Instrumenty finansowania z unijnym wsparciem

Stale rosnące koszty energii sprawiają, iż temat redukcji jej zużycia wywołuje coraz większe zainteresowanie przedsiębiorstw. Podstawową rolę w procesie modernizacji przedsiębiorstw i wykorzystania nowoczesnych energooszczędnych technologii odgrywają takie czynniki, jak: dostęp do informacji i finansowania oraz zaawansowany rynek usług audytów energetycznych. Ten ostatni czynnik bywa postrzegany jak rentgen przedsiębiorstwa z jednej strony dostarcza wiedzy na temat źródeł strat energii bądź nieefektywnego jej wykorzystania, a z drugiej strony wskazuje na technologie, które można wykorzystać w celu zredukowania energochłonności przedsiębiorstwa.

Audyt energetyczny pełni ważną funkcję w przypadku średnich i dużych przedsiębiorstw, w których występują bardziej złożone procesy produkcyjne, i co się z tym wiąże większa ilość obszarów posiadających potencjał do redukcji zużycia energii, które trzeba poddać audytowi energetycznemu. Mniejsze firmy realizują z reguły prostsze inwestycje, dlatego w ich przypadku znaczenia nabiera dostęp do kredytu bankowego oferowanego na preferencyjnych warunkach.

Zidentyfikowane powyżej potrzeby przedsiębiorstw, zaspokaja w pełni wdrożony z początkiem 2011 r. program finansowania rozwoju energii zrównoważonej (PolSEFF). Program, wart 150 mln euro, jest realizowany przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) we współpracy z wybranymi instytucjami finansowymi. Dzięki PolSEFF mali i średni przedsiębiorcy zainteresowani inwestycjami obniżającymi koszty energii otrzymują w pakiecie możliwość przeprowadzenia bezpłatnie audytu energetycznego wraz z dostępem do finansowania w postaci celowego kredytu inwestycyjnego. Istotnym elementem programu jest również prosty i przyjazny dla firm system dotacyjny, który zakłada zwrot 10 -15 proc. wartości uruchomionego kredytu bądź kosztów inwestycji netto.

Integralną częścią całego programu jest model finansowania inwestycji w oparciu o listę zaakceptowanych technologii, które nie wymagają przeprowadzenia audytu energetycznego. Model ten jest dodatkowo oparty na prostych i przyjaznych procedurach związanych z wypłatą premii, co dla wielu przedsiębiorstw stanowi kolejną wartość dodaną, ponieważ nie muszą angażować dodatkowych zasobów w celu uzyskania dofinansowania. Zakres dostępnych na liście technologii jest na tyle szeroki, iż pozwala zrealizować wiele różnorodnych inwestycji.

Przy ocenie projektu inwestycyjnego na potrzeby uzyskania dotacji z programu PolSEFF można wyróżnić koszty związane z wdrożeniem technologii energooszczędnej, jak również pozostałe koszty, tzw. niekwalifikowane, które muszą zostać sfinansowane z innego źródła.

Firmy powinny w wyborze banku kierować się tym, czy instytucja finansująca projekt może zaproponować udostępnienie tańszych środków na sfinansowanie kosztów niekwalifikowanych w ramach preferencyjnych linii kredytowych, z instytucji takich jak np. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI). Możliwość skorzystania z preferencyjnego finansowania (EBI) w zakresie kosztów niekwalifikowanych to podwójna korzyść dla firmy. Z jednej strony firma korzysta z preferencji, jakie daje jej program PolSEFF (bezpłatny audyt oraz zwrot części kredytu przeznaczonego na energooszczędne technologie) zaś z drugiej strony ma dostęp do tańszego kredytu, w ramach którego finansuje pozostałą część inwestycji.

Warto zaznaczyć, iż procedury związane ze skorzystaniem zarówno z tańszych środków EBI, jak i z realizowanego przez EBOR programu finansowania rozwoju energii zrównoważonej, są ograniczone do minimum.

Dla mniejszych firm, które realizują z reguły prostsze inwestycje, największe znaczenia ma dostęp do kredytu bankowego oferowanego na preferencyjnych warunkach

Adam Hirny

Zespół ds. Rozwoju Produktów Kredytowych MSP w BNP Paribas Banku Polska SA