Praca zdalna i badanie trzeźwości w pytaniach i odpowiedziach

Ostateczny kszta ł t nowelizacji kodeksu pracy, kt ó ra wprowadzi ł a zasady wykonywania pracy zdalnej oraz przeprowadzania bada ń pracownika na obecno ś ć w jego organizmie alkoholu i innych podobnych substancji, jest znany ju ż od wielu tygodni, jednak wci ą ż budzi w ą tpliwo ś ci. Mimo dziesi ą tk ó w opublikowanych przez ekspert ó w prawa pracy artyku ł ó w wci ą ż nie do ko ń ca wiadomo, jak niekt ó re nowe przepisy stosowa ć . Problemem bywa r ó wnie ż uporz ą dkowanie wiedzy, bo same has ł a „ praca zdalna ” i „ badanie trze ź wo ś ci ” to tylko wierzcho ł ek g ó ry lodowej. Praca zdalna mo ż e by ć bowiem wykonywana w tej formie na sta ł e, mo ż e by ć r ó wnie ż okazjonalna, a mo ż e si ę te ż zdarzy ć , ż e pracodawca poleci jej wykonywanie. Do ka ż dej z tych form trzeba b ę dzie zastosowa ć nieco inne zasady. G ł owy pracodawc ó w zaprz ą taj ą tak ż e zagadnienia zwi ą zane z bhp, w przypadku gdy pracownik wykonuje prac ę z domu. Jak sprawdzi ć , czy ma bezpieczne i higieniczne warunki pracy? Czy wystarczy samo o ś wiadczenie pracownika? Problemem jest tak ż e nakaz zwrotu koszt ó w, kt ó re ponosi pracownik, gdy pracuje poza biurem. Jak obliczy ć taki zwrot? Niekt ó rzy komentatorzy zwracali jednak uwag ę , ż e biurokracji zwi ą zanej z prac ą zdaln ą jest tak du ż o, ż e w efekcie szczeg ó lnie mniejsze firmy po prostu naka ż ą wszystkim powr ó t do biura. Czasu na dostosowanie nie jest du ż o, bo przepisy o pracy zdalnej wchodz ą w ż ycie 7 kwietnia 2023 r. Do tego czasu pracodawcy musz ą chocia ż by opracowa ć regulamin wykonywania takiej pracy i przyj ą ć go zgodnie z okre ś lon ą procedur ą .

Wątpliwości mnożą się także w odniesieniu do badania trzeźwości. Przepisy te miały wyjść naprzeciw potrzebom pracodawców, którzy w związku z interpretacją dotychczas istniejących przepisów nie mogli samodzielnie przeprowadzać takiej kontroli. Wydawałoby się, że dzięki nowym przepisom problem został rozwiązany, ale pojawiły się głosy, że ustawodawca tak skonstruował przepisy, że uniemożliwiają one przeprowadzenie doraźnej kontroli trzeźwości, a w ich efekcie można będzie przeprowadzić tylko kontrolę planową. Mimo że zdecydowana większość ekspertów jest zdania, że nowe przepisy na to pozwalają, to jednak resort pracy nie zajął stanowiska, co ukróciłoby spekulacje. Regulacje dotyczące badania trzeźwości wchodzą w życie 21 lutego 2023 r. Obecnie pracodawcy czekają jeszcze na wydanie rozporządzenia wykonawczego do tych przepisów.

To nie wszystkie zmiany, które czekają w tym roku pracodawców. Sejm uchwalił już kolejną nowelizację kodeksu pracy, która jest implementacją unijnych dyrektyw mających na celu ułatwienie łączenia pracy zawodowej z rodzicielstwem i zapewnienie work-life balance. Ustawa trafiła już do Senatu. Na implementację nadal czekają też przepisy o sygnalistach, nad którymi praca na razie stenęło w miejscu. O zmianach, które są jeszcze procedowane, piszemy w trzeciej części poradnika, opisując w punktach każdą z nich. ©℗