W wielu firmach trwa właśnie popakietowy szok

Zawierane w przeszłości tzw. porozumienia okołoprywatyzacyjne, zwane też pakietami socjalnymi, z jednej strony otwierały pokojową drogę do prywatyzacji przedsiębiorstw, z drugiej zaś niejednokrotne na długie lata zamykały drogę do zmian w polityce zatrudnieniowej - od kształtowania wielkości i struktury zatrudnienia stosownie do potrzeb, poprzez wymagania stawiane pracownikom, rozwijanie motywacyjnej funkcji płac, po sprawy związane z organizacją pracy. W efekcie powstawały enklawy odcięte od rzeczywistości współczesnego rynku, a nad objętymi silnymi gwarancjami zatrudnieniowymi pracownikami w miarę upływu czasu wisiało coraz bliższe i realne widmo końca epoki bezpieczeństwa socjalnego i nierzadko przykre zderzenie z realiami zatrudnienia w firmie działającej w silnym otoczeniu konkurencyjnym. To z kolei mogło prowadzić i prowadzi do identyfikowania wyższych wymagań stawianych pracownikom z mobbingiem i innymi niepożądanymi zjawiskami w środowisku pracy.