Janusz K. Kowalski

Podczas straconej dekady po ogłoszeniu stanu wojennego z kraju na stałe wyjechało mniej osób niż w ciągu ostatnich dwunastu lat. W okresie 2000–2012 wymeldowało się 298,9 tys. osób, czyli średniej wielkości miasto. Dzisiaj o opuszczeniu Polski na stałe decydują kryteria ekonomiczne, a nie polityczne. Są jednak bardziej istotne, bo nawet w czasach opresji komunistycznych mniej osób zdecydowało się na trwałą emigrację.

Pracownicy firm publicznych obronili swoje pensje przed inflacją, spadła natomiast siła nabywcza płac osób zatrudnionych w sektorze prywatnym.

W ubiegłym roku 13,8 proc. Polaków miało 65 i więcej lat – wynika z danych GUS. Stawia to nas w rzędzie najmłodszych europejskich społeczeństw. W większości państw UE odsetek starszych osób jest zdecydowanie większy. W Niemczech aż 20,6 proc. ludności jest w wieku 65 i więcej lat, we Włoszech – 20,3 proc., w Grecji 19,3 proc., Portugalii – 19,1 proc., a w Szwecji – 18,5 proc.

W ubiegłym roku najbardziej wzrosły ceny w woj. podkarpackim, warmińsko-mazurskim i świętokrzyskim. Inflacja w tych województwach wyniosła 4–4,1 proc., podczas gdy średnio w kraju osiągnęła poziom 3,7 proc. Wygląda zatem na to, że produkty i usługi najbardziej podrożały w najuboższych regionach kraju, gdzie poziom rozwoju gospodarczego jest stosunkowo niski.

W Polsce uczestniczy w strajkach znikoma liczba pracowników, podczas gdy w Europie Zachodniej przeżywają one swój renesans. Co ciekawe, liczba strajków spadła nawet po ubiegłorocznym podniesieniu wieku emerytalnego.

Oficjalne dane dotyczące bezrobocia są alarmujące, ale nie dramatyczne – według GUS na koniec ubiegłego roku wynosiło ono 13,4 proc. Znacznie gorzej sytuacja wygląda, kiedy przyjrzymy się statystykom regionalnym. Okazuje się, że w aż 104 na 370 wszystkich powiatów stopa bezrobocia przekracza 20 proc. Oznacza to, że jest ich o 12 więcej niż przed rokiem. W 31 powiatach z tej listy jest jeszcze gorzej – bezrobocie w nich przekracza 25 proc., co oznacza, że co czwarta osoba nie ma zajęcia.

Polscy rolnicy mają mało pracy, w większości nie uzyskali fachowego wykształcenia, a ponad połowa ma 45 lat i więcej. Taki obraz mieszkańców wsi wyłania się z danych Powszechnego Spisu Rolnego z 2010 roku.

W końcu ubiegłego roku w urzędach pracy zarejestrowanych było ponad 2,1 mln bezrobotnych. Wśród nich blisko 251 tys. osób miało dyplom uczelni – wynika z danych resortu pracy.

Zmiany w systemie edukacji, staże, pieniądze na własne firmy. Od miesięcy rząd szuka pomysłów na walkę z bezrobociem wśród osób do 25. roku życia. Twarde dane statystyczne jasno dowodzą jednak, że ta grupa wiekowa ma mniejsze problemy na rynku pracy niż ich rodzice. Spowolnienie gospodarcze najsilniej uderza w osoby po pięćdziesiątce. Stereotypy odbierają seniorom możliwość pracy.