W faktoringu liczy się dopasowanie partnerów

@RY1@i02/2012/063/i02.2012.063.13000030e.101.gif@RY2@

Faktoring rozszerza swój zasięg. Obejmuje nowe branże i coraz mniejsze firmy. Nie każde dobro czy usługa może być jednak przedmiotem faktoringu. Ważne są jego specyfika i na swój sposób prostota obsługi transakcji.

Przedmiot transakcji

Największy udział w transakcjach faktoringowych mają w tej chwili branże, w których sprzedawane są dobra jednorodne i nieproblematyczne zarówno z punktu widzenia jakości należności, jak i ich ewentualnego dochodzenia. W Polsce są to m. in. obrót stalą i wyrobami hutniczymi, przemysł spożywczy, przemysł meblarski, odzieżowy i obuwniczy czy materiałów budowlanych. Natomiast w Europie Zachodniej są to również branże związane z dostawami podzespołów dla przemysłu motoryzacyjnego i producentów AGD.

Wartość transakcji faktoringowych w 2011 roku wyniosła już blisko 80 mld zł, i była wyższa od zrealizowanych w 2010 roku o ok. 23 proc. Jak podaje Polski Związek Faktorów, większość wiodących graczy rynkowych w tej branży osiągnęła przyrost obrotów w stosunku do roku poprzedniego.

W przyszłości faktoring będzie się rozwijał zgodnie z potrzebami rynku. A ogólnoeuropejskimi trendami są już ochrona środowiska i rozwój źródeł energii odnawialnej, e-commerce, outsourcing. I z pewnością w tych branżach faktoring będzie szybko zyskiwał na znaczeniu.

Z regresem czy bez?

Na czym obie kategorie polegają? Którą z nich i kiedy firma powinna wybrać?

W faktoringu bez regresu faktor nakłada na każdego z odbiorców indywidualny limit i do jego wysokości przejmuje ryzyko niewypłacalności odbiorcy. W praktyce oznacza to, że otrzymane środki pozostają już na zawsze w gestii faktoranta, niezależnie od wypłacalności odbiorcy.

Z kolei w faktoringu z regresem faktor dokonuje zaliczkowania transakcji w ustalonej wysokości, ale w przypadku opóźnień w płatnościach, przekraczających zaakceptowane w umowie terminy, faktor ma prawo dokonać regresu, tj. żądać zwrotu zaliczki udzielonej na poczet przeterminowanej wierzytelności.

Wybór jednego z rodzajów usługi zależy przede wszystkim od potrzeb klienta. Im posiada on bardziej rozproszony portfel lepszych odbiorców, tym ryzyko strat z tytułu niewypłacalności odbiorcy jest mniejsze.

Klienci, którzy rozpatrują wybór rodzaju faktoringu, powinni wziąć pod uwagę następujące czynniki:

● jakość swoich odbiorców,

● ryzyka w branży,

● historyczne straty z tytułu niewypłacalności odbiorców,

● koszty dochodzenia przeterminowanych roszczeń.

Podmioty transakcji

Praktyka pokazuje, że faktorami najczęściej są banki, spółki zależne banków lub dużych grup kapitałowych posiadających odpowiednie zaplecze kapitałowe lub też podmioty krajowe, które na bazie doświadczeń w innych branżach posiadły know-how w zakresie administrowania wierzytelnościami. Przy wyborze partnera w zakresie faktoringu szczególną uwagę warto zwrócić na jego stabilność finansową. Ważne są także jego doświadczenia w kraju i na świecie oraz posiadane narzędzia, tj. system IT, profesjonalny personel, procedury bezpieczeństwa.

Także druga strona umowy, czyli klient powinna spełnić wymogi określone przez oferenta. Dotyczą one głównie dwóch parametrów: sytuacji finansowej klienta, gwarantującej możliwość realizacji i rozwoju biznesu oraz jakości portfela odbiorców i wierzytelności. Jeżeli kryteria szczegółowe w ramach tych dwóch głównych wymogów zostaną zaakceptowane oraz strony dojdą do porozumienia w zakresie cen, nie ma innych przeciwwskazań do zawarcia umowy i realizacji transakcji.

