Niezbędnik przedsiębiorcy

Od 1 stycznia 2019 r. pracodawca (lub zleceniodawca) akta pracownicze wszystkich nowo zatrudnianych osób będzie przechowywał 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym ustał stosunek pracy lub zakończyła się umowa zlecenia – wyjaśnił Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W przypadku pracowników, których pracodawca zatrudnił po raz pierwszy w okresie od stycznia 1999 r. do grudnia 2018 r., można skrócić okres przechowywania akt z 50 do 10 lat. Jednak w tym przypadku pracodawca musi spełnić dodatkowe warunki, a mianowicie przekazać do Zakładu oświadczenie ZUS OSW oraz raport informacyjny ZUS RIA. Natomiast akta pracowników czy zleceniobiorców zatrudnionych przed 1 stycznia 1999 r. należy przechowywać przez okres 50 lat (Dz.U. z 13 lutego 2018 r. poz. 357).

Zasady prowadzenia dokumentacji

Z początkiem tego roku weszło w życie rozporządzenie w sprawie dokumentacji pracowniczej (Dz.U. z 19 grudnia 2018 r. poz. 2369). W aktach osobowych pracownika, prowadzonych w postaci papierowej, pracodawca przechowuje m.in. odpisy lub kopie dokumentów przedłożonych przez osobę ubiegającą się o zatrudnienie lub pracownika, poświadczone przez pracodawcę. Natomiast dokumentacja pracownicza w postaci elektronicznej jest prowadzona i przechowywana w systemie teleinformatycznym, który musi zapewniać m.in. zabezpieczenie jej przed uszkodzeniem, utratą oraz nieuprawnionym dostępem. Pracodawcy powinni dostosować warunki przechowywania dotychczasowej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników do warunków określonych w nowym rozporządzeniu w ciągu 12 miesięcy od jego wejścia w życie.

Gwarancje spłaty kredytów

Od 1 stycznia 2019 r. obowiązuje rozporządzenie ministra finansów w sprawie udzielania przez Bank Gospodarstwa Krajowego pomocy w formie gwarancji spłaty kredytów w ramach programu „Kreatywna Europa” (Dz.U. z 26 września 2018 r. poz. 1824). Pomoc de minimis jest udzielana mikroprzedsiębiorcom, małym i średnim przedsiębiorcom działającym w określonych sektorach, w formie udzielanej przez BGK gwarancji spłaty kredytu (zgodnie z unijnym rozporządzeniem nr 1407/2013). Gwarancja obejmuje nie więcej niż 80 proc. pozostającej do spłaty kwoty kredytu.

Produkty kosmetyczne

1 stycznia 2019 r. weszła w życie większość przepisów ustawy o produktach kosmetycznych (Dz.U. z 29 listopada 2018 r. poz. 2227). W nowej ustawie m.in. doprecyzowano, że wyroby udostępniane na terytorium naszego kraju należy oznaczać w języku polskim. Ponadto w ustawie zawarte są przepisy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych, które będą stosowane w przypadku naruszeń ustalonych wymagań. Karze pieniężnej podlegać będzie w szczególności wytwarzanie bez zachowania zasad dobrej praktyki produkcji czy wprowadzanie do obrotu takiego produktu bez spełnienia wymogów dotyczących oceny bezpieczeństwa.

Uproszczenia dla przedsiębiorców

Osoby prowadzące firmy zaliczą do kosztów pensje zatrudnionych w nich małżonków lub małoletnich dzieci. Można jednorazowo rozliczać stratę podatkową do wysokości 5 mln zł. Skrócono okres obowiązkowego przechowywania zatwierdzonych sprawozdań finansowych do 5 lat (z bezterminowego przechowywania). Ponadto ograniczono obowiązek przeprowadzania szkoleń okresowych BHP dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach o najniższych wskaźnikach wypadkowości i warunkach, w których występują najmniej szkodliwe czynniki dla zdrowia. Wynika to z obowiązującej już ustawy wprowadzającej uproszczenia dla przedsiębiorców (Dz.U. z 30 listopada 2018 r. poz. 2244).

Bezpieczeństwo ekologiczne

Inspektorzy ochrony środowiska mogą przeprowadzać kontrole (m.in. firm) przez całą dobę, czyli również w porze nocnej. Ponadto możliwe są kontrole interwencyjne przez inspektorów bez wcześniejszego zawiadomienia o zamiarze ich przeprowadzenia. Do kontroli można wykorzystywać drony. Według nowych regulacji inspektor ma prawo wstrzymać ruch lub uruchomienie instalacji lub urządzenia mogącego stwarzać zagrożenie. Tak wynika z obowiązującej od 1 stycznia 2019 r. nowelizacji (Dz.U. z 3 sierpnia 2018 r. poz. 1479).

Przywrócenie do pracy

Niezgodny z konstytucją jest brak możliwości przywrócenia do pracy osoby zatrudnionej na czas określony, którą zwolniono – z naruszeniem przepisów – w okresie ochrony przedemerytalnej, czyli czterech lat przed nabyciem uprawnienia do emerytury. Oznacza to, że osoby zatrudnione na czas określony, którym bezprawnie wypowiedziano umowę w okresie ochronnym, mogą domagać się przywrócenia do pracy. Tak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt P 133/15 (Dz.U. z 20 grudnia 2018 r. poz. 2377). 

Zebrał Krzysztof Tomaszewski