Artykuły autora

Dziś o tym, jak troska ludzkości o klimat może doprowadzić do przyspieszonego niszczenia planety. To paradoks, ale jednak bardzo realny.

Czas pandemii był (jest?) czasem długu. Na szczęście, bo gdyby nie mocne interwencje rządów w gospodarkę i wzięcie na siebie kosztów kolejnych lockdownów oraz innych restrykcji, już dawno mielibyśmy nowy wielki kryzys. A więc także społeczną katastrofę.

Nic mnie tak w debacie ekonomicznej nie rozsierdza jak zdania: „Polakom się to opłaca” albo „Polacy na tym stracą”. Za takimi stwierdzeniami kryją się zwykle lobbyści, którzy przygotowują raporty na zlecenie środowisk, w imieniu których występują, a media i inni tę narracje podchwytują. Tymczasem w prawdziwym życiu – i prawdziwej ekonomii – nigdy nie ma tak, że coś opłaca się wszystkim. Bajanie o sytuacji win–win to ponury refleks czasów neoliberalnego myślowego terroru. Gdy rozwiązania dobre dla nielicznych pudrowano i przedstawiano jako bezalternatywne.

"Zespół” - to brzmi dumnie. Może nawet za bardzo, bo tak naprawdę potrzeba bardzo niewiele, by powstał. Wystarczą dwie osoby, które ze sobą współdziałają, czyli muszą (przynajmniej od czasu do czasu) na sobie polegać. A także mają (przynajmniej częściowo) wspólne poczucie celu.

Kto czyta tę kolumnę, ten wie, z jak wielką regularnością powracam do tematu zmieniającej się ekonomii. Bo ta rzeczywiście się zmienia. Nawet jeśli w praktyce co chwila nadziewamy się na bastiony wczorajszego (często nawet i przedwczorajszego) rynkowego dogmatyzmu, główny nurt się jednak przesuwa. Może nie bardzo szybko, ale nieustannie. Można to pokazać na wielu przykładach. Dziś będzie właśnie o kilku z nich.

Ponad 1,73 bln dol. Tyle wynosi w Ameryce całe studenckie zadłużenie. Czyli suma pożyczek wziętych przez młodych ludzi, którzy nie mieli z czego pokryć kosztów czesnego.