Dotacje na Kapitał Ludzki w systemie zaliczkowym

Beneficjent, którego projekt został wybrany w drodze konkursu, podpisuje z właściwą instytucją umowę o dofinansowanie projektu. Do umowy dołączony jest harmonogram płatności. Środki są wypłacane beneficjentowi w dwóch równoległych strumieniach: 85 proc. płatności pochodzi z budżetu środków europejskich, a pozostałe 15 proc. z dotacji celowej z budżetu krajowego. Środki wpływają dwoma strumieniami na wyodrębniony rachunek bankowy, specjalnie utworzony dla danego projektu. Wydatki w ramach projektu powinny być regulowane za pośrednictwem tego rachunku.

Doświadczenia beneficjentów pokazują, że od zakończenia oceny merytorycznej projektu do podpisania umowy upływają 3 - 4 miesiący. Należy o tym pamiętać, planując harmonogram działań. Beneficjent może się zdecydować na rozpoczęcie projektu przed datą podpisania umowy. To jest możliwe, ale bardzo ryzykowne. Im później podpisana umowa w stosunku do daty rozpoczęcia projektu, tym dłuższy okres, w którym beneficjent będzie musiał pokrywać wydatki ze swoich środków.

W Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki dofinansowanie jest przekazywane beneficjentowi w kilku transzach. Pierwsza z nich jest wypłacana w wysokości i terminie określonym w harmonogramie płatności. W uzasadnionych przypadkach (np. przy projektach krótkich lub o niskiej wartości) cała kwota dofinansowania jest wypłacana jednorazowo. Tak dzieje np. w przypadku małych grantów o wartości do 50 tys. zł, które są realizowane w ramach następujących działań PO KL: 6.3 Inicjatywy lokalne na rzecz podnoszenia poziomu aktywności zawodowej na obszarach wiejskich, 7.3 Inicjatywy lokalne na rzecz aktywnej integracji i 9.5 Oddolne inicjatywy edukacyjne na obszarach wiejskich.

Wypłata środków w ramach pierwszej transzy (n) dokonywana jest na podstawie umowy o dofinansowanie projektu, nie jest więc wymagane od beneficjenta złożenie wniosku o płatność. Warunkiem przekazania drugiej transzy dofinansowania (n+1) jest złożenie wniosku o płatność rozliczającego pierwszą transzę oraz jego zweryfikowanie przez instytucję, która przyznała beneficjentowi dofinansowanie. Muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

● beneficjent musi wykazać we wniosku o płatność rozliczenie co najmniej 70 proc. kwoty poprzedniej transzy dofinansowania,

● nie może być żadnych przesłanek do rozwiązania z nim umowy w trybie natychmiastowym.

Kolejna transza (n+2) zostanie przekazana beneficjentowi po zatwierdzeniu wniosku o płatność rozliczającego przedostatnią transzę (n). Drugim warunkiem jest złożenie przez beneficjenta i zweryfikowanie przez instytucję pierwszej wersji wniosku o płatność rozliczającego ostatnią transzę (n+1), w którym wykazano wydatki kwalifikowane w wysokości co najmniej 70 proc. łącznej kwoty otrzymanych transz dofinansowania. Środki zostaną przekazane pod warunkiem, że nie zaistniały okoliczności uprawniające instytucje do zerwania umowy z beneficjentem w trybie natychmiastowym.

Jednocześnie w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie określonym przez beneficjenta w harmonogramie płatności od środków pozostałych do rozliczenia naliczane są odsetki jak od zaległości podatkowych. Są one liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność.

Harmonogram płatności może być aktualizowany w dowolnym momencie realizacji projektu (ale nie później niż 30 dni przed planowanym końcem okresu jego realizacji) lub we wniosku o płatność. Zmieniony harmonogram musi być zaakceptowany przez instytucję będącą stroną umowy. Zmiana harmonogramu w tym trybie nie wymaga aneksu do umowy o dofinansowanie projektu, jednakże aby była ona skuteczna, powinna być zgłoszona przez beneficjenta przed zakończeniem okresu rozliczeniowego, za który składa wniosek o płatność, oraz instytucja będąca stroną umowy nie zgłosi do tej zmiany sprzeciwu.

W Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki zaliczki są wypłacane beneficjentowi po ustanowieniu i wniesieniu przez niego zabezpieczenia należytego wykonania jego zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie projektu.

Z tego obowiązku są zwolnione tylko jednostki sektora finansów publicznych, fundacje, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. W przypadku gdy wartość przyznanego dofinansowania nie przekracza 10 mln zł, zabezpieczenie jest ustanawiane w formie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową. Jeżeli wartość dofinansowania przekracza 10 mln zł, zabezpieczenie ustanawiane jest w jednej lub kilku z następujących form:

● pieniądz,

● poręczenie bankowe,

● gwarancja bankowa,

● gwarancja ubezpieczeniowa,

● weksel z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,

● zastaw na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego,

● zastaw rejestrowy,

● przewłaszczenie rzeczy ruchomych beneficjenta na zabezpieczenie,

● hipoteka,

● poręczenie według prawa cywilnego.

