Z Francuzem można się dogadać

Niemal 80 proc. francuskiego PKB tworzy sektor usług, jedna piąta przypada na zróżnicowany przemysł, a reszta należy do rolnictwa. Do atutów gospodarki francuskiej należy zaliczyć silnie rozwinięty przemysł obronny, lotniczy, motoryzacyjny, a także sektory wysokich technologii produkcyjnych, usługowy i rolnictwo. Ekonomiści Coface prognozują dla tego kraju 1,1-proc. wzrost w 2015 r. i 1,4-proc. w następnym To przełoży się na inwestycje. W ciągu ostatnich sześciu lat we Francji powstało ponad milion nowych przedsiębiorstw, a 20 tys. zagranicznych zdecydowało się na rozwinięcie tam swojej działalności.

Francja jest czwartym odbiorcą polskiego eksportu. Wartość sprzedaży do tego kraju w ubiegłym roku wyniosła 9,3 mld euro. Wśród najważniejszych produktów eksportowych wymienić należy: sprzęt elektryczny, maszyny i urządzenia mechaniczne, pojazdy i części do pojazdów, a także meble i wyposażenie wnętrz, gumę i kauczuk oraz wyroby z nich. Stamtąd do naszego kraju sprowadzane są głównie maszyny i urządzenia transportowe oraz produkty chemiczne.

Na luzie

Planując debiut we Francji trzeba pamiętać o tym, że rozmowy biznesowe w tym kraju mają mniej formalny charakter niż w Polsce. - Spotkania dotyczące współpracy mogą wyjść znacznie poza wcześniej planowane ramy czasowe i nie jest postrzegane jako brak taktu czy szacunku dla rozmówcy. Francuzi zdecydowanie bardziej niż Polacy preferują też kontakt bezpośredni, co nie oznacza jednak braku sformalizowanych umów. Ustalenia ustne są respektowane, co jest sprawą honoru i nie powinno dziwić Polaków, którym "słowo droższe od pieniędzy" - wyjaśnia Grzegorz Sielewicz, główny ekonomista Coface w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Krążą już legendy o awersji Francuzów do używania języka innego poza ojczystym. Opowieści te należałoby jednak włożyć między bajki. O ile w przypadku małych firm istotnie zauważalny jest prymat języka francuskiego, o tyle w odniesieniu do firm średnich i dużych komunikacja w języku angielskim nie stanowi najmniejszego problemu.

- Pierwsze spotkanie to pierwsze wrażenie - warto zatem bardzo precyzyjnie się do niego przygotować. Z pewnością zadbać musimy o sprawy formalne, np. kompleksowe przygotowanie dokumentacji. Francuzi są bardzo racjonalni, pragmatyczni, dlatego wszystko musi mieć prostą, jasną strukturę - podkreśla Grzegorz Sielewicz.

W jakiej formie

Inwestor zagraniczny chcący prowadzić we Francji działalność gospodarczą może działać jako osoba fizyczna lub prawna. Wyróżnia się cztery rodzaje działalności: rzemieślniczą, przemysłową, handlową i wolne zawody. Zagraniczna firma chcąca wejść na rynek ma wybór między trzema podstawowymi opcjami, które będą uzależnione w dużym stopniu od niezależności, jaką przedsiębiorca pragnie nadać swojemu podmiotowi we Francji.

Można uruchomić przedstawicielstwo, czy inaczej biuro łączności, które nie jest odrębną osobą prawną, lecz kontynuacją działalności spółki matki. W związku z tym nie może podejmować działań o charakterze handlowym. - Czynności, do których jest uprawnione, to działalność polegająca na pozyskiwaniu klientów, reklamie, informacji, a także każda inna o charakterze przygotowawczym lub pomocniczym względem głównej działalności inwestora. Biuro nie ma osobowości prawnej, zatem wszelkie umowy i faktury podpisywane są przez osoby uprawnione do działania w imieniu inwestora - tłumaczy Grzegorz Sielewicz. Biuro może otworzyć rachunek w banku i zatrudniać pracowników. Nie stanowi jednak stałego przedsiębiorstwa w rozumieniu prawa podatkowego, dlatego nie podlega podatkowi od spółek. Nie podlega również przepisom dotyczącym podatku VAT.

