Energetyka jądrowa ze znakami zapytania

Jakie są najważniejsze warunki rozwoju programu jądrowego w Polsce?

Dla budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej kluczowym pojęciem jest stabilizacja, którą musimy postrzegać w dwóch wymiarach. Pierwszy to stabilność polityczna, czyli konsensus wokół tego programu niezależny od chwilowej koniunktury politycznej, drugi wymiar to stabilność ekonomiczna dająca finansową przewidywalność projektu. Projekt jądrowy jest strategicznym, wręcz cywilizacyjnym przedsięwzięciem mającym ogromne znaczenie dla całej polskiej gospodarki. Budowa elektrowni jądrowej nie może być traktowana jako indywidualny projekt inwestora, lecz jako strategiczny dla polskiej energetyki projekt realizowany przy wsparciu rządu. Obecnie muszą ulec przyśpieszeniu prace nad wsparciem regulacyjnym dla tego projektu.

Jak zapewnić stabilność finansową projektu?

Stabilność finansową można zapewnić poprzez przewidywalność cen energii i jej odbioru z elektrowni, a także przewidywalność otoczenia regulacyjnego, które da inwestorom przewidywalność ekonomiczną i umożliwi sfinansowanie tej inwestycji, ułatwi negocjacje z bankami w celu pozyskania finansowania.

Budowa elektrowni jądrowej jest bardzo kosztowna, czy mogą pojawić się trudności z jej finansowaniem?

Bez wątpienia finansowanie budowy elektrowni jądrowej jest dużym wyzwaniem dla inwestorów. Ważne jest określenie ścieżek cen energii i przychodów dla projektu, który będzie gotowy za 10 lat. Gdyby prognozować ceny energii tylko z rocznym wyprzedzeniem, to z dużym prawdopodobieństwem udałoby się to zrobić. Prognozowanie z 10-letnim wyprzedzeniem w zmieniającym się otoczeniu jest bardzo trudne.

Okres eksploatacji elektrowni jądrowej to co najmniej 60 lat, a to nie jest perspektywa dla instytucji finansujących czy nawet firm energetycznych. To perspektywa państwa i zapewnienia stabilnych dostaw energii dla gospodarki w podstawie systemu. Dziś rynki kapitałowe kierują się perspektywą wypłaty dywidendy w tym i przyszłym roku, a nie produkcją energii przez 60 lat.

Wszyscy zainteresowani rozwojem energetyki jądrowej patrzą na to, co się dzieje w Wielkiej Brytanii w związku z planowanym rozwojem energetyki jądrowej i zagwarantowaniem cen energii dla tych źródeł wytwórczych . Zainteresowanie budzą także rozmowy Wielkiej Brytanii z Komisją Europejską w sprawie akceptacji proponowanego pakietu reform rynku energetycznego.

Czy energetyka jądrowa, podobnie jak OZE, będzie wymagała wsparcia finansowego?

Strategią Unii Europejskiej, a więc i Polski, jest rozwój niskoemisyjnych źródeł wytwórczych. Jednym z takich źródeł jest energetyka wiatrowa, która ma wsparcie. Istotnym zeroemisyjnym źródłem wytwarzania mogącym pracować w podstawie systemu i gwarantować stabilne dostawy energii dla gospodarki jest energetyka jądrowa. Elektrownie jądrowe mogą pracować blisko 8 tys. godzin w ciągu roku. Podobne wsparcie jak energetyka wiatrowa powinna więc otrzymać energetyka jądrowa.

Planując systemowe zmiany w unijnej polityce energetycznej i stawiając na rozwój OZE, zapomniano o dwóch bardzo ważnych elementach - że gospodarka potrzebuje stabilnych i pewnych dostaw energii oraz o kosztach. Ten drugi element staje cię coraz ważniejszy zwłaszcza w czasach spowolnienia gospodarczego. W Wielkiej Brytanii cena energii z morskich farm wiatrowych to ok. 140 funtów za 1 MWh. Rodzi się więc pytanie, czy w takich warunkach unijna gospodarka może być konkurencyjna na globalnym rynku. Ceny energii z elektrowni jądrowych są znacznie niższe. Co ważne, energetyka jądrowa charakteryzuje się bardzo dużą stabilnością kosztów produkcji, bo udział kosztów paliwa to ok. 20 proc. jej kosztów operacyjnych. W przypadku elektrowni konwencjonalnych udział ten może sięgać nawet 70 proc., co powoduje, że w przypadku wahań cen na rynku paliw bardzo zmienia się koszt produkowanej energii.

Jak mogłoby w Polsce wyglądać finansowe wsparcie elektrowni jądrowej?

Są różne propozycje dotyczące wsparcia dla energetyki jądrowej. Jedną z nich jest tzw. kontrakt różnicowy (CFD), gdzie strony się umawiają, że energia zostanie przez system odebrana po określonej cenie, jak cena rynkowa jest poniżej tej ceny, to wypłacana jest rekompensata, a jak cena rynkowa jest powyżej ustalonej wysokości to wytwórca zwraca różnicę. Drugie potencjalne rozwiązanie to kontrakt na moc, gdzie OSP (operator systemu przesyłowego) kontraktuje dostępność niskoemisyjnych źródeł wytwórczych w systemie ale wiązać się to musi z wymogami dotyczącymi dostępności źródła na poziomie 70-80 proc. bo tylko wtedy umożliwia to stabilną pracę. Możliwe są tu różne rozwiązania, najważniejsze aby rozpoczął się w tym temacie dialog.

@RY1@i02/2013/108/i02.2013.108.16700030o.808.jpg@RY2@

fot. materiały prasowe

Dariusz Marzec , dyrektor w firmie doradczej KPMG

Rozmawiał Dariusz Ciepiela,

dziennikarz miesięcznika "Nowy Przemysł" i portalu wnp .pl