę stosujemy odpowiednio do żołnierza zawodowego w roku kalendarzowym, kiedy powraca do aktywności z rezerwy kadrowej:

ww celu wykonywania pracy poza granicami państwa w strukturach organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych strukturach wojskowych na podstawie umowy zawartej między zainteresowanym a wskazaną organizacją (art. 20 ust. 1a w związku z art. 61 ust. 1a ustawy o służbie wojskowej),

ww związku z pobytem na urlopie wychowawczym dłuższym niż 12 miesięcy po jego zakończeniu bądź zrezygnowaniu z niego (art. 65a ust. 5 i 4 w związku z art. 61 ust. 1a ustawy o służbie wojskowej).

Zasadą jest udzielenie urlopu wypoczynkowego w roku, za który on się należy. Jednak jeśli przeszkadzają temu ważne względy służbowe, dozwolone jest przeniesienie wykorzystania całości albo części wypoczynku w następnym roku kalendarzowym. Decyzję w sprawie przesunięcia podejmuje dowódca jednostki, gdzie uprawniony zajmuje stanowisko służbowe.

Żołnierze zawodowi to jedna ze służb mundurowych, która posiada prawo do dodatkowych urlopów wypoczynkowych.

Plan zatwierdza dowódca

Za dni robocze, na które dowódca udziela urlopu wypoczynkowego (zarówno podstawowego, jak i dodatkowego) żołnierzowi zawodowemu uważamy wszystkie dni z wyjątkiem:

wniedziel i świąt określonych w ustawie o dniach wolnych,

wdodatkowych dni wolnych określonych w rozporządzeniu ministra obrony narodowej z 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (są to soboty).

Do 10 grudnia każdego roku w jednostce sporządza się plan urlopów wypoczynkowych, w tym dodatkowych, na następny rok kalendarzowy, uwzględniając wnioski żołnierzy zgłaszane do 30 listopada i potrzeby jednostki. Dowódca jednostki zatwierdza plan przed końcem poprzedniego roku. Udzielenie urlopu wypoczynkowego oraz dokonywanie w nim zmian następuje w rozkazie dowódcy, z podaniem rodzaju urlopu i czasu jego trwania (par. 7 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych). Do 31 marca każdego roku dowódca jednostki sporządza i przesyła bezpośredniemu przełożonemu wykaz żołnierzy zawodowych posiadających niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w wymiarze powyżej 10 dni, wskazując wielkość zaległości (par. 11 ust. 2 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych).

1/22 część miesięcznego uposażenia

Żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu ze służby przysługuje pieniężny ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, w tym dodatkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie (art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). To efekt nowelizacji tej ustawy z 11 października 2013 r., obowiązującej od 5 grudnia 2013 r. Dotychczas (przed 5 grudnia 2013 r.) istniało ograniczenie do 3 lat wstecz. Zainteresowani, którzy nabyli prawo do większego ekwiwalentu, a nie otrzymali go ze względu na wskazane ograniczenie, mogą składać wnioski o stosowane wyrównania w ciągu 6 miesięcy od wejścia nowelizacji w życie, czyli do 5 czerwca 2014 r. Wnioski zgłaszają dowódcy jednostki wojskowej, który przyznał im należności związane ze zwolnieniem ze służby, a jeśli jednostka uległa rozformowaniu - do jego następcy prawnego (art. 10 nowelizacji). [przykład 1]

Ekwiwalent za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego (podstawowego albo dodatkowego) stanowi 1/22 część miesięcznego uposażenia żołnierza zawodowego wraz z dodatkami o charakterze stałym (ustalone w stawkach miesięcznych), należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Jednak jeśli żołnierz zawodowy sam złożył wypowiedzenie w ciągu 12 miesięcy od dnia objęcia wyższego stanowiska służbowego bądź stanowiska o tym samym stopniu, ale z wyższą grupą uposażenia, do podstawy wymiaru ekwiwalentu przyjmujemy uposażenie przypisane do poprzednio zajmowanego stanowiska (art. 97 i 97a ustawy o służbie wojskowej). [przykład 2]

Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy żołnierzy zawodowych podlega oskładkowaniu i opodatkowaniu na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej.

Ważne

W razie zbiegu uprawnień do dodatkowych urlopów wypoczynkowych z różnych tytułów żołnierzowi zawodowemu przysługuje tylko jeden urlop w wymiarze najkorzystniejszym, z wyjątkiem dodatkowego urlopu z tytułu szkodliwych dla zdrowia warunków służby. Łączny wymiar urlopu wypoczynkowego i dodatkowych urlopów wypoczynkowych w danym roku kalendarzowym nie może przekroczyć 50 dni roboczych