Na przykład produkt faktoringowy oferowany przez Bank BPH pozwala osiągnąć maksymalne korzyści, wynikające z szerokiego zakresu usług, takich jak administrowanie wierzytelnościami, monitoring i windykacja, elektroniczna wymiana informacji dotyczących transakcji, które realizują obroty w wysokości co najmniej 5 mln zł na rok i posiadają pełną księgowość. Do nich przede wszystkim bank kieruje ofertę współpracy. W przypadku gdy obroty są istotnie niższe, Bank BPH nie oferuje klientowi finansowania w drodze faktoringu, ale może on wtedy skorzystać z innych produktów banku z oferty kredytowej dla mikrofirm lub powrócić do pomysłu, gdy jego biznes się rozwinie. O tym czy firma zwróci się do faktora, decyduje to, co się jej zaoferuje.

Każdy z oferentów stara się znaleźć punkty przewagi konkurencyjnej wobec innych graczy rynkowych. Niektóre podmioty, szczególnie mniejsze, specjalizują się w określonych segmentach rynku lub branżach, jedne stawiają na niskie ceny i uproszczony serwis, a jeszcze inne na uniwersalizm. W ofercie Banku BPH najistotniejszymi czynnikami są szybkość procesu decyzyjnego, jak również jakość i profesjonalizm bieżącej obsługi przez cały czas trwania umowy. Znaczenie ma też system umożliwiający przyjazną komunikację między bankiem a klientem oraz raportowanie w zakresie faktoringu i innych produktów bankowych.

Wybór jednego z rodzajów usługi faktoringowej zależy od branży, w której działa klient, ale przede wszystkim od jego konkretnych potrzeb

Konstrukcja transakcji faktoringowej

Przedmiotem faktoringu jest nabywanie niewymagalnych wierzytelności handlowych przedsiębiorstwa i świadczenie przynajmniej dwóch z czterech rodzajów usług dodatkowych: finansowanie, administracja, windykacja i przejęcie ryzyka. W polskim prawodawstwie faktoring jest umową nienazwaną, ale praktyka oraz doświadczenia międzynarodowe ukształtowały zakres usługi faktoringowej.

Co się zmienia?

W ciągu ponad 15 lat istnienia faktoringu w Polsce zmieniło się w zasadzie wszystko. Faktoring oferuje obecnie ponad 20 podmiotów, a początkowo było ich zaledwie kilka. Zmieniła się również oferta - w tej chwili jest ona znacznie bogatsza, mamy do czynienia z początkiem segmentacji i specjalizacji branżowej. Systemy komunikacji z klientami i odbiorcami coraz częściej są już wyłącznie elektronicznie i nie wymagają przesyłania dokumentacji papierowej. Regularnie rosną też obroty - średnio o 25 proc. rocznie - co powoduje, że w ciągu ostatnich 10 lat rynek urósł kilkunastokrotnie.

Przyczyn zachodzących zmian jest kilka. Po pierwsze, jest to zapotrzebowanie klientów na nowe, elastyczne formy finansowania i wsparcie procesów obsługi wierzytelności. Po drugie, rozwój gospodarczy i wchodzenie nowych oferentów, którzy swoją innowacyjną ofertą są w stanie zainteresować kolejnych klientów. Oczywiście postęp technologii teleinformatycznych i możliwość elektronicznej wymiany informacji w dużej mierze pomagają temu rodzajowi usług.

@RY1@i02/2012/063/i02.2012.063.13000030e.804.jpg@RY2@

Dawid Naglik, dyrektor zarządzający departamentem faktoringu w Banku BPH

Dawid Naglik

dyrektor zarządzający departamentem faktoringu w Banku BPH