Doradca finansowy ma zapewnić spółce sukces oferty publicznej

Pozornie może się wydawać, że w przeciwieństwie do trzech podmiotów tworzących tzw. konsorcjum IPO (dom maklerski, audytor, doradca prawny), obecnych zasadniczo przy każdej ofercie publicznej, udział doradcy finansowego w procesie wejścia na giełdę nie jest niezbędny. W praktyce jednak niemal zawsze jest on wskazany. Wprawdzie niektóre spółki decydują się na przeprowadzenie IPO bez udziału wyspecjalizowanego doradcy finansowego, ale w tych przypadkach rolę taką pełni zazwyczaj dom maklerski (będący też podmiotem oferującym akcje). Należy przy tym zaznaczyć, iż sytuacja taka może prowadzić do ukrytego konfliktu interesów pomiędzy domem maklerskim a zarządem i właścicielami upublicznianej spółki. Dzieje się tak z uwagi na fakt, iż podmiot oferujący może dążyć do sprzedaży akcji emitenta po cenie atrakcyjnej dla swoich klientów, natomiast w interesie zarządu oraz właścicieli spółki jest uzyskanie maksymalnie wysokiej ceny za oferowane akcje. Rolą doradcy finansowego w tym obszarze jest zadbanie o to, aby cena emisyjna akcji nie została ustalona na zbyt niskim poziomie. Niezależny doradca finansowy występuje przy tym szczególnie często w przypadku, gdy dotychczasowi akcjonariusze oferują znaczący pakiet akcji w ramach oferty publicznej - w takiej sytuacji jest on ich przedstawicielem.

Podstawowym zadaniem doradcy finansowego jest zapewnienie sukcesu oferty publicznej. Oferta ta powinna jednak być rozpatrywana w kontekście ogólnej strategii rozwoju spółki. Stąd też rola doradcy finansowego powinna polegać przede wszystkim na wsparciu emitenta w wypracowaniu tej strategii oraz określeniu źródeł finansowania. W obecnej sytuacji rynkowej konieczna jest znacznie większa elastyczność w zakresie realizacji celu, jakim jest pozyskanie środków na dalszy rozwój spółki. Ze względu na niepewność co do kształtowania się przyszłej sytuacji na rynku kapitałowym żadna spółka nie powinna ograniczać się w strategii wyłącznie do giełdy jako dalszej ścieżki rozwoju. W razie niepowodzenia oferty dobry doradca finansowy powinien być w stanie zapewnić spółce pomoc w znalezieniu alternatywnych sposobów dalszego rozwoju (np. w pozyskaniu finansowania dłużnego, inwestorów finansowych lub strategicznych w ramach oferty prywatnej czy też alians z partnerem branżowym). W przeciwnym wypadku może okazać się, że brak sprzyjających warunków na rynku ofert pierwotnych oznaczać będzie barierę dla dalszego rozwoju oraz realizacji planów strategicznych spółki.

Do głównych zadań doradcy finansowego należy także pomoc zarządowi lub właścicielowi w ustaleniu wyceny oferowanych akcji. Wycena taka dokonywana jest zazwyczaj w formie wstępnej na początku procesu IPO (aby stworzyć punkt odniesienia w zakresie oczekiwań co do możliwej do uzyskania ceny emisyjnej oraz wielkości oferty) oraz bezpośrednio przed rozpoczęciem oferty na potrzeby jej porównania z wyceną dokonaną przez dom maklerski (na potrzeby wyznaczenia ceny emisyjnej oferowanych walorów). Doradca finansowy musi wykazać się nie tylko wiedzą i doświadczeniem, lecz również elastycznością i wyczuciem. Sporządzona wycena akcji musi bowiem być atrakcyjna dla potencjalnych inwestorów, a jednocześnie zadowolić zarząd oraz dotychczasowych właścicieli spółki.

Wejście na rynek publiczny jest momentem przełomowym dla spółki i stanowi zazwyczaj początek nowego etapu jej rozwoju. Dlatego też, a także z uwagi na kwotę pozyskiwanych środków w drodze oferty publicznej oraz ryzyka towarzyszące każdej transakcji IPO, rola doradcy finansowego jest nieoceniona. Spółka, zanim przystąpi do przeprowadzenia oferty publicznej, musi mieć pewność, że jej przygotowanie do wejścia na giełdę jest wystarczające w każdym obszarze. Współpracę z doradcą finansowym najlepiej rozpocząć jak najwcześniej (kiedy tylko zapadnie decyzja o rozpoczęciu działań zmierzających do upublicznienia spółki). Wskazane jest przy tym, aby doradca finansowy wsparł zarząd spółki w wyborze pozostałych doradców. Rozpoczęcie współpracy na wczesnym etapie pozwoli uniknąć problemów, które mogłyby spowodować wydłużenie procesu IPO i w efekcie zwiększenie kosztów przeprowadzenia oferty. W trakcie całego procesu wejścia na giełdę doradca finansowy ściśle współpracuje z domem maklerskim, jak również z pozostałymi doradcami, koordynując ich prace oraz pilnując harmonogramu.

Zakres usług doradcy finansowego nie jest ściśle zdefiniowany, stąd jego rola i zakres zadań mogą być różne w zależności od sytuacji oraz oczekiwań zarządu i właścicieli spółki.