Popyt na systemy klimatyzacyjne będzie rósł wraz z budownictwem

Kilkuletnie załamanie na rynku deweloperskim nie odbiło się na kondycji firm klimatyzacyjnych. Firmy i osoby prywatne z roku na rok wydają coraz więcej na tego rodzaju urządzenia i usługi (montaż, projektowanie itp.). Jak wynika z ostatniego opracowania pracowni PMR, analizującej wybrane rynki w krajach Europy Środowej i Wschodniej, wartość całej krajowej branży HVAC (z ang. Heating, Ventilation, Air Conditioning, czyli inżynierii sanitarnej, która odnosi się do ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji - przyp. red.) od sześciu lat nieprzerwanie rośnie. W ubiegłym roku na usługi i zakup sprzętu wydano 1,2 mld zł. W 2008 roku było to zaledwie niecałe 900 mln zł, co znaczy, że w tym czasie rynek urósł o prawie 50 proc.

Jeszcze kilka lat temu montowanie klimy należało do rzadkości i było traktowane jako swego rodzaju ekstrawagancja. Obecnie, szczególnie w budynkach biurowych i sektorze handlu wielkopowierzchniowego (super- i hipermarkety) trudno wyobrazić sobie budynek, który oddawany byłby do użytku bez profesjonalnych systemów wymiany i regulacji temperatury powietrza. - Deweloperzy inwestują w klimatyzację, bo nowoczesne rozwiązania w tym zakresie stosunkowo niskim kosztem powodują podniesienie standardu budynku, a więc i ceny poszczególnych lokali - mówi Karol Słonina, analityk rynku HVAC. - W firmach wynajmujących powierzchnie biurowe natomiast coraz powszechniejsze jest, skądinąd słuszne, przekonanie, że parametry powietrza mają niebagatelny wpływ na wydajność pracowników. Osoby wykonujące pracę w klimatyzowanych i odpowiednio wentylowanych pomieszczeniach rzadziej chodzą na zwolnienia chorobowe, chętniej zostają w biurze po godzinach, szybciej wykonują powierzone im obowiązki, co ma niemały wpływ na osiągane przez firmę wyniki.

Popyt na chłód

Najliczniejszą grupą odbiorców tej technologii są właściciele domów jednorodzinnych oraz mieszkań. Mniejsza, ale bardzo istotna z uwagi na wolumen zakupów, to właściciele i zarządcy nieruchomości komercyjnych oraz budynków użyteczności publicznej. Sporym i z roku na rok coraz bardziej liczącym się odbiorcą stają się właściciele sklepów, szczególnie wielkopowierzchniowych, galerii handlowych, biurowców oraz fabryk (klimatyzacja montowana jest tam głównie w pomieszczeniach biurowych). Popyt na urządzenia i usługi w zakresie montażu jest przy tym ściśle związany z podażą nowych nieruchomości. Systemy klimatyzacyjne stają się standardem nie tylko już na rynku apartamentów, ale również w sektorze mieszkań ze średniej, a nawet niższej półki. Perspektywy rynku deweloperskiego natomiast po latach zastoju, a nawet zapaści, są coraz bardziej optymistyczne. Rekordowo niskie stopy procentowe powodują bowiem, że mieszkania zarówno na rynku wtórnym, jak i pierwotnym sprzedają się coraz szybciej i lepiej. Jak wynika z ostatniej analizy Lion’s Banku, specjalizującego się w transakcjach na rynku nieruchomości, w pierwszym półroczu sprzedaż największych spółek deweloperskich była aż o blisko 40 proc. wyższa niż rok wcześniej, i pod względem liczby sprzedanych lokali osiągnęła poziom sprzed kryzysu. Prognozy na cały obecny rok są także zachęcające. Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, w ciągu pięciu miesięcy wydano pozwolenia na budowę 61,9 tys. mieszkań, o 14,9 proc. więcej niż w tym samym okresie 2013 r. Wtedy zresztą zanotowano spadek o 26,1 proc. Wzrosła również o 23,8 proc. liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto. - Ożywienie w budownictwie na pewno spowoduje wzrost popytu na systemy klimatyzacyjne - uważa Słonina. - Tym bardziej że ostatnie załamanie na rynku deweloperskim niemal w ogóle nie odbiło się na wynikach branży HVAC.

Branża pracownika

Do uruchomienia firmy montującej systemy klimatyzacyjne nie są konieczne uprawnienia budowlane. Aby jednak profesjonalnie wykonywać tego rodzaju działalność, konieczne jest zaliczenie odpowiednich kursów. Nie jest bowiem prawdą przekonanie, że montaż urządzeń klimatyzacyjnych nie różni się znacząco od uruchamiania pralki, lodówki czy ogrzewania. Trzeba poznać zasady cyrkulacji powietrza, podstawy prawa ekologicznego w zakresie stosowania urządzeń zawierających czynniki chłodnicze (tzw. chłodziwa) typu HCFC i HFC, unormowania dotyczące prowadzenia ewidencji w tym zakresie. Od profesjonalnej firmy świadczącej usługi montażu systemów klimatyzacyjnych wymagane jest także doradztwo - każda instalacja jest bowiem unikalna.

