101 firm na dziesięciolecie

Zacznę banalnie: jubileuszowa, 10. edycja Rankingu Odpowiedzialnych Firm to świetny moment na podsumowanie tego, co dotychczas osiągnęliśmy. To czas, gdy można być z siebie dumnym i pozwolić sobie na moment słabości. I się pochwalić. Przede wszystkim cieszę się więc, że przez te 10 lat w rankingu wzięło już udział 180 przedsiębiorstw. To jednocześnie i dużo, i mało. Sporo, bo przecież ankieta stanowiąca podstawę do zbudowania naszego zestawienia nie jest prosta. Jej wypełnienie wymaga szczegółowej wiedzy o tym, jak działa dane przedsiębiorstwo. Potrzeba też sporo cierpliwości, by dotrzeć do wszystkich danych, które są potrzebne, żeby udzielić właściwej odpowiedzi na każde z pytań. Czasem trzeba w tym celu zamęczać swoich kolegów i koleżanki z innych działów, którzy przecież nie zawsze są chętni do takiej ponadprogramowej współpracy.

Z drugiej strony te 180 to niewiele, bo przecież w Polsce istnieją tysiące firm, które powinny w swojej działalności uwzględniać choćby w podstawowym zakresie zasady odpowiedzialnego biznesu. I naprawdę nic nie stoi na przeszkodzie, żeby każde z tych przedsiębiorstw zmierzyło się z takim badaniem jak nasze. Nie tylko po to, żeby sprawdzić się na tle rynkowej konkurencji, lecz również dlatego że wzięcie udziału w Rankingu Odpowiedzialnych Firm pełni ważną funkcję edukacyjną. Samo zapoznanie się z corocznie aktualizowaną ankietą można porównać z przeglądaniem regularnie publikowanego biuletynu o tym, co warto uwzględnić w swojej działalności. Tak, by była bardziej przyjazna dla całego otoczenia.

Czas na mniejszych

Edukacja oraz popularyzacja zasad odpowiedzialnego biznesu to najważniejsze cele naszego rankingu. A że licząca 60 pytań ankieta niektórych po prostu odstrasza, pięć lat temu powstała też Lista Firm Społecznie Odpowiedzialnych - alternatywne zestawienie przeznaczone dla tych, którzy nie czują się jeszcze na siłach, by zmierzyć się z dużym kwestionariuszem. W tym roku po raz pierwszy w historii ta lista przyciągnęła dużo firm - aż 31 - na czym od początku bardzo nam zależało. To powód do dumy. Ta niemała frekwencja świadczy też o tym, że zainteresowanie odpowiedzialnym biznesem, niekoniecznie kojarzonym z korporacyjnym CSR, przejawiają też osoby pracujące w małych i średnich firmach. Oby tak dalej! Malkontenci po analizie "listy" powiedzą pewnie, że i w niej dominują duże firmy, które z różnych powodów nie zdecydowały się jeszcze na wejście do ROF. To prawda, ale jest i wiele mniejszych przedsiębiorstw z bardzo dobrym wynikiem. A jeśli ktoś zdobył mało punktów? Cóż z tego? Jest jeszcze dobre kilka miesięcy, by poprawić wynik przed kolejną edycją obu rankingów.

Gdzie są państwowe?

Duże zainteresowanie Listą Firm Społecznie Odpowiedzialnych sprawiło, że w tym roku pierwszy raz zgromadziliśmy w obu zestawieniach ponad setkę firm. Byłoby więcej, ale w tym roku kilka przedsiębiorstw nie spełniło wymagań prowadzonego firmę Deloitte audytu wyników. Szkoda. Oczywiście apetyt rośnie w miarę jedzenia i o ile w końcu mamy 101 firm na 10-lecie rankingu, to natychmiast pojawia się kolejny cel: 100 firm w samym Rankingu Odpowiedzialnych Firm. To całkiem realne, bo co roku do naszego zestawienia dołącza wiele nowych przedsiębiorstw. Szkoda tylko, że tym razem w naszym badaniu nie wzięło udziału kilkunastu ubiegłorocznych uczestników. W gronie nieobecnych znajdziemy zarówno firmy, które zajęły odległe pozycje uzyskane w 2015 roku, jak i duże spółki z udziałem Skarbu Państwa. Mam nadzieję, że przedsiębiorstwa z obu tych grup wrócą do nas w następnym roku. Z pierwszej, bo odległe miejsce powinno działać mobilizująco, a nie zniechęcać. Z drugiej, bo państwowe firmy powinny przecież świecić przykładem.

Metodologia - jak pytaliśmy i sprawdzaliśmy

Tegoroczna ankieta Rankingu Odpowiedzialnych Firm składa się z 60 pytań zamkniętych, podzielonych na pięć obszarów: odpowiedzialne przywództwo, zaangażowanie społeczne, komunikacja z interesariuszami, innowacyjność społeczna i odpowiedzialne zarządzanie. Poszczególnym odpowiedziom przypisane są punkty zależne od wagi pytania. W obszarze odpowiedzialnego zarządzania można było zdobyć maksymalnie 200 punktów, a w pozostałych czterech obszarach po 100 punktów. Ze względu na zmiany dokonywane co rok w ankiecie nie da się bezpośrednio porównać punktacji z lat poprzednich z tegoroczną. Nie znaczy to jednak, że nie można się odnieść do pozycji zajętej przez daną firmę w poprzednich latach.

Weryfikacji badania dokonała firma Deloitte. Odpowiedzi zawarte w wypełnionych przez firmy kwestionariuszach zostały porównane z dokumentami źródłowymi oraz dodatkowymi informacjami uzyskanymi w trakcie rozmów z przedstawicielami przedsiębiorstw uczestniczących w rankingu. Eksperci z Deloitte dokonali też analizy porównawczej odpowiedzi, analizy trendów i odchyleń od wartości oczekiwanych oraz sprawdzenia pod kątem poprawności arytmetycznej, w tym spójności stosowania zasad oceny dla poszczególnych ankiet. Po skorygowaniu weryfikowanych ankiet (jeśli stwierdzono taką konieczność) powstało ostateczne zestawienie.

Autorem pytań i punktacji jest prof. Bolesław Rok, dyrektor Centrum Etyki Biznesu i Innowacji Społecznych Akademii Leona Koźmińskiego, zaś Jarosław Horodecki jest odpowiedzialny za koordynację badania, obliczenia oraz przygotowanie materiałów.

Jarosław Horodecki

redaktor rankingu