Problemy Aten to część choroby, która dotyka całą Europę

ROZMOWA

JĘDRZEJ BIELECKI:

ERIK BERGLOEF*:

Największym problemem jest gwałtowny spadek dochodów podatkowych państw z powodu załamania zysków przedsiębiorstw oraz konieczność wypłacania z budżetu znacznie większych zabezpieczeń socjalnych z powodu szybko rosnącego bezrobocia. Oba te czynniki powodują, że deficyt budżetowy i związany z nim dług szybko rośnie. Ktoś będzie musiał go spłacić.

Długi będą spłacać przyszli emeryci. Już przed kryzysem wiek, w którym są przyznawane uprawnienia emerytalne w wielu krajach europejskich, był podnoszony. To było konieczne z powodu starzenia się społeczeństw i zbyt małej liczby dzieci. Polska, wśród innych krajów, miała do tej pory bardzo niski, rzeczywisty wiek przechodzenia ludzi na emeryturę: pięćdziesiąt kilka lat. Z powodu kryzysu trzeba będzie moment wypłaty świadczeń przesunąć jeszcze o kilka lat, tak że ta granica zbliży się do siedemdziesiątki.

Emerytury będą stopniowo obniżane. To się już dzieje. Ja osobiście na tym sporo straciłem. W Szwecji, skąd pochodzę, wprowadzono reformę, która dotyczy osób w wieku średnim i ludzi młodych. Zamiast systemu państwowego wprowadzono fundusze inwestycyjne. Jednak wysokość emerytur oblicza się już nie na podstawie 10 lat, w których dana osoba najlepiej zarabiała, tylko wyciągając średnią z całego okresu zawodowego. Dla większości emerytów to oznacza radykalne obniżenie wysokości emerytur. Moim zdaniem żaden kraj Europy nie uniknie takiej bolesnej kuracji.

Niedawno Sąd Najwyższy Łotwy uznał, że odebranie przez rząd obecnym emerytom części uposażeń było nielegalne. To pokazuje, jak trudno będzie przeprowadzić takie reformy. Ale innego wyjścia nie ma. Inaczej rachunek się nie domknie.

@RY1@i02/2010/004/i02.2010.004.000.011b.001.jpg@RY2@

Erik Bergloef

Materiały prasowe

, główny ekonomista Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR)