Warto dokładniej sprawdzać potencjalnych partnerów biznesowych

Ze statystyk wynika, że przynajmniej dwie na sto sprawdzanych przez wywiadownie firm w ogóle nie istnieje pod wskazanym adresem albo analiza zebranych danych dowodzi, że są one nieuczciwe. Do ich grona trzeba doliczyć przedsiębiorstwa z problemami finansowymi, o niejasnych powiązaniach, a także mające w zwyczaju celowe opóźnianie płatności.

W okresie kiedy kluczem do przetrwania na rynku jest płynność finansowa i posiadanie zasobów gotówkowych, problemu świadomej nieuczciwości lub nielojalności potencjalnych partnerów handlowych firmy nie mogą lekceważyć. Dlatego niezbędnym sposobem ograniczenia ryzyka jest czerpanie informacji o rzetelności kontrahentów w wywiadowniach gospodarczych, Krajowym Rejestrze Sądowym i w Krajowym Rejestrze Dłużników.

Kryzys wpłynął na zwiększenie obrotów wywiadowni gospodarczych i na wzrost zainteresowania ich usługami. Nie przełożyło się to na wzrost cen usług. Pojedynczy raport firmy VERDICT to koszt od 19 zł netto. Dun & Bradstreet, oferując usługi o charakterze globalnym, pozwala na nieograniczony dostęp do światowej bazy danych przez 12 miesięcy, przy czym abonament obejmuje nieograniczony wgląd w raporty o polskich firmach i dostęp do raportów z 28 krajów.

W przeliczeniu jednostkowym D&B dostarcza aktualne raporty w cenie od 50 do 100 zł (w zależności od wysokości abonamentu), co nie jest zbyt wygórowaną ceną za informacje o firmach z Chin, Tajwanu, Chile, Hongkongu czy Korei Południowej. Ten szczególny rodzaj kontraktu z D&B to koszt 5 - 10 tys. zł. Czas oczekiwania na raport: od 5 min do 10 dni przy raportach z krajów egzotycznych.

Gros działań wywiadowni zmierza ku określeniu wiarygodności finansowej badanej firmy. Służy do tego przede wszystkim analiza jej bilansu, zmian zachodzących w poszczególnych jego pozycjach na przestrzeni kilku ostatnich lat, a także rachunku zysków i strat. Na podstawie tych danych wywiadownia wylicza kilka podstawowych i pomocniczych wskaźników finansowych.

Tzw. szybki wskaźnik płynności (QR) obrazuje stosunek inwestycji krótkoterminowych i należności krótkoterminowych do krótkoterminowych zobowiązań, wskaźnik płynności bieżącej (CR) porównuje wartość aktywów obrotowych z krótkoterminowymi zobowiązaniami. Wyliczane są także podstawowe wskaźniki rentowności sprzedaży (ROS) i rentowności kapitału (ROE).

Raport handlowy to podstawowy dokument, jaki firma może otrzymać z wywiadowni gospodarczej. Zawsze zawiera on dane organizacyjno-prawne i finansowe badanej firmy, opis jej funkcjonowania, historię jej powstania i działania oraz oceny wywiadowni dotyczące samej firmy, jak i jej możliwości płatniczych. Raport określa także hipotetycznie dopuszczalny poziomu kredytu kupieckiego, jakiego można udzielić danemu kontrahentowi.

W wersji rozszerzonej klient wywiadowni otrzymuje uzupełnienie w postaci raportu handlowego z wizytacją w badanej firmie. Poza tym w wywiadowni można także zamówić raport o nieruchomościach oraz - co jest stosunkowo rzadko praktykowane przez klientów - raport o sytuacji organizacyjno-prawnej kontrahenta dotyczący danych rejestrowych.

Wśród usług oferowanych przez wywiadownię jest też monitoring sytuacji kontrahenta, czyli bieżąca - w wersji podstawowej trwająca przez 12 miesięcy - obserwacja zmian sytuacji finansowej i płatniczej firmy. Jest to forma aktualizacji raportu handlowego, który opisuje sytuację badanego podmiotu w określonym czasie (w miarę jego upływu zmieniają się też wyliczone przez wywiadownię wskaźniki możliwości płatniczych partnera).

Prawie każda wywiadownia oferuje również analizy branżowe, bardzo przydatne, kiedy wybieramy dla siebie nowego partnera spośród wielu działających na rynku. Taka analiza przedstawia aktualną sytuację branży i jej perspektywy oraz opisuje rynkowych konkurentów. Analiza taka dotyczy kilku lub kilkunastu podmiotów wskazanych przez klienta.

Wywiadownie korzystają z wielu źródeł informacji, zarówno rejestrowych, branżowych, jak i typowo marketingowych.

Pozwala to klientom uzyskać w bardzo krótkim czasie pełną informację na temat kontrahenta, od potwierdzenia jego danych rejestrowych (zgodne z KRS lub ewidencją działalności gospodarczej), informacji o danych finansowych (sprawozdania finansowe firm składających takie dane w sądach gospodarczych), zdarzeniach prawnych (rejestr upadłości i likwidacji), po dane zamieszczone w różnych portalach internetowych, prasie lub z wywiadu z kierownictwem firmy.

Dodatkowo klient wywiadowni może uzyskać dwie istotne informacje: o moralności płatniczej oraz o powiązaniach kapitałowych z firmami zagranicznymi.

Wyliczany jest również wskaźnik kapitału pracującego netto dla badanej firmy (obrazuje stosunek aktywów obrotowych do zobowiązań krótkoterminowych), wskaźnik płynności gotówkowej, obrotu zapasami, obrotu należnościami w dniach obrotu, okres spłaty zobowiązań w dniach obrotu, wskaźnik zadłużenia (stosunek kapitału obcego do kapitału własnego), wskaźnik ogólnego zadłużenia (stosunek zobowiązań do aktywów), zadłużenia długoterminowego (stosunek zobowiązań długoterminowych do kapitału własnego), wskaźnik udziału zobowiązań długoterminowych w kapitałach obcych.

Wynikiem badań i analiz przeprowadzanych przez wywiadownię jest ocena badanej firmy oraz jej wypłacalności. Za efekt tych prac można uznać sprecyzowanie przez wywiadownię na przykład pułapu maksymalnej wysokości kredytu kupieckiego, który może zostać udzielony danemu kontrahentowi.

Trzeba pamiętać, że sytuacja finansowa kontrahenta może ulegać częstym zmianom.

Z punktu widzenia interesów firmy nie mniej ważny niż sytuacja finansowa kontrahenta jest jego stan organizacyjno-prawny. Przy podpisywaniu jakiejkolwiek umowy warto sprawdzić w KRS, kto jest właścicielem zarejestrowanej spółki, kto jest upoważniony do podpisywania umów (czy ma jakieś ograniczenia w tym zakresie), z jakiego okresu pochodzą ostatnie aktualizowane dane dotyczące kapitału spółki

Dariusz Styczek