Jest problem z czasem pracy radiologów

A wszystko za sprawą art. 214 ust. 1 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 217 ze zm.), zgodnie z którym w okresie od 1 lipca 2011 r. do 1 lipca 2014 r. czas pracy pracowników komórek organizacyjnych (zakładów, pracowni):

1) radiologii, radioterapii, medycyny nuklearnej - stosujących w celach diagnostycznych lub leczniczych źródła promieniowania jonizującego,

2) fizykoterapii, patomorfologii, histopatologii, cytopatologii, cytodiagnostyki, medycyny sądowej lub prosektoriów

- w zakresie określonym w ust. 2, nie może przekraczać 5 godzin na dobę i przeciętnie 25 godzin na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Po dacie wskazanej w tym przepisie do tych osób będzie miała zastosowanie norma dobowa - 7 godz. i 35 min.

Różne stanowiska

Jednak sprawa, jak się okazuje, nie jest taka prosta, bo właśnie sformułowanie "do 1 lipca 2014 r." budzi wątpliwości. Ostatnio w prasie pojawiły się rozbieżne stanowiska co do tego, jak dokładnie ustalić, od kiedy norma 7 godz. i 35 min. będzie stosowana.

Zgodnie z jednym z nich zmieniony czas pracy będzie obowiązywał już od początku 1 lipca. Takiego zdania jest Piotr Wojciechowski, adwokat, były inspektor pracy. Choć z literalnej wykładni omawianego przepisu wynika, że do tego dnia stosujemy skróconą normę, to jednak w tym przypadku należałoby skorzystać z wykładni funkcjonalnej i przyjąć, że nowe normy będą wprowadzone już od 1 lipca - twierdzi Piotr Wojciechowski. Jego zdaniem z pewnością taka była inicjatywa ustawodawcy.

Zgodnie z drugim stanowiskiem należy się trzymać wykładni literalnej, a to oznacza, że zmienione godziny pracy będą obowiązywały od 2 lipca. Takiego zdania jest Łukasz Prasołek, ekspert z zakresu prawa pracy. Podkreśla on, że tak wynika z treści przepisu i nie ma podstaw do przyjmowania, że zmiana obowiązuje od pierwszego dnia lipca.

Zastosowanie wydłużonej normy od 2 lipca popiera także Cezary Staroń, przewodniczący zarządu głównego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Techników Medycznych Elektroradiologii. Jego zdaniem normy te należy wprowadzić zgodnie z tym, co jest zapisane w ustawie.

PIP wyjaśnia

Rozstrzygnięcie tego problemu jest istotne z punktu widzenia obliczenia wymiaru czasu pracy przypadającego do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym. Przy przyjęciu drugiego stanowiska okazuje się, że nawet w przypadku miesięcznych okresów rozliczeniowych pracownik przez jeden dzień podlegać będzie pod ograniczenie norm czasu pracy (5 godz.), a kolejne 30 dni lipca będą obowiązywały go już podstawowe normy czasu pracy określone dla pracowników podmiotów leczniczych (7 godz. i 35 min). Sprawa komplikuje się dodatkowo, jeśli zakład stosuje dłuższe okresy rozliczeniowe, gdyż w takim przypadku zmiana może przypaść w trakcie okresu rozliczeniowego.

Z prośbą o wyjaśnienie wątpliwości wystąpiliśmy do Państwowej Inspekcji Pracy. Okazuje się, że PIP opowiada się za drugim z zaprezentowanych poglądów, co oznacza, że jej zdaniem nowe normy czasu pracy należy stosować od 2 lipca. [opinia eksperta]

Dla pracodawców oznacza to tyle, że obliczając wymiar czasu pracy pracownika przykładowo w okresie rozliczeniowym czerwiec - sierpień 2014 r., muszą pamiętać, że będą się na niego składać dwa wymiary cząstkowe: dla okresu od 1 czerwca do 1 lipca oraz osobno od 2 lipca do 31 sierpnia.

Pora na wypowiedzenia zmieniające

● Część podmiotów leczniczych powieliło art. 214 ustawy o działalności leczniczej i wskazane normy czasu pracy wpisali do wewnątrzzakładowych źródeł prawa pracy - np. regulaminu pracy, a niektórzy nawet zdecydowali się na ich wprowadzenie do treści umów o pracę zawieranych z pracownikami. Chcąc zastosować normę 7 godz. i 35 min. muszą oni wprowadzić odpowiednie zmiany przed 1 lipca 2014 r. Zatem w przypadku odpowiednich zapisów w:

a) regulaminie pracy - wymagane jest uzgodnienia jego nowej treści z zakładowymi organizacjami związkowymi oraz podania go do wiadomości załogi na co najmniej 2 tygodnie przed wejściem w życie nowych regulacji

b) umowie o pracę - należy zastosować wypowiedzenie zmieniające przy zachowaniu obowiązującego podwładnego okresu wypowiedzenia. Oznacza to, że w przypadku zatrudnionych na czas nieokreślony, pozostających w stosunku pracy z danym pracodawcą od 3 lub więcej lat wypowiedzenia należy złożyć do końca marca tego roku, bo obowiązuje ich 3-miesięczny okres wypowiedzenia.

● W razie niewprowadzenia odpowiednich zamian do regulaminów oraz do umów przed 1 lipca, pracowników nadal będą obowiązywały krótsze normy czasu pracy, bo jako korzystniejsze od powszechnie obowiązujących przepisów będą korzystały z pierwszeństwa stosowania przed regulacją ustawową

● Zakłady, które stosowały obniżone normy czasu pracy tylko na podstawie ustawy będą ograniczały się do przekazania pracownikom aktualnej informacji o podstawowych warunkach zatrudnienia z art. 29 par. 3² k.p.

OPINIA EKSPERTA

nadinspektor pracy, ekspert do spraw służby zdrowia

Z art. 214 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej wynika, że do 1 lipca 2014 r. czas pracy pracowników, o których mowa wyżej wynosi 5 godzin na dobę i przeciętnie 25 godzin na tydzień. Zatem od 2 lipca 2014 r. do wskazanych pracowników będzie miał zastosowanie art. 93 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej.

W razie poczynienia przez strony stosunku pracy szczegółowych ustaleń dotyczących 5 godzinnej normy dobowej czasu pracy - w treści umowy o pracę, ustalenia te stają się z woli stron istotnymi jej elementami, których zmiana wymaga zgody pracownika, a w razie jej braku - wypowiedzenia zmieniającego.

Nadmieniam także, że mimo, iż ustawa o działalności leczniczej nie przewiduje od 2 lipca 2014 r. uprawnień do skróconego czasu pracy dla tych pracowników, to regulamin pracy czy układ zbiorowy pracy może, w sposób bardziej korzystny dla tych pracowników określać normy dobowe czasu pracy.

Katarzyna Dąbrowska

katarzyna.dabrowska@infor.pl