Smutny raport

Draghi pisze: „Według różnych wskaźników, między UE a USA powstała duża luka w PKB, spowodowana głównie silniejszym spowolnieniem wzrostu produktywności w Europie. Europejskie gospodarstwa domowe zapłaciły cenę w postaci utraconych standardów życia. W przeliczeniu na jednego mieszkańca, realny dochód do dyspozycji wzrósł prawie dwukrotnie bardziej w USA niż w UE od 2000 r.”. Wymowne, prawda? A takich kontrastów Draghi wymienia więcej. Amerykanie więcej inwestują w badania i rozwój, mają znacznie niższe ceny energii, ściągają znacznie więcej talentów i innowatorów itd. itp. Ale znów: to, że w Europie nie dzieje się najlepiej, wiemy. Pisałem o tym w styczniu w tekście „Rośnie przepaść między Unią Europejską a USA”, sugerując, że winowajcami są przeregulowanie oraz gospodarcza fragmentaryzacja. Przeregulowanie ilustrowałem liczbą aktów prawnych przyjmowanych na poziomie UE: „Przykładowo w 2023 r. przyjęto bądź znowelizowano w sumie 2228 aktów prawnych. W 2022 r. liczba ta wynosiła 2445, a w 2021 r. 2380”. Fragmentaryzację zaś uwagą, że Unii wciąż daleko do uruchomienia pełnego wspólnego rynku, zwłaszcza w zakresie usług. Napisanie tego tekstu zajęło mi, nawiasem mówiąc, niecały tydzień i z pewnością było tańsze niż raport Draghiego. Szkoda, że Ursula von der Leyen nie zgłosiła się do mnie…

Traf jednak chciał, że Mario Draghi dostrzega problem w tych samych miejscach co ja. Pisze: „Innowacyjnym firmom, które chcą rozwijać się w Europie, utrudniają działalność na każdym etapie niespójne i restrykcyjne przepisy i regulacje”. Ponadto – w kontekście braku pełnego uwspólnienia rynku – dodaje: „Według jednego z szacunków, utrzymujące się tarcia handlowe w UE oznaczają, że Europa traci około 10 proc. potencjalnego PKB”. „Wreszcie jakaś rozsądna diagnoza” – chciałoby się zakrzyknąć. Czyżby była to zapowiedź poważnego potraktowania wolności, które mają stanowić fundament UE? Wątpliwe. Europa idzie w innym kierunku niż deregulacja, liberalizacja oraz uwspólnienie rynku. Symboliczne jest to, że kiedy Draghi prezentował raport, Niemcy ogłaszały powrót do kontroli granicznych. Ale też sam dokument zawiera propozycje idące w poprzek pryncypiom UE. To, co w pozostałych punktach się w nim proponuje, sprowadza się do uczynienia z Brukseli centrum zarządzania polityką przemysłową. A więc: więcej władzy w ręce urzędników. Nie wiem, czy to było intencją Draghiego, ale tak to się skończy.