Nie wolno podszywać się pod podwładnego

Pracodawca, który uregulował kwestie korzystania ze służbowej poczty podczas nieobecności pracownika, może korzystać z niej w ten sposób, że zapoznaje się z nią. Niedopuszczalne jest jednak, aby odpisywał w imieniu pracownika - podpisując się pod wiadomościami jego nazwiskiem. Odpowiadając na taką wiadomość, nie może bowiem podszywać się pod pracownika - działanie takie może naruszać dobra osobiste pracownika.

Konstytucyjne prawo

Na wstępie należy podkreślić, iż ochrona tajemnicy korespondencji jest prawem mającym swoje umocowanie w konstytucji. Ponadto podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest poszanowanie godności pracownika i innych dóbr osobistych, do których zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego zalicza się tajemnicę korespondencji (wyrok SN z 24 września 2010 r., sygn. akt IV CSK 87/10, LEX nr 622216). Naruszenie tego dobra osobistego może nastąpić przede wszystkim przez bezprawne zapoznanie się z treścią korespondencji.

Dwa reżimy odpowiedzialności

Dodać jeszcze należy, iż zgodnie z art. 267 kodeksu karnego popełnia przestępstwo ten, kto bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie. Naruszenie zatem tajemnicy korespondencji może skutkować zarówno odpowiedzialnością cywilną (za naruszenie dóbr osobistych jak i odpowiedzialnością karną).

Pracodawca ma jednak co do zasady prawo kontrolować pracowników - m.in. przestrzeganie przez nich czasu pracy (w tym sposób wykorzystania czasu, który powinien być poświęcony na pracę) czy też wykorzystanie narzędzi, które pracodawca udostępnia pracownikom w celu wykonywania pracy (w tym m.in. służbową pocztę).

Regulacje wewnętrzne

W związku z tym przyjmuje się, iż pracodawca chcąc prowadzić monitoring poczty e-mailowej, powinien wprowadzić regulamin korzystania z poczty elektronicznej przez pracowników lub też odpowiednie zapisy powinien zawierać regulamin pracy albo układ zbiorowy pracy. Powinny one regulować korzystanie ze służbowej skrzynki pocztowej - dopuszczalne jest całkowite zakazanie korzystania z niej w celach prywatnych albo precyzyjne określenie, jak pracodawca miałby w ramach ewentualnej kontroli rozpoznać wiadomość prywatną (tak aby jej nie czytać) - np. poprzez określenie konkretnych słów, które muszą się znaleźć na początku tematu prywatnej wiadomości.

Reasumując, po wprowadzeniu regulacji dotyczącej korzystania ze służbowej poczty elektronicznej pracodawca uprawniony jest między innymi do monitoringu i kontroli polegającej na czytaniu korespondencji służbowej (uprawnienia te należy jasno i precyzyjnie wyartykułować we wspomnianych przepisach).

Dodać trzeba, że nazwisko człowieka jest podstawowym (wymienionym wprost w art. 23 kodeksu cywilnego) dobrem osobistym. Jak wskazuje się w literaturze, podobnie należy traktować imię, które łącznie z nazwiskiem określa tożsamość osoby fizycznej. Na tej podstawie uprawniony może żądać, aby inna osoba nie używała bezprawnie (zawłaszczała) jego nazwiska (imienia), a także aby nie ujawniano jego nazwiska w określonej sytuacji (Z. Radwański, "Prawo cywilne - część ogólna", Warszawa 2002, s. 155-156; zob. także wyrok SN z 19 listopada 2003 r., sygn. akt I PK 590/02, OSNP 2004/20/351).

@RY1@i02/2014/050/i02.2014.050.21700090b.802.jpg@RY2@

dr Wojciech Ostaszewski asystent sędziego Sądu Najwyższego

dr Wojciech Ostaszewski

asystent sędziego Sądu Najwyższego

Podstawa prawna

Art. 267 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 ze zm.).

Art. 23 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121).

Art. 11¹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).