Polski atom jest pod specjalnym nadzorem

Choć energetyka atomowa jest jedną z najczystszych ekologicznie i wpływa na obniżanie emisji CO2, z jej wytwarzania wycofują się kolejne kraje UE. Rezygnują z niej Niemcy i Włochy, a we Francji, gdzie 75 proc. prądu wytwarzane jest w elektrowniach jądrowych, trwa dyskusja o stopniowym wygaszaniu reaktorów. Mający szanse na zwycięstwo socjalistyczny kandydat na prezydenta Francois Hollande zapowiada, że zredukuje do 2025 r. o 25 proc. udział energii wytwarzanej we Francji przez elektrownie jądrowe. W połowie listopada Partia Socjalistyczna i Zieloni porozumieli się, że jeśli wygrają przyszłoroczne wybory parlamentarne, do 2025 r. zamknięte zostaną 24 z 58 działających reaktorów.

W tej sytuacji planowana przez Polskę inwestycja budzi duże emocje. W Niemczech sprzeciw jest wyrażany wprost. - Sposób realizacji przez Polskę programu budowy elektrowni atomowych narusza prawo UE - oświadczyły w ub. tygodniu frakcje partii Zielonych w parlamentach przygranicznych krajów związkowych: Meklemburgii-Pomorza Przedniego, Brandenburgii i Berlina.

- Celem jest zatrzymanie polskiego programu energetyki jądrowej - stwierdził wprost szef frakcji Zielonych w landtagu Brandenburgii Axel Vogel i zapowiedział też złożenie protestu do Komisji Europejskiej.

Protesty będą nasilać się wraz ze zbliżaniem się realizacji inwestycji. A banki będą patrzeć na polską inwestycję przez pryzmat budowy elektrowni atomowej w Finlandii. Termin oddania siłowni w Olkiluoto oddala się, a jeszcze koszt jej postawienia wzrósł o kilkadziesiąt procent. - To świadczy o tym, jak złożona jest kwestia projektu i budowy reaktora jądrowego - mówi Darren Walsh, brytyjski ekspert od finansowania takich inwestycji z kancelarii DLA Piper.

Jako przeciwwagę podaje przykład reaktora Westinghouse AP1000 w Chinach, gdzie koszty i czas oddania inwestycji zostały przekroczone minimalnie. - Przy finansowaniu elektrowni jądrowej w Polsce istotnym czynnikiem będzie zarządzanie czasem i kosztami. Bardzo ważny jest zwłaszcza stopień pewności co do ich poziomu - dodaje Walsh.

I bez znaczenia jest, czy środki pochodzić będą od pożyczkodawców z sektora prywatnego, czy też będzie w tym współuczestniczyło państwo. Najważniejsze będą szczegóły - wybór technologii, miejsca inwestycji i dobór wspólników przez PGE. W nowej spółce ma ona posiadać 51 proc. udziałów, resztę mogą objąć inni inwestorzy - kapitałowi i np. przyszli dystrybutorzy energii .

Tak dużej inwestycji w polskiej energetyce jeszcze nie było. To sprawia, że wszystkie instytucje finansowe będą dokładnie przyglądać się polskiemu projektowi. I oby zobaczyły dobrze przemyślany pomysł, którym ktoś sprawnie kieruje.

Cele w zakresie dywersyfikacji struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej zawarte zostały w dokumencie Polityka energetyczna Polski do 2030 roku.

Główny cel to przygotowanie infrastruktury dla energetyki jądrowej i zapewnienie inwestorom warunków do wybudowania i uruchomienia elektrowni jądrowych. Mają być oparte na bezpiecznych technologiach i mieć poparcie społeczne. A na wszystkich etapach - lokalizacji, projektowania, budowy, uruchomienia, eksploatacji i likwidacji elektrowni jądrowych - zapewniona ma być wysoka kultura bezpieczeństwa jądrowego.

Celami szczegółowymi są:

— Dostosowanie systemu prawnego dla sprawnego przeprowadzenia procesu rozwoju energetyki jądrowej w Polsce.

— Wykształcenie kadr dla energetyki jądrowej.

— Informacja i edukacja społeczna na temat energetyki jądrowej.

— Wybór lokalizacji dla pierwszych elektrowni jądrowych.

— Wybór lokalizacji i wybudowanie składowiska odpadów promieniotwórczych nisko i średnio aktywnych.

— Wzmocnienie kadrowe i kompetencyjne instytucji odpowiedzialnej za dozór jądrowy.

— Utworzenie zaplecza badawczego dla programu energetyki jądrowej na bazie istniejących instytutów badawczych.

— Przygotowanie rozwiązań cyklu paliwowego zapewniających Polsce trwały i bezpieczny dostęp do paliwa jądrowego, recyklingu wypalonego paliwa i składowania wysoko aktywnych odpadów promieniotwórczych.

Mariusz Staniszewski

mariusz.staniszewski@infor.pl