Na niepełnosprawnego rozpoczynającego działalność czeka wsparcie z PFRON

Marcin K. jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Został zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy (PUP) jako osoba poszukująca pracy, niepozostająca w zatrudnieniu. Zamierza rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie terapii i rehabilitacji. W ramach prowadzonej działalności będzie oferował usługi własne, zatrudnianych pracowników (początkowo jednego) oraz osób współpracujących. Zamierza również zatrudnić na cały etat masażystę Pawła N., osobę niewidomą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Ponadto w miarę potrzeb zamierza nawiązać współpracę z rehabilitantem i terapeutą, jednak nie zamierza ich zatrudniać.

Marcin K. rozważa skorzystanie z zewnętrznego źródła finansowania, ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Przedstawiamy trzy formy wsparcia z tego źródła, szczególnie warte rozważenia w omawianym przypadku.

1. Środki na start

Pierwszą formą pomocy do rozważenia przez Marcina K. są środki PFRON na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Na podstawie umowy udziela ich starosta do wysokości 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia (obecnie jest to 56 099 zł), pod warunkiem że wnioskodawca nie korzystał wcześniej z pomocy bezzwrotnej na ten cel.

Środki te przyznawane są m.in. na podjęcie po raz pierwszy działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej lub na ponowne podjęcie tej działalności, jeżeli zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy upłynęło co najmniej 12 miesięcy od zaprzestania prowadzenia tej działalności.

Omawiane środki są udzielane na pokrycie kosztów i wydatków związanych z podjęciem działalności gospodarczej, w szczególności dotyczących pozyskania lokalu, uzyskania niezbędnych pozwoleń oraz odbycia szkoleń, zakupu środków trwałych, materiałów, towarów. Jest to otwarty i jedynie przykładowy katalog wydatków i kosztów.

Należy jednak pamiętać, że wydatki, na które można przeznaczyć środki, muszą być bezpośrednio związane z rozpoczęciem działalności. Może to być np. pokrycie kosztów wyremontowania i wynajmu lokalu przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności, jeżeli np. taki okres obejmuje pierwsza umowa najmu (pozyskanie lokalu). W przypadku Marcina K. warto również rozważyć sfinansowanie z tych środków wyposażenia stanowiska pracy dla Pawła N. Działalność gospodarcza niekoniecznie oznacza, że wszystkie czynności w przedsiębiorstwie będzie wykonywać przedsiębiorca. Dlatego środki te mogą być przeznaczone również na elementy wyposażenia stanowiska pracy pracownika, a także na elementy stanowisk pracy zajmowanych przez osoby wykonujące czynności, które będą oferowane przez Marcina K. (nawet jeżeli osoby te łączy z nim nie stosunek pracy, lecz umowa cywilnoprawna). Przed zatrudnieniem Pawła N. Marcin K. nie będzie jeszcze pracodawcą, więc nie będzie mógł uzyskać osobnej refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy Pawła N. Ponadto nie ma też sensu wkalkulowywanie wynagrodzenia Pawła N. w koszty na rozpoczęcie działalności, skoro Marcin K. może później uzyskiwać dofinansowanie do jego wynagrodzenia.

Omawiana pomoc może dotyczyć kosztów i wydatków, które zostaną poniesione po dniu złożenia wniosku: zarówno przed rozpoczęciem działalności, jak i w jej początkowym okresie. Nie dyskwalifikuje się zatem kosztów i wydatków poniesionych przed dniem zawarcia umowy.

Środki udzielane są w wartościach brutto. Jeżeli po ich otrzymaniu wnioskodawca odliczył podatek VAT naliczony z tytułu zakupionych towarów i usług sfinansowanych z przyznanych środków lub uzyskał jego zwrot, to będzie musiał zwrócić staroście równowartość tego podatku.

Ważne

Do uzyskania środków nie jest konieczny wkład własny

Wsparcie to ma charakter pomocy udzielanej fakultatywnie na wniosek. Występować o nią może osoba niepełnosprawna w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - bezrobotna lub poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu (tj. w stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej ani stosunku służbowym). W celu uzyskania środków składa się wniosek o symbolu Wn-O do PUP, w którym wnioskodawca był zarejestrowany jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy, a niepozostająca w zatrudnieniu. Wniosek Wn-O składa się w dowolnym terminie. Środki są udzielane jako pomoc de minimis. Dlatego wraz z wnioskiem składa się informację, o której mowa w art. 37 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 ze zm.).

Fakultatywny charakter pomocy przejawia się w tym, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich warunków ustawowych wnioskodawca może nie otrzymać środków lub otrzymać je w niższej wysokości. Starosta rozpatrując wniosek, bierze pod uwagę przewidywane efekty ekonomiczne przedsięwzięcia, na które mają być przeznaczone środki, popyt i podaż lokalnego rynku na planowaną działalność, kalkulację wydatków na uruchomienie działalności w ramach wnioskowanych środków, uprawnienia i kwalifikacje wnioskodawcy, wysokość środków własnych wnioskodawcy oraz wysokość środków PFRON przeznaczonych na ten cel w danym roku. Odmowa udzielenia środków ma cechy decyzji administracyjnej (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12, ONSAiWSA 2012/4/62). Podlega więc kontroli sądowo-administracyjnej dopiero w przypadku odwołania się przez zainteresowanego do samorządowego kolegium odwoławczego.

