Przedsiębiorstwa mają pieniądze, ale z ich wydawaniem poczekają na wzrost popytu

Polskie przedsiębiorstwa finansują inwestycje przede wszystkim ze środków własnych. Z danych zebranych przez Polską Konfederację Pracodawców Prywatnych Lewiatan wynika, że tak postępuje 80 proc. firm. Czy więcej firmowej gotówki zgromadzonej w bankach oznacza, że inwestycje mogą niebawem ruszyć? Niekoniecznie.

Wzrost depozytów pod koniec ubiegłego roku może sugerować, że zasoby finansowe przedsiębiorstw zwiększyły się. Wartość firmowych lokat wzrosła do 164,9 mld zł z 154,1 mld zł w listopadzie. Ekonomiści zwracają uwagę, że taka poprawa wyniku może być zjawiskiem sezonowym.

- Zazwyczaj na koniec roku pojawia się więcej depozytów i ich łączna wartość jest o kilka procent większa niż w listopadzie. W ubiegłym roku to zjawisko było widoczne pod koniec każdego kwartału. Być może jest to efekt działań banków, które starały się przyciągnąć w tym czasie klientów korporacyjnych, żeby poprawić sobie relację między kredytami i depozytami w kwartalnych raportach - mówi Piotr Bielski z BZ WBK.

Z teorią sezonowości zgadza się Grzegorz Maliszewski z Banku Millennium. Ekonomista zwraca jednak uwagę na skalę wzrostu depozytów.

- W grudniu był on bardzo duży, znacznie większy niż w tym samym okresie w poprzednich latach. To może świadczyć o poprawie kondycji finansowej firm - mówi ekonomista.

Dodaje, że częściowo widoczne to było już w wynikach największych przedsiębiorstw, które publikuje GUS. Jak mówi, III kwartał ubiegłego roku był pod tym względem lepszy niż wynik osiągnięty między lipcem a wrześniem 2008 r. Według GUS wynik finansowy netto w sektorze przedsiębiorstw wyniósł w III kwartale 2009 r. niemal 23 mld zł wobec 19,4 mld zł rok wcześniej.

Nasi rozmówcy podkreślają jednak, że jeśli nawet wzrost wartości depozytów wynika z poprawy kondycji finansowej firm, to jest to dopiero pierwszy krok do zwiększania inwestycji. Kluczowy bowiem jest popyt - a dokładniej przekonanie w firmach, że będzie się on odbudowywał.

Piotr Kalisz, ekonomista Citi Handlowego, dodaje, że w pierwszej kolejności przedsiębiorstwa będą odbudowywać stan swoich zapasów. A do projektów inwestycyjnych wrócą wtedy, gdy zauważą wzrost liczby zamówień.

- Musi nastąpić wzrost popytu krajowego i zewnętrznego. Wtedy firmy dokonają oceny wcześniej przerwanych projektów inwestycyjnych. Decyzje o inwestycjach podejmuje się stosunkowo długo, bo są one zawsze obarczone pewnym ryzykiem - mówi Piotr Kalisz.

Nasi rozmówcy dodają, że duża niepewność co do stanu koniunktury w przyszłości to dziś najważniejszy powód blokowania inwestycji.

- Przedsiębiorców powstrzymuje obawa przed drugim dnem recesji. Zadają sobie pytanie, co się stanie, gdy programy naprawcze w największych gospodarkach europejskich przestaną działać, czy przypadkiem nie doprowadzi to do kolejnej zapaści popytu. Jeśli będzie widać, że jesteśmy na ścieżce stopniowego przyspieszania wzrostu i ożywiania popytu, to będzie czynnik motywujący do wzrostu inwestycji w kraju - mówi Piotr Bielski.

Grzegorz Maliszewski dodaje, że nawet w pierwszej fazie przyspieszenia firmy raczej nie będą inwestować. Ma to związek z niskim wykorzystaniem mocy produkcyjnych.

- Przy założeniu, że firmy finansują inwestycje z własnych środków, zwiększenie depozytów może być dobrym prognostykiem dla inwestycji. Jednak wykorzystanie mocy produkcyjnych jest bardzo niskie. Skoro tak, to nie ma powodów, żeby inwestować w ich powiększanie. Z tego samego powodu firmy w pierwszej fazie ożywienia nie będą raczej zwiększać zatrudnienia - mówi ekonomista.

@RY1@i02/2010/014/i02.2010.014.166.007a.001.jpg@RY2@

Firmy mają coraz więcej wolnych środków

marek.chadzynski@infor.pl

Przedsiębiorcy już nie boją się załamania gospodarczego. Ale też nie panuje wśród nich euforyczny nastrój w rodzaju: kryzys się skończył, więc czas zakasać rękawy i brać się do inwestowania. Teraz właściciele firm czekają, kiedy koniunktura zacznie się wyraźnie poprawiać, jak szybko będzie odbudowywał się popyt.

Na razie sygnały są sprzeczne. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji u naszych głównych odbiorców handlowych za granicą. I dlatego wszystkie programy inwestycyjne, jakie zostały wstrzymane w 2009 roku, nadal są zamrożone. W warunkach takiej niepewności i przy tak niskim poziomie wykorzystania mocy wytwórczych trudno sobie wyobrazić inwestowanie w środki produkcji.

Co innego modernizacja produkcji, prace nad nowymi produktami. Jeśli ktoś jest w stanie inwestować w te obszary - bez ryzyka utraty płynności - powinien to zrobić. Konkurencja nie śpi. Inwestycje tego typu budują przewagę konkurencyjną i jeśli firma ma wolne środki, powinna je przeznaczać na ten cel w pierwszej kolejności.

@RY1@i02/2010/014/i02.2010.014.166.007a.002.jpg@RY2@

Jeremi Mordasewicz, ekspert PKPP Lewiatan

, ekspert PKPP Lewiatan