Na innowacyjne firmy czeka 9 mld euro

Programy ramowe, po Wspólnej Polityce Rolnej i Funduszach Strukturalnych, są trzecią, największą linią budżetową w wydatkach Unii Europejskiej. Stanowią największy mechanizm finansowania badań naukowych w Europie. Dzięki nim UE zapewnia wzrost gospodarczy, wsparcie innowacyjnych rozwiązań, a w efekcie wzrost konkurencyjności rynków europejskich w świecie. Ostatni 7 Program Ramowy dysponował budżetem w wysokości 54 mld euro. Polacy bezpośrednio pozyskali z niego ok. 430 mln euro dotacji, a uczestniczyli w projektach wartych 11,7 mld euro. Koordynowali 229. - To pozornie niezły wynik, jednak nie przekłada się na wzmocnienie pozycji polskich przedsiębiorców, ponieważ w pozyskaniu dofinansowania prym wiodły jednostki naukowe - Uniwersytet Warszawski, Politechnika Warszawska, IPPT PAN, AGH, a udział przemysłu był dramatycznie niski - mówi Tomasz Dąbrowski, ekspert firmy doradczej MGDF Sp. z o.o.

W efekcie Komisja Europejska w raporcie Research and Innovation Performance in Poland - Country Profile 2013 określa nasz kraj jako mało innowacyjny. W wielu kluczowych wskaźnikach uzyskujemy poniżej 20 proc. średniej europejskiej.

W pozyskaniu pieniędzy z Brukseli przeszkodziły polskim przedsiębiorcom przede wszystkim zasady przyznawania funduszy z 7 PR. - Uczestnictwo zależało od stworzenia konsorcjum. Pozyskanie partnerów o międzynarodowym profilu stanowiło dla wielu firm z sektora MSP duże wyzwanie, blokując możliwość startu w programie - podkreśla Tomasz Dąbrowski. Do kolejnych przeszkód zalicza rozbudowaną biurokrację, konieczność składania wniosków bezpośrednio w Brukseli oraz barierę językową.

Teraz będzie inaczej. Już wystartował Horyzont 2020, który zastąpił 7 PR. To największy w historii program finansowania badań naukowych i innowacji w Unii Europejskiej. Jego budżet w latach 2014-2020 wynosi prawie 80 mld euro. To kompleksowy system finansowania innowacji: koncepcji naukowej, badań oraz wdrożenia nowych rozwiązań, produktów czy technologii. Hasłem przewodnim obecnego Programu Ramowego jest "Od pomysłu na produkt do wdrożenia go na rynek" i tak właśnie skonstruowany został system wsparcia. - Dofinansowany może być cały proces od stworzenia koncepcji innowacyjnego produktu poprzez prace badawczo-rozwojowe mające na celu zapewnienie mu miejsca na konkurencyjnym rynku międzynarodowym po wdrożenie go do masowej produkcji - podkreśla ekspert MGDF.

Horyzont 2020 składa się z trzech filarów: I Doskonała baza naukowa z budżetem ok. 24,4 mld euro, II Wiodąca pozycja w przemyśle - 17 mld euro, oraz III Wyzwania społeczne - 29,7 mld euro. Przedsiębiorcy będą mogli skorzystać z bezpośrednich dotacji w dwóch ostatnich filarach.

- KE znacznie uprościła warunki uczestnictwa w H2020. Najważniejszą zmianą jest brak konieczności tworzenia konsorcjów przez MSP. Wnioski składa się tylko drogą elektroniczną za pośrednictwem specjalnego portalu Participant Portal, co eliminuje konieczność podróży do Brukseli. Przyspieszeniu uległy wszystkie procesy zarządzania wnioskami i dotacjami - wylicza ekspert MGDF. Kolejnym uproszczeniem jest rozliczanie kosztów. Horyzont 2020 przewiduje proste jednolite stopy refundacji:

● do 100 proc. kosztów kwalifikowanych otrzymają inwestorzy na projekty dotyczące badań i innowacji;

● do 70 proc. kosztów na innowacje - tj. projekty nastawione bezpośrednio na rozwój i wdrożenie wyników przeprowadzonych już prac B+R,

● jest także stały ryczałt 25 proc. na koszty pośrednie.

Jednak to, że w H2020 wiele uproszczono, nie znaczy jeszcze, że o środki będzie łatwo. Jeżeli podzielimy 9 mld euro dostępne dla MSP przez 7 lat budżetu i weźmiemy pod uwagę wszystkie firmy, które mogą ubiegać się o to wsparcie w Europie, to zauważymy, że konkurencja przypadająca na każde 1 euro jest ogromna. Walcząc o te środki należy wziąć pod uwagę, że program finansuje innowacje i prace badawczo-rozwojowe, a wyniki projektów muszą mieć znaczenie ogólnoeuropejskie lub globalne. Pomysł musi być przełomowy w swojej dziedzinie, żeby zwrócić uwagę oceniających projekty z całej Europy. Ponadto proponowane przez wnioskodawcę rozwiązanie musi dotyczyć problemów zidentyfikowanych w polityce UE. - Dlatego poza innowacyjnym pomysłem wymagana jest znajomość przepisów i preferencji Unii oraz regularne monitorowanie działań KE. To tylko warunki ramowe. Przedsiębiorca musi mieć też doświadczenie w prowadzeniu badań, nawiązać współpracę z jednostkami badawczo-rozwojowymi, dotrzeć do szeregu publikacji naukowych czy pozyskać wiarygodnych partnerów międzynarodowych - zaznacza Tomasz Dąbrowski. Uważa, że przedsiębiorca, który chce zwiększyć swoje szanse, powinien skorzystać z pomocy firmy doradczej.

Na szczególną uwagę zasługują działania:

● Instrument MSP, w którym przedsiębiorstwa mogą startować bez konieczności tworzenia konsorcjów w zakresie kilku dobrze zidentyfikowanych paneli tematycznych, m.in.: technologii informatycznych, diagnostyki medycznej czy zagadnień środowiskowych, w tym ekologicznego transportu i efektywnego wykorzystania surowców. Narzędzie to zostało tak skonstruowane, aby objąć wszystkie etapy tworzenia produktu czy usługi: od przygotowania studium wykonalności i biznesplanu (Faza I - 50 tys. euro) przez fazę badań (Faza II - 0,5-2,5 mln euro) aż po komercjalizację (Faza III - wsparcie bezgotówkowe w formie np. poręczenia kredytu komercyjnego).

● Maria Skłodowska-Curie (MSCA), działanie pozwalające na zwiększenie kompetencji kapitału ludzkiego na drodze wymiany pracowników pomiędzy różnymi sektorami nauki i biznesu.

● Dostęp do finansowania ryzyka - oprócz standardowych grantów MSP będą mogły ubiegać się o preferencyjne środki finansowania, takie jak instrumenty dłużne, oparte na udzielaniu kredytów i gwarancji (7,5-25 mln euro) oraz instrumenty kapitałowe wsparcie ze strony funduszy podwyższonego ryzyka.

@RY1@i02/2014/211/i02.2014.211.00000130a.805.jpg@RY2@

Na co pieniądze z Horyzontu 2020 (mld euro)

Beata Tomaszkiewicz

beata.tomaszkiewicz@infor.pl

Więcej informacji na: stronie Horyzont 2020 (http://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/)

@RY1@i02/2014/211/i02.2014.211.00000130a.806.jpg@RY2@