Te same zabezpieczenia mogą być ustanowione w przypadku, gdy beneficjent podpisał z daną instytucją kilka umów o dofinansowanie projektów w ramach PO KL, które są realizowane równolegle, a ich łączna wartość przekracza 10 mln zł.

O wyborze form zabezpieczenia decyduje instytucja pośrednicząca lub instytucja, która organizowała konkurs, w którym dany projekt został wybrany do dofinansowania. Zabezpieczenie nie musi być wniesione w wysokości odpowiadającej całości przyznanego dofinansowania. Powinno być ustanowione w wysokości dającej gwarancję wywiązania się przez beneficjenta z zobowiązań nałożonych na niego w umowie.

Beata Lisowska

beata.lisowska@infor.pl

@RY1@i02/2011/159/i02.2011.159.130.002a.001.jpg@RY2@

Fot. Materiały prasowe

Małgorzata Lelińska | ekspert z departamentu europejskiego Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych "Lewiatan"

Pierwsza transza środków wypłacana jest na podstawie harmonogramu płatności dopiero po podpisaniu umowy i złożeniu w sposób prawidłowy zabezpieczenia. Pół biedy, jeśli jest to weksel i można złożyć go razem z umową. Gorzej, jeśli konieczne jest zabezpieczenie twarde, np. gwarancja bankowa. Wówczas do oczekiwania na pierwszą transzę należy doliczyć ok. 2 tygodni - tyle czasu mniej więcej wynosi procedura bankowa po dostarczeniu podpisanej przez obie strony umowy o dofinansowanie projektu. Oczekiwanie na transzę nie zdejmuje z beneficjenta obowiązku osiągania postępu rzeczowego i finansowanego zgodnie z założeniami projektu - we wniosku zadeklarował on, że ma potencjał, w tym finansowy, do jego realizowania. Pojawia się zatem konieczność angażowania własnych środków, bo nie ze wszystkimi podwykonawcami uda się wynegocjować dłuższe terminy zapłaty faktur niż 7 czy 14 dni. A już pracownicy beneficjenta zatrudnieni na umowy o pracę na pewno nie zaczekają na swoje pensje. Należy więc dysponować takimi środkami, by realizacja projektu przebiegała sprawnie także w sytuacji, gdy - co może się zdarzyć - znaczna część wydatków projektowych będzie refundowana, a nie zaliczkowana.

By móc wnioskować o kolejną transzę, trzeba rozliczyć minimum 70 proc. zaliczki. W ciągu 10 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego beneficjent jest zobowiązany złożyć wniosek o płatność do instytucji wdrażającej. Ta ma 20 dni roboczych na jego weryfikację. Wniosek bywa kierowany do poprawy wielokrotnie. Sama wypłata transzy po zatwierdzeniu wniosku nie następuje automatycznie i bezzwłocznie. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości potrzebuje 21 dni na zlecenie do Banku Gospodarstwa Krajowego wypłaty 85 proc. transzy (pochodzącej z Europejskiego Funduszu Społecznego), a 30 dni na realizację płatności 15 proc. transzy pochodzącej ze środków krajowych. Natomiast Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w umowach z beneficjentami na obie czynności rezerwuje 5 dni roboczych i tego terminu dotrzymuje. Należy podkreślić, że BGK raz w tygodniu realizuje zlecenia, które wpłynęły w ciągu poprzednich 6 dni. Przy konieczności poprawiania wniosku o płatność i maksymalnym wykorzystywaniu terminów przez PARP transza może trafić do beneficjenta już po zamknięciu kolejnego okresu rozliczeniowego. Wtedy pojawia się problem, bo zgodnie z przepisami stopień rozliczenia dotacji określa się w stosunku do sumy środków, jakie beneficjent otrzymał do daty zatwierdzenia wniosku lub odesłania go do poprawy, a nie do zakończenia okresu rozliczeniowego.

Przykładowo: okres rozliczeniowy kończy się 30 czerwca, beneficjent ma czas na złożenie wniosku o płatność do 14 lipca (10 dni roboczych) i jeśli np. 8 lipca wpłynie transza, to do środków otrzymanych należy także doliczyć ten wpływ. Gdyby transza wpłynęła już w trakcie weryfikacji wniosku (czyli w naszym przykładzie po 14 lipca), to również wlicza się ona do łącznej kwoty otrzymanych środków. Jednocześnie we wniosku o płatność uwzględnione mogą być tylko faktury zapłacone do 30 czerwca.