Można otworzyć oddział, który będzie kierowany przez umocowanego przedstawiciela spółki inwestora. Oddział prowadzi działalność na podobnych zasadach, co przedstawicielstwo, z tym, że dysponuje znacznie szerszymi możliwościami. Funkcjonowanie oddziału jest ściśle związane z działalnością spółki inwestora, a proces podejmowania decyzji nie jest szczególnie sformalizowany. Oddział nie jest jednak samodzielnym podmiotem prawnym, lecz może dokonywać wszelkich czynności handlowych: podpisywać umowy handlowe, pozyskiwać zamówienia, wystawiać faktury itd. Podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz jest płatnikiem podatku VAT. Za zobowiązania zaciągnięte przez oddział odpowiada solidarnie i całym swoim majątkiem spółka-inwestor.

Trzecia możliwość to uruchomienie filii, czyli spółki prawa francuskiego. By ją otworzyć, trzeba wnieść co najmniej 50 proc. kapitału. Chyba, że powstanie ona przez nabycie spółki już istniejącej. Filia ma oddzielną osobowość prawną. Wybór tego rodzaju struktury przez inwestora niesie za sobą określone korzyści, w szczególności: pozwala na oddzielenie majątku spółki zależnej i spółki matki, co w rezultacie pozwala ograniczyć odpowiedzialność spółki matki za zobowiązania spółki zależnej działającej we Francji. Spółka zależna bowiem nabywa prawa i zaciąga zobowiązania we własnym imieniu i na własny rachunek. Może też się ubiegać o przyznanie pomocy publicznej we Francji w związku z jej utworzeniem lub rozwojem.

Francuski system podatkowy oparty jest na samodzielności obywateli - sami podatnicy deklarują swój dochód i sami wpłacają należne podatki. Pracodawcy nie uczestniczą w obsłudze lub wpłacie podatków. Podatki pobierają dwie różne grupy podmiotów: władze centralne i lokalne, a system składa się z sześciu rodzajów podatków: bezpośrednich, pośrednich, rejestracyjnych, majątkowego, od funduszu płac (składki na budownictwo mieszkaniowe, programy stażowe oraz bieżące szkolenia) oraz pozostałych. - Podatki bezpośrednie pobierane są od dochodu, w przypadku osób fizycznych i prawnych oraz od aktywów, od działalności gospodarczej - wyjaśnia Grzegorz Sielewicz.

Windykacja należności

Z roku na rok spada liczba niewypłacalnych firm, choć w dalszym ciągu jest ich sporo. Dlatego przed podpisaniem umowy sprawdzenie kontrahenta powinno być standardem. Sektory, w których notowane są największe problemy z odzyskiwaniem należności, to budownictwo, motoryzacja, poligrafia i tekstylia.

- Średni okres spłaty zadłużeń we Francji wynosi 61 dni. Terminy przedawnienia: 10 lat dla egzekwowania orzeczeń sądowych, pięć lat dla spraw handlowych oraz spraw cywilnych - wymienia Michał Stachowski, kierownik ds. windykacji zagranicznej w Coface. Krótsze dotyczą np. kontraktów w transporcie, gdzie termin przedawnienia wynosi rok. Trzyletni dotyczy weksli, zaś po sześciu miesiącach przedawniają się roszczenia z tytułu czeków.

Dochodzenie należności warto zacząć od windykacji polubownej. Przynosi ona dobre wyniki, ale pod warunkiem jednak, że rozpocznie się krótko po terminie wymagalności. W przypadku długu 2-mies. wskaźnik ściągalności wynosi 90 proc., 6-mies. - 40 proc., a 12- mies. - 22 proc. - wylicza Michał Stachowski.

Inna niż u nas jest rola komorników. - Mają szersze uprawnienia niż w Polsce. Komornik francuski jest uprawniony do otrzymania od wierzyciela umocowania do dochodzenia należności już na etapie polubownym. A więc odmiennie do rozwiązania przyjętego w Polsce, zanim sąd prawomocnie orzeknie obowiązek zapłaty tytułem wykonawczym - wyjaśnia Stachowski.

