Ład korporacyjny powinien być gwarantem stabilności firmy

Współczesna problematyka corporate governance (ład korporacyjny, nadzór właścicielski) koncentruje się przede wszystkim na poszukiwaniu równowagi między interesami różnego rodzaju inwestorów oraz kwestią akcjonariuszy, a także sposobem motywacji pracowników, których wiedza stanowi główną wartość jednostki gospodarczej. Efektem ścierania się tych interesów jest przygotowanie informacji o stanie działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Wysoka jakość ładu korporacyjnego pomaga wesprzeć długoterminową wydajność jednostki, która powinna służyć organizacjom do komunikowania interesariuszom o swojej wartości.

Ważne źródło wiedzy

Przez wiele osób system ładu korporacyjnego jest traktowany jako źródło wiedzy o przedsiębiorstwie. Istotą funkcjonowania organizacji powinno być osiąganie celów wynikających z jej wizji i misji, w realizacji których szczególne znaczenie ma stosowanie przez te organizacje zasad corporate governance. Jest to związane z przestrzeganiem obowiązujących przepisów prawa i wewnętrznych regulacji. Połączenie poszczególnych elementów ładu korporacyjnego powinno dać efekt w komunikacji z interesariuszami w postaci sprawozdawczości i prezentacji wartości swojej organizacji na zewnątrz. [Rysunek]

Istotą ładu korporacyjnego powinno być skoncentrowanie się na utrzymaniu jak najwyższego poziomu konkurencyjności organizacji przy jednoczesnym poszanowaniu interesów wszystkich zainteresowanych grup związanych bezpośrednio (akcjonariusze, pracownicy, kadra zarządzająca) lub pośrednio (potencjalni inwestorzy). Powinien być gwarantem takiego sposobu zarządzania jednostką gospodarczą, który zapewni stabilny wzrost jej wartości, a także doprowadzi do sytuacji, że stanie się miejscem atrakcyjnym do inwestowania.

Kontrola

Zasady corporate governance w poszczególnych państwach są regulowane poprzez odpowiednie dyrektywy i rekomendacje, które dotyczą takich obszarów nadzoru korporacyjnego, jak:

wprawa akcjonariuszy;

wdziałania rady nadzorczej;

wochrona inwestorów.

Ład korporacyjny dotyczy formalnego systemu rozmieszczenia władzy i odpowiedzialności określonych organów kierowania przed akcjonariuszami w danej organizacji. Dlatego kontrola i nadzór nad organizacjami powinny być zgodne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Nadzór i kontrola nad współczesną organizacją wychodzą poza granice określone tymi przepisami prawa i dotyczy całego systemu, za pomocą którego organizacje są kontrolowane i zarządzane.

Jednym z efektów wprowadzania do spółek corporate governance jest działalność komitetu audytu. Głównym celem jego działania jest wspomaganie rady nadzorczej w sprawowaniu nadzoru finansowego nad spółką oraz dostarczanie jej informacji pozwalających sprawnie podjąć właściwe decyzje w zakresie sprawozdawczości finansowej, kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem. Komitet audytu jest odpowiedzialny za współpracę z zarządem, personelem spółki i biegłym rewidentem dla dobrego zrozumienia zasad działania spółki oraz wypracowania własnej opinii co do integralności sprawozdań finansowych.

Do podstawowych działań komitetu audytu powinien należeć nadzór nad poszczególnymi obszarami:

wprocesem sprawozdawczości finansowej;

wfunkcjonowaniem systemu kontroli wewnętrznej;

wprocesem zarządzania ryzykiem;

wdziałalnością audytu wewnętrznego;

wprocesem badania sprawozdania finansowego.

To właśnie komitet audytu powinien być odpowiedzialny za opiniowanie przyjętej przez spółkę polityki rachunkowości i stosowanych zasad sporządzania sprawozdań finansowych, szczególnie dotyczących skomplikowanych lub nietypowych transakcji, wszelkich zmian wprowadzonych do tych zasad oraz przyjętych przez zarząd prognoz, szacunków i założeń. Komitet audytu powinien mobilizować zarząd do zidentyfikowania i sporządzenia listy zasad rachunkowości zawierającej metody wyceny, rozliczania transakcji i możliwości stosowania alternatywnych metod wraz z ich wynikami w celu porównawczym.

Zadania

Jednym z głównych zadań sprawozdawczych komitetu audytu jest weryfikacja sprawozdania finansowego przed jego opublikowaniem oraz dyskusja z zarządem i biegłym rewidentem na temat poprawności i kompletności zawartych w nim informacji. Spotkania te powinny być cykliczne w trakcie procesu tworzenia sprawozdania finansowego oraz jego oceny przez biegłego rewidenta. Jeżeli nie jest to możliwe, komitet audytu powinien przynajmniej dwa razy spotkać się z biegłym rewidentem podczas procesu planowania przez niego badania oraz na koniec, gdy znane są już wnioski oraz rekomendacje. Prace komitetu audytu powinny obejmować analizę raportu biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego, w tym informacje o ograniczeniach zakresu badania czy dostępu do informacji, odmowie badania lub wydania opinii lub ewentualnej różnicy zdań między biegłym rewidentem a zarządem. Dodatkowe zadania komitetu zostały opisane w ramce.

