Dla dobra środowiska

Prace nad budową w tarnowskich zakładach trwały ponad 2 lata. Podtlenek azotu, mimo swojego zastosowania w medycynie (jako środek znieczulający), obok pary wodnej czy dwutlenku węgla jest gazowym składnikiem atmosfery, który przyczynia się do efektu cieplarnianego.

Współpraca Zakładów Azotowych w Tarnowie z japońskim koncernem odbywa się w ramach Projektu Wspólnych Wdrożeń na lata 2008-2012 i jest pierwszą taką polsko-japońską umową realizującą zalecenia Protokołu z Kioto, który zawiera zobowiązania państw w zakresie nieprzekraczalnych limitów emisji gazów cieplarnianych. Polska ratyfikowała Protokół w 2002 r.

Dla Polski wyznaczony limit wynosi 94 proc. emisji z 1988 r., który jest dla nas rokiem bazowym. Wywiązanie się z ustaleń wymaga od krajów dokonania znaczącej redukcji emisji gazów, co wiąże się z poniesieniem kosztów, będących istotnym obciążeniem dla budżetów państw. Unia Europejska, chcąc obniżyć te koszty wprowadziła możliwość handlu jednostkami emisji gazów cieplarnianych (ERU). Oznacza to, że przedsiębiorstwa mogą sprzedawać jednostki przedsiębiorstwom krajów bogatszych, które z kolei wymieniają je na pozwolenia zwiększenia emisji gazów cieplarnianych. Jednostki redukcji emisji gazów cieplarniach nazywane są też jednostkami unikniętej emisji - określają liczbę niewyemitowanych jednostek.

Współpraca tarnowskich zakładów z japońskim koncernem opiera się o zakup przez Mitsubishi jednostek ERU i ich dalszej sprzedaży na wolnym rynku. Wygenerowane jednostki redukcji emisji ERU szacowane są na poziomie blisko 600 tys. ERU rocznie, wartości ok. 100 mln zł. Podpisana umowa obu przedsiębiorstw sygnowana jest przez rządy Japonii i Polski.

Uruchomiona w Tarnowie instalacja należy do najnowocześniejszych na świecie. Składa się m.in. z automatycznego systemu monitorującego stężenie N2O w gazach wylotowych w produkcji kwasu azotowego i systemu pomiaru przepływu ilości gazów wylotowych do atmosfery. Innowacyjność całego rozwiązania polega na połączeniu systemu monitorującego emisję podtlenku azotu z urządzeniami technicznymi reaktora utleniania amoniaku i katalizatora wtórnego, dającego ponad 90-procentową redukcję emisji N2O do atmosfery.

Magdalena Zastawnik

Jacek Majewski

Zakłady Azotowe w Tarnowie są przedsiębiorstwem tzw. Wielkiej Syntezy Chemicznej, łączącym dziś 80-letnią tradycję z nowoczesnością. Początki zakładów sięgają 1927 r., kiedy z inicjatywy prezydenta Mościckiego powstała Państwowa Fabryka Związków Azotowych. Dziś przedsiębiorstwo specjalizuje się w produkcji tworzyw konstrukcyjnych (poliamidy, polioksymetylen, tworzywa modyfikowane) oraz nawozów mineralnych. 60 proc. produkcji trafia na rynki zagraniczne (w zdecydowanej większości do krajów UE). Azoty Tarnów dysponują własnym zapleczem badawczym (Laboratorium Rozwojowe Centrum Kaprolaktamu oraz Laboratorium Tworzyw Sztucznych), którego działania koncentrują się na rozwoju istniejących produktów i badaniach nad nowymi technologiami przyjaznymi dla środowiska.