W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku po negocjacjach dochodzi do zawarcia umowy. Środki wypłacane są na rachunek bankowy wskazany we wniosku w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy, po przedstawieniu przez wnioskodawcę odpowiednio zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, kopii koncesji, zezwolenia lub zaświadczenia o wpisie do rejestru działalności regulowanej. Po poniesieniu wydatków dokonuje się rozliczenia środków i ich zwrotu, w przypadku gdy wydatkowana kwota była niższa od kwoty uzyskanej z PUP.

Należy pamiętać, że w umowie wnioskodawca zobowiązuje się m.in. do przeznaczenia środków na cel określony w umowie oraz prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w par. 2 pkt 1, lub członkostwa w spółdzielni socjalnej nieprzerwanie przez okres co najmniej 24 miesięcy (przy czym do okresu prowadzenia działalności gospodarczej wlicza się okresy choroby, powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, skierowania do odbycia służby zastępczej lub korzystania ze świadczenia rehabilitacyjnego, nie wlicza się zaś okresu jej zawieszenia). W przypadku śmierci wnioskodawcy przed upływem 24 miesięcy prowadzenia działalności zwrotu otrzymanych środków dochodzi się w wysokości proporcjonalnej do okresu liczonego od dnia śmierci wnioskodawcy do dnia, w którym upływają 24 miesiące prowadzenia działalności. Od kwoty podlegającej zwrotowi nie nalicza się odsetek ustawowych.

Podstawa prawna

Art. 12a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz.U. nr 194, poz. 1403 ze zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 24 października 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz.U. z 2014 r. poz. 1543).

2. Refundacja składek

Osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą ma prawo do refundacji obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, z tym że osobie o znacznym stopniu niepełnosprawności przysługuje 100 proc. tej kwoty, osobie o stopniu umiarkowanym - 60 proc. tej kwoty, a osobie o lekkim stopniu niepełnosprawności - 30 proc. Zatem w przypadku Marcina K. byłoby to 371,12 zł, tj. 0,6 x (438,73 zł + 179,81 zł).

Warunkiem refundacji jest terminowe opłacanie tych składek w całości oraz nieposiadanie zaległości wobec PFRON na kwotę przewyższającą 100 zł.

Refundacja ma charakter pomocy wnioskowej udzielanej obligatoryjnie (po spełnieniu ustawowych warunków). Osoba niepełnosprawna składa co miesiąc wniosek Wn-U-G w terminie do końca miesiąca, w którym przypadał termin płatności składek. Na przykład składki za październik opłaca się np. do 10 listopada, więc do 30 listopada należy złożyć wniosek Wn-U-G. Wnioski te składa się w formie pisemnej lub elektronicznej, jednak pierwszy wniosek składa się zawsze w formie papierowej wraz z kopiami dokumentów potwierdzających spełnienie określonych warunków. Refundacja stanowi pomoc de minimis, więc wraz z wnioskiem składa się informację INF-O-P-dM.

W terminie 14 dni od dnia otrzymania kompletnego i prawidłowo wypełnionego wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne PFRON przekazuje na rachunek bankowy wnioskodawcy kwoty refundacji składek na ubezpieczenia społeczne oraz informuje wnioskodawcę o sposobie jej ustalenia, jeżeli kwota ta różni się od kwoty wskazanej we wniosku. W przypadku nieterminowego przekazania przez fundusz kwoty refundacji składek na ubezpieczenia społeczne od kwoty należnej nalicza się odsetki, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

Podstawa prawna

Art. 25a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 8, poz. 42 ze zm.).

3. Dofinansowanie do wynagrodzeń

Marcin K. jako pracodawca Pawła N. będzie mógł uzyskać z PFRON dofinansowanie do jego wynagrodzenia. Dofinansowanie jest wypłacane co miesiąc na wniosek pracodawcy. Wniosek Wn-D wraz z informacją INF-D-P składa się w formie elektronicznej lub papierowej w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który wypłacono wynagrodzenie. Dofinansowanie stanowi pomoc udzielaną w ramach wyłączeń blokowych, więc wraz z wnioskiem należy złożyć także informację INF-O-PP.

Kwota dofinansowania nie może przekroczyć: maksymalnej kwoty pomocy (wynoszącej w przypadku Pawła N. 1 x 30/30 x (1125 zł + 600 zł), limit kosztów płacy (tj. 75 proc. z: wynagrodzenia brutto plus składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez płatnika oraz składek na FP i FGŚP) ani kosztów płacy w części niefinansowanej ze środków publicznych.

Dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury, ani gdy wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych ani jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Procedura jest analogiczna jak w przypadku refundacji składek, z tym że PFRON ma 25 dni na rozpatrzenie wniosku.

Podstawa prawna

Art. 26a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 241 ze zm.).

@RY1@i02/2014/235/i02.2014.235.217000800.803.jpg@RY2@

Luiza Klimkiewicz specjalista z zakresu pomocy publicznej

Luiza Klimkiewicz

specjalista z zakresu pomocy publicznej