Komornik powinien wziąć udział w wizycie u dłużnika w celu otrzymania oficjalnej odpowiedzi od dłużnika, który odmawia podania przyczyn sporu lub w przypadku braku dokumentów umownych bądź też jeśli istnieją wątpliwości co do adresu lub poczynań spółki dłużnika. Komornik jest w stanie przygotować i podpisać umowę z zabezpieczeniem, które będzie wpisane do Rejestru Sądowego, w przypadku planu rozliczenia dużego długu lub długu płatnego w długim okresie. Oświadczenie komornika może być skutecznie wykorzystane w przypadku sporu odnośnie do dostarczonych towarów.

Ważnym aspektem, który zwiększa szanse na odzyskanie należności, jest działanie prewencyjne. - Niezwykle istotne jest upewnienie się że wiemy z kim rozpoczynamy relacje handlowe. Większość rejestrów i publikacji o rynku, niewypłacalnościach, korzystanie z bazy nierzetelnych płatników kredytów jest płatne - informuje Michał Stachowski. Dlatego na etapie zawierania umowy należy pamiętać o tym, aby zadbać o jej formę pisemną. Dobrze jest zachować historię wszelkich ustaleń, które będą podejmowane między stronami. Należy też przy tym zwrócić uwagę, aby podpisy składane na dokumentach były czytelne i aby możliwe było zidentyfikowanie osób podpisanych. Osoby te powinny być należycie umocowane do składania oświadczeń.

Wierzyciel może zabezpieczyć swoje należności przez pozyskanie czeków lub weksli. Ważne jest uzyskanie od dłużnika uznania roszczenia w formie pisemnej. Stwierdzenie bezsporności należności uprawnia do szybszej i tańszej procedury sądowej. Innymi częstymi formami zabezpieczeń, a co ważniejsze najbardziej skutecznymi w praktyce są zastrzeżenie własności, zastaw, poręczenie osobiste oraz cesja wierzytelności.

Koszty windykacji polubownej pokrywane są co do zasady przez wierzyciela. Francja, podobnie jak inne kraje europejskie, działając na rzecz poprawy terminowości płatności w transakcjach handlowych, wprowadziła w 2012 r. ryczałtową opłatę w wysokości 40 euro za nieopłacenie należności w terminie. Kwota ta liczona jest od każdej niezapłaconej faktury.

Koszty postępowania polubownego zależą od rodzaju działań prawnych. I tak wydanie nakazu zapłaty kosztuje 340-650 euro, wszczęcie i przeprowadzenie postępowania upominawczego - 790-2000 euro, a postępowania zwyczajnego - 690-2000 euro.

Podatki

● 19,6 proc. - ma zastosowanie do wszystkich towarów i usług, które nie są objęte stawką obniżoną;

● 5,5 proc. - stawka obniżona, obejmuje: większość produktów żywnościowych, produktów rolnych, produktów potrzebnych dla rolnictwa, lekarstw nierefundowanych, książki, przejazdy środkami transportu drogowego, większość spektakli oraz dotyczy niektórych prac remontowych w pomieszczeniach mieszkalnych;

● 2,1 proc. - stawka szczególna, obejmuje: lekarstwa refundowane przez państwo, sprzedaż żywych zwierząt rzeźnych, niektóre przedstawienia, publikacje prasowe zaaprobowane przez specjalną komisję do spraw publikacji i agencji prasowych.

Do niektórych usług i towarów nie nalicza się VAT. Chodzi tutaj przede wszystkim o: rybołówstwo morskie, handel oraz usługi wewnątrzwspólnotowe, dzieła przekazywane na cel społeczny lub filantropijny, usługi lecznicze, paralecznicze, usługi edukacyjne, wynajem budynków, wynajem mieszkań umeblowanych.

● stosunek pracy, stosunek służbowy, praca nakładcza, emerytura lub renta;

● działalność pozahandlowa, w tym m.in. wykonywanie wolnych zawodów, działalność wykonywana osobiście;

● działalność produkcyjna lub handlowa, działalność rolnicza;

● nieruchomości lub ich części - dochód z najmu;

● kapitały pieniężne i prawa majątkowe.

● Poniżej 9690 euro - 0 proc.

● Od 9691 do 26 764 euro - 14 proc.

● Od 26 765 do 71 754 euro - 30 proc.

● Od 71 755 do 151 956 euro - 41 proc.

● Dochód większy niż 151 956 euro - 45 proc.

@RY1@i02/2015/243/i02.2015.243.13000040e.802.jpg@RY2@

Patrycja Otto

 patrycja.otto@infor.pl