Rodzaje i wymiary dodatkowych urlopów wypoczynkowych

zajmowanie odpowiedniego stanowiska służbowego	stanowisko służbowe pracownika: naukowego, naukowo-dydaktycznego, dydaktycznego lub badawczo-technicznego	12 dni roboczych w roku kalendarzowym	art. 62 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej
służba w warunkach szkodliwych dla zdrowia	przekroczenie najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych	● 5 dni roboczych - przy pierwszy stopniu szkodliwości, ● 7 dni roboczych - przy drugim stopniu szkodliwości, ● 10 dni roboczych - przy trzecim stopniu szkodliwości, ● 15 dni roboczych - przy czwartym stopniu szkodliwości.	art. 62 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej
szczególne właściwości zajmowanego stanowiska	wedle oceny dowódcy	do 15 dni roboczych	art. 62 ust. 3 o służbie wojskowej
staż czynnej służby wojskowej	osiągnięcie odpowiednio długiego stażu, począwszy od 15 lat stażu	● 5 dni roboczych - po 15 latach czynnej służby wojskowej, ● 10 dni roboczych - po 20 latach czynnej służby wojskowej, ● 15 dni roboczych - po 25 latach czynnej służby wojskowej.	art. 62 ust. 4 o służbie wojskowej
status sędziego wojskowego		● 6 dni roboczych - po 10 latach pracy jako sędzia, ● 12 dni roboczych - po 15 latach pracy jako sędzia.	art. 62 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej i art. 92 par. 1 prawa o ustroju sądów powszechnych
status prokuratura wojskowego		● 6 dni roboczych - po 10 latach pracy jako prokurator, ● 12 dni roboczych - po 15 latach pracy jako prokurator.	art. 62 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej i art. 52 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze

PRZYKŁAD 1

Uposażenie z ostatniego dnia pełnienia służby

Żołnierz zawodowy został zwolniony ze służby 31 grudnia 2012 r. przez dowódcę jednostki. Tego dnia dostał ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2010-2012. W marcu 2014 r. złożył wniosek do jednostki wojskowej o wypłatę ekwiwalentu także za lata 2008 i 2009 łącznie za 29 dni. Jak prawidłowo wyliczyć ten ekwiwalent?

Należy wziąć pod uwagę uposażenie zasadnicze, jakie żołnierz zawodowy otrzymywał w ostatnim dniu pełnienia służby (31 grudnia 2012 r.). Dotyczy to również uzależnionych od uposażenia zasadniczego dodatków o charakterze stałym; bierzemy je z ostatniego dnia pełnienia służby. Zakładamy, że ostatniego dnia pozostawania w służbie żołnierz uzyskiwał łącznie 3967 zł brutto uposażenia zasadniczego i dodatków o charakterze stałym.

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2009 i 2009 szacujemy następująco:

3967 zł x 1/22 x 29 dni = 180,32 zł x 29 dni =5229,28 zł.

PRZYKŁAD 2

Złożenie wypowiedzenia

Żołnierz zawodowy złożył wypowiedzenie w styczniu 2014 r., po 5 miesiącach od objęcia stanowiska starszego chorążego sztabowego z grupą uposażenia 10 - 3600 zł brutto miesięcznie (wcześniej piastował stanowisko starszego chorążego z grupą uposażenia 9). W dniu ustania stosunku służbowego zostało mu 11 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Stawka uposażenia zasadniczego, od którego należy ustalić ekwiwalent za urlop, wynosi 3480 zł brutto miesięcznie. Dodatki o charakterze stałym również należy ewentualnie oszacować wedle poprzedniej stawki uposażenia zasadniczego:

- specjalny - kwota bazowa x mnożnik 0,2 = 1500 x 0,2 = 300 zł

- za długoletnią służbę - 300 zł + 3 proc. uposażenia zasadniczego = 300 zł + (3480 zł x 3 proc.) = 300 zł + 104,40 zł = 404,40 zł.

Łącznie uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym to 4184,40 zł.

Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy kalkulujemy tak:

4184,40 zł x 1/22 x 11 dni = 190,20 zł x 11 dni = 2092,20 zł brutto.

@RY1@i02/2014/050/i02.2014.050.217000800.803.jpg@RY2@

Renata Majewska szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Renata Majewska

szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Podstawa prawna

Art. 20 ust. 1a, art. 61, art. 62, art. 65a ust. 4 i 5, art. 95 pkt 2, art. 97, art. 97a ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.).

Art. 1 pkt 53 i art. 10 ustawy z 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1355).

Art. 92 par. 1 prawa o ustroju sądów powszechnych z 27 lipca 2001 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 427 ze zm.).

Art. 52 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 270, poz. 1599 ze zm.)

Rozporządzenie ministra obrony narodowej z 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 122, poz. 786).

Par. 7 rozporządzenia ministra obrony narodowej z 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. nr 2, poz. 9 ze zm.).

Rozporządzenie ministra obrony narodowej z 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz.U. nr 50, poz. 487 ze zm.).

Rozporządzenia ministra obrony narodowej z 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 59, poz. 423 ze zm.).

Rozporządzenie ministra obrony narodowej z 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1151).