Pieniądze do wzięcia na większą efektywność

Najważniejszym, ale niejedynym źródłem finansowania projektów zmniejszających zużycie energii i lepsze jej wykorzystanie pozostają środki unijne. W Polsce wsparcie z Unii Europejskiej na rzecz efektywności energetycznej udzielane jest przede wszystkim przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

A nie są to małe pieniądze. Na początku listopada fundusz ogłosił listę 45 projektów związanych właśnie z efektywnością energetyczną i kogeneracją, które otrzymają dofinansowanie z Programu Infrastruktura i Środowisko. Kwota dofinansowania – 491 mln zł. A to tylko jeden z naborów wniosków.

Lokalnie z Unii

Są jeszcze regionalne programy operacyjne, z których na poprawę efektywności energetycznej budynków – zarówno publicznych, jak i mieszkalnych ma w sumie trafić 1,5 mld euro. Przykład z ostatniego czasu: od dwóch tygodni Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych przyjmuje wnioski o dofinansowanie przedsięwzięć, które polegają m.in. na równoczesnym wytwarzaniu ciepła i energii elektrycznej. Do podziału między wnioskodawców jest 10,7 mln zł. W Podlaskiem trwa zaś w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego konkurs z poddziałania 5.3.1 Efektywność energetyczna w budynkach publicznych, w tym w budownictwie komunalnym. Tu do rozdysponowania jest 80 mln zł. Takich naborów ogłasza się w poszczególnych województwach dziesiątki.

Unijne pożyczki dla firm w różnych województwach oferuje również BGK. Ubiegać się mogą o nie zarówno samorządy i spółdzielnie mieszkaniowe – jak np. w przypadku pożyczki Jessica 2 dla województwa wielkopolskiego (pożyczka do 10 mln zł), jak i małe i średnie firmy, jak w przypadku np. woj. opolskiego (pożyczka do 1,3 mln zł).

W ostatnich latach atrakcyjnym źródłem finansowania takich inwestycji był zainicjowany przez Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju program PolSEFF, który w kolejnych edycjach oddawał do dyspozycji (za pośrednictwem banków krajowych) linie kredytowe o wartości 200 mln euro. Według danych EBOR suma oszczędności energii uzyskana dzięki projektom zrealizowanym tylko w ramach pierwszej edycji PolSEFF wynosi 348,5 GWh rocznie, a emisja CO2 została zmniejszona o 103,5 tys. ton rocznie.

Samorządowe i rządowe

Warto też pamiętać, że do przedsięwzięć – zwłaszcza termomodernizacyjnych – chętnie dokładają się samorządy, które również w ramach walki ze smogiem często dofinansowują wymianę pieców na nowocześniejsze. Jednym z aktywniejszych na tym polu miast był Kraków (co w sumie nie powinno dziwić, bo tam problem smogu jest poważny), który w ramach swojego Programu Ochrony Powietrza wydatkował w latach 2014–2017 1,2 mld zł, z czego 760 mln zł stanowiły środki własne miasta. Z tych pieniędzy korzystał m.in. program rekompensat zwiększonych kosztów zastosowania innych niż paliwo stałe nośników energii

Ostatnio do walki ze smogiem dołączył rząd. Rozpoczęło się już przyjmowanie wniosków w ramach rządowego programu „Czyste Powietrze”. Rząd dołoży się do wymiany pieców i termomodernizacji budynków. W ramach dofinansowania można dostać nawet 53 tys. zł. Program ma zapewnić wsparcie finansowe zakupu i wymiany źródeł ogrzewania, np. z węglowego na gazowe, a także termomodernizacji budynków. Plany zakładają, że „Czyste Powietrze” będzie realizowane przez 10 lat, a jego łączny budżet wyniesie 103 mld zł.

Prywatny kapitał

Interesującą propozycją może być również skorzystanie z kapitału prywatnego przy poprawie efektywności energetycznej, czyli skorzystanie z firm ESCO.

– Firmy ESCO (angielski skrót od Energy Saving Company) oferują realizacje służące poprawie efektywności energetycznej w formule „pod klucz”. Przeprowadzają audyt energetyczny, pozwalający precyzyjnie określić potrzeby danego zakładu. Następnie, na podstawie zebranych informacji, przygotowują projekt rozwiązań oraz zarządzają procesem jego wdrożenia. Co bardzo istotne z perspektywy wydatków na inwestycje, firma ESCO oferuje również sfinansowanie realizacji – wyjaśnia Jaromír Pečonka, prezes zarządu CEZ ESCO Polska.

Oczywiście jest to finansowanie zwrotne – prywatne firmy nie udzielają dotacji ani podobnych form wsparcia. A jednak ten model biznesowy może się okazać atrakcyjny dla wielu przedsiębiorców.

– Wydatki te są spłacane przez zamawiającego z dodatkowych środków, jakie znalazły się w jego budżecie dzięki oszczędności energii – tłumaczy prezes Pečonka.

ESCO nie musi być też jedynym źródłem pieniędzy na modernizacje. – Finansowanie inwestycji w formule ESCO umożliwia realizację tzw. projektu hybrydowego, tj. finansowanego z różnych źródeł jednocześnie: np. z dotacji unijnej, środków własnych klienta oraz środków prywatnych pochodzących od firmy ESCO – podkreśla prezes CEZ. – Oferowany przez ESCO zakres rozwiązań jest bardzo szeroki. Tego typu firmy proponują realizację wszelkich działań poprawiających efektywność energetyczną – od termomodernizacji, poprzez instalację własnych źródeł energii, aż po optymalizację procesu produkcyjnego. W ramach współpracy z takim podmiotem istnieje również możliwość skorzystania z usługi zarządzania energią już po wdrożeniu rozwiązań – dodaje.

Możliwości znalezienia pieniędzy jest więc bardzo wiele: unijne, rządowe, samorządowe, wreszcie prywatne. I warto po nie sięgnąć, bo efektywności energetycznej nie należy traktować jak koszt, tylko jak inwestycję. Także finansową, bo oszczędności są wymierne. ©℗