Ekspert odpowiada na pytania

Mateusz Gołąb dyrektor ds. programów i rozwoju w AXA

Załóżmy, że po przeprowadzeniu akcji informacyjnej o PPK wśród pracowników wszyscy stwierdzą, że nie są zainteresowani programem. Czy w takim wypadku należy zawrzeć umowę z instytucją finansową?

Pracodawca co do zasady ma obowiązek zawrzeć z wybraną instytucja finansową umowę o zarządzanie PPK niezależnie od zainteresowania pracowników. W sytuacji gdy pracownik złoży deklarację rezygnacji, pracodawca po prostu nie zawrze w jego imieniu umowy o prowadzenie PPK – jest to umowa zawierana przez pracodawcę w imieniu i na rzecz pracownika. Należy pamiętać, że pracownik ma prawo zmienić zdanie w dowolnym momencie i podjąć decyzję o przystąpieniu do PPK i pracodawca ma obowiązek mu to umożliwić. Ustawa o PPK przewiduje wyjątki. To na przykład mikroprzedsiębiorcy, czyli w uproszczeniu firmy zatrudniające do 10 pracowników. Jeśli wszyscy pracownicy mikroprzedsiębiorstwa zadeklarują rezygnację z uczestnictwa w PPK przed obligatoryjnym terminem uruchomienia PPK, to pracodawca nie musi zawierać umowy o zarządzanie PPK. Co cztery lata pracodawca ma jednak obowiązek przypomnieć pracownikom o tym, że ponownie zostaną zapisani do programu PPK i wtedy ponownie będą mogli zrezygnować.

Wybór podmiotu zarządzającego pieniędzmi

Jak wybrać instytucję finansową, z którą zawrzemy umowy o zarządzanie i prowadzenie PPK?

Zgodnie z ustawą o PPK pracodawca powinien dokonać wyboru instytucji finansowej, uwzględniając proponowane warunki zarządzania aktywami, doświadczenie instytucji w zarządzaniu inwestycjami oraz interes osób zatrudnionych. Warto też zwrócić uwagę na stabilność finansową instytucji finansowej, która będzie PPK prowadzić, a także renomę jej marki. Ważne są także moim zdaniem doświadczenie w obsłudze dużych grup pracowników oraz kwestie wsparcia operacyjnego. Z perspektywy pracodawcy będą to łatwość wdrożenia, dedykowany opiekun czy materiały informacyjne dla pracowników. Natomiast z perspektywy pracownika najważniejsze będą edukacja, materiały informacyjne, funkcjonalna aplikacja z możliwością złożenia zleceń online, ale też dodatkowe korzyści, np. zniżki na inne produkty. Pamiętajmy, że to wybór na wiele lat, dlatego ważny jest nie tylko etap wdrożenia PPK, ale też późniejsze wsparcie.

Sposób rozliczeń wpłat na PPK

Czy przystępując do PPK, pracodawca otrzyma jakąś specjalną aplikację do rozliczeń od wybranej instytucji finansowej?

Naliczane wpłat i przekazywane ich do instytucji finansowej należy do obowiązków pracodawcy. W tym aspekcie instytucja finansowa nie jest w stanie wesprzeć pracodawcy – po prostu nie ma dostępu do informacji o zatrudnieniu, wynagrodzeniu, czy decyzji pracownika odnośnie do wysokości jego wpłat. Instytucja finansowa może natomiast udostępnić pracodawcy kompleksowe rozwiązanie do administrowania PPK, m.in. do przekazywania instytucji finansowej informacji na temat nowych uczestników oraz wysokości wpłat na ich rachunki PPK. W praktyce będzie to polegać na przekazaniu w dedykowanej aplikacji pliku zawierającego wymagane informacje. Wyzwaniem dla pracodawców będzie dostosowanie systemów kadrowo-placowych, aby takie informacje w odpowiednim formacie generowały. Już teraz rozmawiamy z najpopularniejszymi dostawcami systemów kadrowo-płacowych, aby wypracować właściwe formaty.

Przenoszenie środków na inne rachunki

Czy można przenosić pieniądze z dotychczasowych form oszczędzania na emeryturę do PPK?

Nie, nie można przenosić pieniędzy np. z IKE na PPK. W przypadkach wskazanych w ustawie o PPK (np. przy zmianie pracodawcy) będzie można przetransferować środki z PPK na rachunek PPK w instytucji finansowej, która prowadzi je dla nowego pracodawcy. Pracodawca informuje nowego pracownika o obowiązku złożenia wniosku o wypłatę transferową w jego imieniu. Pracownik może nie wyrazić na to zgody. Wtedy będzie miał więcej niż jeden rachunek PPK.

Upadłość prowadzącego

Co się stanie, jeśli upadnie instytucja, w której firma ma PPK?

Omówię ogólnie sytuację, gdy instytucją finansową, prowadzącą PPK, jest fundusz zdefiniowanej daty, którym zarządza towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Zgodnie z prawem pieniądze inwestorów deponowane są na rachunkach w niezależnym od TFI banku, który pełni funkcję depozytariusza. Te pieniądze stanowią majątek wydzielony, odrębny zarówno od majątku TFI, jak i banku, a zatem ewentualna upadłość tych podmiotów nie wpływa na bezpieczeństwo środków funduszu. W sytuacjach wskazanych prawem może nastąpić przejęcie zarządzania funduszem przez inne TFI, wpisane do ewidencji PPK lub połączenie go z innym funduszem tego samego TFI. Jeśli jednak na takie połączenie nie wyrazi zgody KNF, rozpoczyna się proces likwidacji funduszu. W takiej sytuacji środki z likwidowanego funduszu przekazywane są do nowego, ponieważ pracodawca zobowiązany jest do zawarcia nowych umów o zarządzanie i prowadzenie PPK.

Dziedziczenie zebranych kwot

Czy pieniądze z PPK będą dziedziczone?

Tak, pieniądze zgromadzone na rachunku PPK są dziedziczone według zasad ogólnych – zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego lub zgodnie z przepisami ustawy o PPK, w zależności od decyzji uczestnika PPK. Jeżeli uczestnik PPK nie postanowi inaczej, to zgromadzone środki wypłacane są na rzecz jego spadkobierców w ramach dziedziczenia ustawowego lub na podstawie testamentu. Uczestnik ma również możliwość wskazania osób uprawnionych, którym zostaną przekazane środki w przypadku jego śmierci. Jeżeli w chwili śmierci uczestnik był w związku małżeńskim, instytucja finansowa dokonuje wypłaty transferowej połowy środków zgromadzonych na rachunku PPK zmarłego uczestnika, stanowiących małżeńską wspólność majątkową, na rachunek PPK, IKE lub PPE jego współmałżonka. Druga połowa środków jest wypłacana osobom uprawnionym. ©℗