Jakość oferowanej usługi w każdej chwili może być także skontrolowana przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (firma musi oferować urządzenia mające odpowiednie certyfikaty i spełniające normy). Największym problemem, jak twierdzą osoby prowadzące tego rodzaju działalność, jest jednak znalezienie pracowitych, odpowiedzialnych i posiadających konieczne doświadczenie osób do montowania i serwisowania urządzeń. Sporym konkurentem jest rynek niemiecki, na którym dysponujący jedynie własnym samochodem pracownicy bez problemu mogą znaleźć zatrudnienie na pełną umowę według stawek rzędu nawet 11-12 euro za godzinę pracy, co daje ok. 10 tys. zł. miesięcznie, czyli przeszło dwa razy więcej, niż wynoszą przeciętne krajowe zarobki pracowników fizycznych w tej branży. - Rynek niemiecki jest atrakcyjny nie tylko dla zatrudnionych, lecz również przedsiębiorstw - twierdzi Słonina. - Za zachodnią granicą wykonywanych jest 60-80 tys. instalacji systemów klimatyzacyjnych w ciągu roku, a więc od trzech do czterech razy więcej niż w Polsce.

Zyski z konserwacji

Ale i w kraju zarobki w tej branży, szczególnie w okresie letnim, nie należą do małych. Cieszące się obecnie największym powodzeniem systemy montowane w jednym pokoju o powierzchni 20-30 metrów (i wysokości 2,8 metra) wymagają urządzeń typu Split o mocy co najmniej 2-4 kW. Cena takiego systemu w zależności od marki producenta, dystrybutora i rodzaju obudowy wynosi od 2 do 3,5 tys. zł brutto. Na montażu, zajmującym nie więcej niż trzy dni robocze, firma może zarobić (w zależności od regionu i reputacji) od 1300 do 1700 zł. Między majem i wrześniem, gdy zleceń jest najwięcej, stawka może być nawet o 20-30 proc. wyższa. Kilkaset złotych rocznie będzie kosztować serwis urządzenia, związany m.in. z wymianą chłodziwa.

Jak rozsądnie korzystać z klimatyzacji

1. Obniżenie temperatury o każdy stopień poniżej 24 st. Celsjusza zwiększa koszty klimatyzacji o blisko 8 proc.

2. Klimatyzacja działa optymalnie, gdy drzwi i okna są zamknięte zawsze, gdy to możliwe.

3. Ustawiana temperatura powinna być o 5-7 st. Celsjusza niższa od zewnętrznej. Klimatyzacja nie może pracować na najwyższym stopniu.

4. Warto zamontować w oknach żaluzje lub rolety. Zmniejszają one nagrzewanie przez promieniowanie słoneczne, ograniczając obciążenie układu.

5. Pomieszczenia klimatyzowane powinny być oddzielone od pozbawionych takiej instalacji drzwiami lub kurtyną. Zredukuje to zużycie energii przez urządzenia chłodzące.

6. Przegląd instalacji należy wykonywać regularnie. Zanieczyszczone lub uszkodzone skraplacze mogą obniżyć efektywność chłodzenia i zwiększyć koszty o jedną czwartą.

7. Korzystne jest zastąpienie przepustnic w centralach klimatyzacyjnych napędami z regulacją prędkości obrotowej.

8. Najbardziej korzystne jest wykorzystanie recyrkulacji wymienianego powietrza.

Prawo kształtuje klimat

Głównym aktem prawnym dotyczącym instalacji klimatyzacji i wentylacji jest ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), jak również rozporządzenie ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690) wraz z poprawkami z 13 lutego 2003 r. (Dz.U. nr 33, poz. 270) oraz 7 kwietnia 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. nr 109, poz. 1156) z późniejszymi zmianami. Dodatkowo zasady dotyczące warunków technicznych regulują Polskie Normy PN-83/B-03430 (wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej), PN-83/B-03430/Az3:2000 (wymagania), PN-78/B-03421 (wentylacja i klimatyzacja, parametry obliczeniowe powietrza wewnętrznego w pomieszczeniach przeznaczonych do stałego przebywania ludzi). Dodatkowo istnieją inne normy w dziale ICS: 91.140.30 Systemy wentylacyjne i klimatyzacyjne, jednak ich stosowanie nie jest obowiązkowe.

@RY1@i02/2014/140/i02.2014.140.13000040f.802.jpg@RY2@

Rynek ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji

Aleksandra Puch

mf_dgp@infor.pl