Bogumił Szmulik

Przed tygodniem na tych łamach ukazała się informacja, że doradcy prezesa Rady Ministrów z Rady Legislacyjnej piszą opinie prawne dla prywatnych podmiotów („Chwilówki kontratakują” – DGP 139/2015). I to opinie sprzeczne z polityką rządu oraz uchwalanymi przez większość sejmową ustawami. W przestrzeni publicznej pojawiła się jednocześnie teza, że jest to dopuszczalne, bo nie można w tym przypadku mówić o zakazie konkurencji.

Uchwalona w ubiegłym tygodniu ustawa nowelizująca ustawę o gospodarce nieruchomościami oraz kodeks rodzinny i opiekuńczy dotyczy jednego z ważniejszych i do dziś nierozwiązanych problemów społecznych i gospodarczych współczesnej Polski. Z całą stanowczością trzeba bowiem stwierdzić, że problematyka zwrotu czy wypłaty rekompensaty za znacjonalizowaną własność w okresie PRL to jeden z głównych grzechów zaniechań legislacyjnych oraz działań programowych i ustrojowo-instytucjonalnych III RP.

Zapewne już niedługo w trakcie kampanii parlamentarnej ponownie pojawią się postulaty związane z likwidacją Senatu, jako instytucji publicznej generującej całkiem niemałe wydatki dla budżetu państwa, a w sposób marginalny wpływającej na kształt życia publicznego. Trudno się jednak z tymi argumentami zgodzić w kontekście tradycji polskiego parlamentaryzmu czy racjonalności współczesnego procesu legislacyjnego.

Jedną ze spraw kłopotliwych dla ustawodawcy pozostaje umiejętne konstruowanie przepisów upoważniających do wydania rozporządzenia. Prawidłowe ukształtowanie takiego przepisu wpływa nie tylko na poprawność konstrukcyjną tekstu prawnego, lecz także na możliwość zrealizowania kompetencji prawodawczej przez organ władzy wykonawczej. Innymi słowy: poprawne działanie ustawodawcy przekłada się na przyszłe spójne i zrozumiałe wypowiedzi normatywne rozporządzeniodawcy.

Osiemnaście lat funkcjonowania konstytucji w różnych konfiguracjach politycznych pokazało, iż niektóre zawarte w niej rozwiązania są dysfunkcjonalne z punktu widzenia sprawnego zarządzania państwem we współczesnych świecie. Jednym z nich jest dualizm władzy wykonawczej. Dwugłowość egzekutywy często przedstawiana jest jako owoc kompromisu mający świadczyć o mądrości elit ją przygotowujących lub też jako swoisty bezpiecznik mający z kolei bronić instytucje państwa przed dominacją jednej opcji politycznej.

Rząd nie powinien wycofywać się z dyskusji na temat zmian w sposobie wynagradzania włodarzy gmin. Tym bardziej że opinia publiczna uważa za absurdalną możliwość wyższych wynagrodzeń prezesom spółek komunalnych niż szefom urzędów, czyli prezydentom lub wójtom.

Reliktem prawnym bywa nie tylko to, co jeszcze obowiązuje; może nim być także to, czego brakuje. Innymi słowy – dziedzictwo przeszłości to również ustawodawcze luki i zaniechania. Niektóre z nich mają charakter wycinkowy, inne – dotyczą ważnych i rozległych sfer życia społecznego.