Niewykorzystane środki z funduszu rehabilitacji nie zawsze do zwrotu

Czy utrata statusu ZPChr oznacza jednocześnie likwidację ZFRON?

Nie. Zakładowy fundusz rehabilitacji i niewykorzystane środki tego funduszu zachowuje pracodawca, który mimo utraty statusu zakładu pracy chronionej zatrudnia co najmniej 15 osób w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz osiąga co najmniej 25-proc. wskaźnik zatrudniania osób niepełnosprawnych. Jeśli spełni te wymogi, to nie będzie miał obowiązku zwrotu niezamortyzowanej wartości środków trwałych do PFRON i zachowuje ZFRON.

Czy zasady wydatkowania środków funduszu po utracie ZPChr są takie same, jakie obowiązują pracodawców prowadzących ZPChr?

Pracodawca, który utracił status ZPChr i pozostał dysponentem ZFRON, gospodaruje nim na zasadach analogicznych jak przed utratą statusu z wyjątkami wynikającymi z przepisów odrębnych.

Zatem w odniesieniu do zachowanego, jak również zasilanego z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (w wysokości uzależnionej od wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych) ZFRON, stosuje te same przepisy jak zakład pracy chronionej. Oczywiście podział zwolnienia z PIT-4 już tylko od osób niepełnosprawnych jest pomiędzy urzędem skarbowym a ZFRON. Pracodawca nie przekazuje już żadnych kwot ze zwolnień do PFRON. Wydatkując środki z ZFRON stanowiące dla niego przysporzenie, będzie musiał wystąpić o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis. Jedyną zmianą jaka pojawia się po utracie statusu - jest obowiązek oskładkowania pomocy indywidualnej, którą pracodawca udzieli swoim niepełnosprawnym pracownikom.

A zatem pracodawca zobowiązany jest m.in. do prowadzenia ewidencji środków ZFRON i rachunku bankowego tego funduszu oraz wydatkowania jego środków w sposób określony w przepisach. Zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych prowadzący zakład pracy chronionej nadal jest obowiązany do przeznaczania co najmniej 15 proc. środków ZFRON na indywidualne programy rehabilitacji oraz przeznaczania co najmniej 10 proc. na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników i byłych niepracujących niepełnosprawnych pracowników tego zakładu.

W związku z powyższym również pracodawca, który utracił status ZPChr, w przypadku podziału środków z PIT-4 powinien zachować minimalne progi określone w ustawie o rehabilitacji. Przykładowy podział środków przekazanych na ZFRON (100 proc.) - z zachowaniem minimum ustawowego:

Pomoc indywidualna - 10 proc.

Indywidualne programy rehabilitacji - 15 proc.

Część ogólna - 75 proc.

Czy do PFRON trzeba zwrócić równowartość kwoty, którą firma przeznaczyła na modernizację zakładu i wyposażenie stanowisk pracy dla niepełnosprawnych?

W razie utraty statusu ZPChr niewykorzystane na dzień utraty statusu środki ZFRON podlegają niezwłocznie wpłacie do PFRON. Powiększa się je o kwotę odpowiadającą kwocie wydatkowanej na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu - w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych na dzień zaistnienia okoliczności, powodujących obowiązek dokonania wpłaty.

Jednak jak już wcześniej wspominano niewykorzystane środki ZFRON zachowuje pracodawca, który mimo utraty statusu ZPChr zatrudnia co najmniej 15 osób w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz osiąga co najmniej 25-proc. wskaźnik zatrudniania osób niepełnosprawnych.

Warto także przypomnieć w tym miejscu wyjaśnienie Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, zgodnie z którym w każdym momencie utraty 25-proc. wskaźnika zatrudniania osób niepełnosprawnych oraz zmniejszeniu zatrudnienia ogółem poniżej 15 etatów, pracodawca będzie zobowiązany wpłacić niezamortyzowaną wartość środków trwałych sfinansowanych z ZFRON do PFRON oraz niewykorzystane środki ZFRON.

Czy ZFRON po utracie statusu ZPCHr jest zasilany z tych samych środków co przed utratą?

Nie. Po rezygnacji ze statusu i utrzymania wskaźnika zatrudnienia ZFRON będzie zasilany jedynie w przypadku zbycia środków trwałych zakupionych ze środków ZFRON ze środków stanowiących równowartość części niezamortyzowanej tych środków oraz z zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych należnego od pracowników niepełnosprawnych na podstawie w art. 38 ust. 2a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

@RY1@i02/2014/035/i02.2014.035.21700040a.802.jpg@RY2@

MATERIAŁY PRASOWE

Edyta Sieradzka wiceprezes Ogólnopolskiej Bazy Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

Rozmawiała Katarzyna Dąbrowska