Opisane praktyki są zaleceniem dającym odbiorcom sprawozdania większą wiarę prawną w ład korporacyjny oraz przejrzystość kontroli. Komitety audytu mają ogromne znaczenie z punktu widzenia transparentności, ponieważ mogą przyczyniać się znacząco do skuteczniejszego raportowania finansowego oraz wykonania niezbędnych procedur sprawozdawczych.

Dla inwestorów

Z drugiej strony praktyki corporate governance zakładają ochronę inwestorów oraz adekwatność informacji komunikowanych za pomocą sprawozdawczości w stosunku do potrzeb interesariuszy. Globalne zmiany rynkowe zmniejszyły zaufanie do informacji prezentowanych w sprawozdaniu finansowym. Inwestorzy ze względu na możliwości raportowania mogli w różny sposób interpretować dane, które były prezentowane. Trzeba pamiętać, że inwestor jako pożyczkodawca kapitału jest docelowym podmiotem generowanych informacji.

Dzisiejszy odbiorca sprawozdania finansowego ceni sobie przede wszystkim jego jakość, a jako główny problem wskazuje na kwestię minimalizacji złożoności sprawozdań finansowych w możliwie największym stopniu. Trudności te są związane z rosnącą złożonością i stopniem skomplikowania sprawozdawczości finansowej, który nawet bardzo zaawansowanym użytkownikom przysparza wiele trudności. Informacja dodatkowa jest nadmiernie rozbudowana i zawiera liczne, nie zawsze użyteczne informacje. Inwestorzy uważają, że sprawozdania finansowe przygotowywane przez organizacje koncentrują się raczej na wypełnieniu wymogów formalnych, zamiast ukazać pełny obraz prowadzonej działalności, uwzględniający np. czynniki ryzyka, nowe możliwości czy subiektywne oceny dokonywane przy sporządzaniu raportów oraz to, w jaki sposób oceny te wpływają na samo sprawozdanie.

Kierunki, jakie wyznaczają inwestorzy w ramach sprawozdawczości, to zwrócenie się w stronę sprawozdania finansowego bardziej opisowego, które cechowałoby się większą przejrzystością. Zwiększyłoby to pewność kapitałodawców, że działania organizacji są jawne i przejrzyste, z zachowaniem corporate governance.

Raporty zintegrowane

Elementem, który ma połączyć interesy wszystkich grup: akcjonariuszy, inwestorów oraz jednostek kontrolujących, jest sprawozdawczość zintegrowana. Jej celem ma być połączenie elementów informacji przedstawionych w różnych dokumentach w spójną całość, a co najważniejsze - uchwycenie zachodzących między nimi relacji, a także wyjaśnienie, w jaki sposób wpływają one na zdolność organizacji do tworzenia wartości, przy jednoczesnym zachowaniu ładu korporacyjnego i poszanowaniu interesów wszystkich interesariuszy.

@RY1@i02/2015/002/i02.2015.002.00800020d.803.jpg@RY2@

Elementy corporate governance

Komitet audytu w ramach monitorowania procesu sprawozdawczości jest odpowiedzialny lub bierze udział w:

w przeglądzie systemu rachunkowości zarządczej;

w przeprowadzaniu wraz z zarządem analizy sytuacji kadrowej w dziale finansowo-księgowym, szczególnie w zakresie kluczowych pracowników zajmujących się sprawozdawczością finansową;

w ocenie procesu komunikacji informacji finansowych kierowanych do interesariuszy zewnętrznych (inwestorzy, instytucje nadzoru);

w kontrolowaniu terminowości poszczególnych etapów procesu sprawozdawczości finansowej;

w weryfikacji wyników oceny sprawozdawczości finansowej oraz kluczowych procedur kontrolnych przeprowadzonych przez kadrę zarządzającą oraz proponowanych działań naprawczych;

w monitorowaniu zmian w procesie sprawozdawczości finansowej mogących wpłynąć na jego stabilność;

w monitorowaniu oraz upewnianiu się o prawidłowym nadzorze w przypadku zlecenia innemu podmiotowi prowadzenia ksiąg rachunkowych.

@RY1@i02/2015/002/i02.2015.002.00800020d.804.jpg@RY2@

Tomasz Diering audit senior w dziale rewizji finansowej BDO, biuro w Poznaniu

Tomasz Diering

audit senior w dziale rewizji finansowej BDO, biuro w Poznaniu