Paweł Kowalski

Wojna celna Donalda Trumpa z resztą świata zaczęła się kilka miesięcy temu. Dopóki jednak była to wojna na słowa lub pojedyncze decyzje, z których część była wycofywana, uczestnicy rynków za bardzo się tym nie przejmowali. Ale „dzień wyzwolenia” nie mógł już zostać zignorowany. Na efekty nie trzeba było długo czekać: w czwartek i piątek giełdy na całym świecie, ten najczulszy barometr światowej gospodarki, spłynęły obficie krwią, czyli zaświeciły się na czerwono i zanurkowały. A to może być tylko początek, wstęp do potężnego globalnego kryzysu.

Amerykańska Signalgate to potwierdzenie, że z hasła „Make America great again” niewiele zostało.   Zamiast wielkości mamy groteskę. Trump i jego ludzie, z Elonem Muskiem włącznie, są doskonałymi aktorami w przedstawieniu, które jest tragikomedią. Moglibyśmy je oglądać na kanapie, z popcornem w ręku, gdyby nie to, że upadek autorytetu światowego hegemona nigdy nie odbywa się spokojnie i bezboleśnie dla świata. Przeciwnie, oznacza wstrząsy o niesłychanej sile.

Z wypowiedzi najpoważniejszych kandydatów na prezydenta Polski trudno wyłonić mądre, przemyślane, głębokie, spójne i warte szerszej analizy pomysły gospodarcze. Co zatem wpada w ucho w wyborczej licytacji na to, jak uszczęśliwić Polaków? Głupoty. To one sprawiają, że można się cieszyć, iż prezydent właściwie nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na gospodarkę. A co do składanych bezkarnie, czasem też bezmyślnie, obietnic przedwyborczych – powinny istnieć sądowe sposoby ich egzekucji przez obywateli.

Nawet gdyby rozpadło się NATO, kwestia europejskiego bezpieczeństwa nie musiałaby być sprawą przegraną. Ale do tego trzeba więcej niż straszenie wojną, deklaracje dotyczące ogromnych wydatków na zbrojenia, np. w Niemczech, czy orędzia o parasolu atomowym. Potrzeba prawdziwej obronnej wspólnoty, nawet bez USA. Nazwijmy ją NATO bis.

Najpierw telewizja, a potem internet, z wybijającą się rolą mediów społecznościowych. To źródła zawrotnej kariery chamstwa, które śmiało rozszerza granice, obejmując już elity i kwestie tak poważne, jak bezpieczeństwo i polityka międzynarodowa. Korespondencja między ministrem Sikorskim z Polski i Elonem Muskiem z USA to tylko drobniutki i łagodny przykład. Chamstwo i bezczelność torują drogę agresji, która zaczyna się od słów, a kończy zawsze fatalnie. Na początek będzie kilka uwag dziadersa, ale potem przejdę do spraw z zakresu polityki międzynarodowej. Tu już toczy się wojna światowa na kamienie i kije – przynajmniej w sferze werbalnej.

W ważnym i ciekawym wystąpieniu przed Kongresem prezydent USA Donald Trump z jednej strony nie powiedział wiele nowego. Z drugiej – powiedział bardzo ważne rzeczy, potwierdzające, że na naszych oczach dzieje się historia, a świat się zmienia. Tym razem chodzi nie tylko, a nawet nie przede wszystkim, o Ukrainę. Trump zapowiedział globalną wojnę handlową, gospodarczą, być może na wyniszczenie. Wojnę, która może wkrótce rozgorzeć, albo jednak się …nie wydarzyć. Upewniliśmy się też, że mamy do czynienia nie z wujkiem Samem z eleganckiego salonu na Zachodzie, lecz z wujem Samem z saloonu na Dzikim Zachodzie.

Koniec wojny czy większe ryzyko nowej, europejskiej lub światowej? Kapitulacja Ukrainy czy zapewnienie jej „drugiego życia”? Upadek Europy czy jej renesans? Wzmocnienie Rosji czy wskrzeszenie potężnego Zachodu? Prezydent USA Donald Trump swoją nieprzewidywalnością sprawia, że wszystkie, nawet najbardziej dziwaczne pytania i wątpliwości, są zasadne, a odpowiedzi – przynajmniej na razie – nieoczywiste. Historia dzieje się na naszych oczach. Tylko nie wiemy jeszcze jaka.

Z tej ulgi można skorzystać w zbliżającym się rozliczeniu PIT za 2024 rok. "Ulga na samochód" to istotny element znacznie szerszej tzw. ulgi rehabilitacyjnej. Wiele osób mogłoby z niej korzystać, choć najczęściej w ogóle nie wiedzą że mogą. Kto może z niej skorzystać?

W wystąpieniu przed Sejmem ustępujący wówczas premier Mateusz Morawiecki pochwalił się osiągnięciami jego rządu w kwestii cyfryzacji usług publicznych. Głośno wymienił na pierwszych miejscach e-zwolnienia i e-recepty. Zapomniał tylko dodać, że system – owszem – działa, lecz obrósł nieprawdopodobnymi patologiami, z którymi państwo nic nie zrobiło. I nie robi. Przymuszone publikacjami „Dziennika Gazety Prawnej” próbowało ukrócić najbardziej jaskrawe nieprawidłowości, ale i to się ostatecznie nie udało. Efekt jest taki, że rząd, cyfryzując usługi, udostępnił przy okazji wszystkim chętnym dowolne psychotropy i de facto „zalegalizował” marihuanę pod pretekstem potrzeb pacjentów. Czy to powód, by się chwalić? I czy ktoś wreszcie coś z tym zrobi? Może nowe ministerstwo zdrowia? Może Nowy rząd? Może nowi prokuratorzy? A może musi się dopiero coś wydarzyć, co zmusi aparat państwa do działania?