Więcej akcji polskich spółek, mniejsze emerytury

Jeśli otwarte fundusze emerytalne nie będą mogły kupować obligacji skarbowych i nie otrzymają nowych możliwości inwestycyjnych, w ich portfelach zaczną dominować akcje polskich spółek. - O ile do tej pory OFE przypominały fundusze stabilnego wzrostu z dominacją części obligacyjnej, to po zmianach staną się funduszami akcyjnymi, co oznacza znacznie większą zmienność wyników - potwierdza Ryszard Rusak, dyrektor w Union Investment TFI.

Tymczasem długoterminowe wyniki inwestycyjne tego typu funduszy są gorsze niż osiągane przez OFE. Wskazuje na to porównanie rezultatów, jakie od początku 2000 r. do dziś osiągnęło dziewięć najdłużej działających funduszy akcyjnych, specjalizujących się w inwestycjach na GPW, i rezultatów wypracowanych w tym samym czasie przez 13 funkcjonujących nadal funduszy emerytalnych. Średnia stopa zwrotu w przypadku tych pierwszych wyniosła 158 proc., w przypadku drugich przekroczyła 209 proc.

Rozbieżności wyników zarządzanych przez TFI funduszy, w których portfelu większość stanowią instrumenty udziałowe, są wielkie: od nieco ponad 10 proc. (Pionner Akcji Polskich) do blisko 300 proc. (UniKorona Akcje). Ryszard Rusak, który zarządza tym funduszem, przekonuje, że w inne niż akcyjne instrumenty inwestuje rzadko i na krótki okres. Ponadprzeciętne rezultaty, przekraczające 200 proc. stopy zwrotu osiągnęły w tym okresie też Skarbiec Akcja i Legg Mason Akcji. W portfelu pierwszego z nich minimum połowa aktywów jest inwestowana w akcje. Drugi w instrumenty udziałowe może inwestować co najmniej 60 proc. aktywów, a w dłużne - najwyżej kilkanaście procent.

Różnice wyników poszczególnych OFE, w których portfelach dominują wciąż obligacje, są znacznie mniejsze. Od 2000 r. zarobiły one od 190 proc. (Aegon) do 238 proc. (ING OFE).

Planowane przez resort finansów i pracy zmiany w OFE uderzą w ich klientów. Ale także zarządzający długiem Skarbu Państwa będą mieli kłopoty. Wprawdzie po umorzeniu obligacji należących teraz do funduszy emerytalnych zadłużenie państwa spadnie, ale skokowo wzrośnie udział inwestorów zagranicznych w długu Skarbu Państwa. Według wyliczeń resortu finansów wzrośnie on z 34 proc. do 42-44 proc.

Ministerstwo Finansów podaje w najnowszej strategii zarządzania długiem, że kolejnym ubocznym skutkiem umorzenia będzie większa waga zadłużenia w walutach obcych w strukturze długu. Dziś stanowi ono niespełna 31 proc., a w wyniku zmian w OFE zwiększy się do 35-37 proc. Dodatkowo średnia zapadalność krajowego długu skróci się do 4,2 roku z 4,4 roku. To dlatego, że OFE preferowały obligacje średnio- i długoterminowe. Według danych z końca sierpnia obligacje, dla których termin wykupu przypada za 5 lat i później, stanowiły ok. dwóch trzecich obligacyjnego portfela OFE.

Współpraca Marek Chądzyński

Bartłomiej Mayer

bartlomiej.mayer@infor.pl