ustawa o rachunkowości

Przepisy prawa bilansowego pozwalają stosować różne uproszczenia w zakresie ujmowania i wyceny aktywów oraz pasywów. Te dozwolone dla wszystkich jednostek i zdeterminowane zasadą wiernego i rzetelnego obrazu przedstawiliśmy w DGP nr 12/2025 r. Dziś wymieniamy uproszczenia dostępne dla jednostek małych i mikro. Nowelizacja ustawy o rachunkowości wprowadziła w tym zakresie zmiany, a co ważne, obowiązują one już przy sporządzaniu sprawozdań finansowych za 2024 r.

Jadwiga Szabat: Raport niefinansowy będzie stanowił wyodrębnioną część sprawozdania z działalności. Dlatego na końcowym etapie prac to księgowi będą zapewne zaangażowani w jego przygotowanie

Długo oczekiwana nowelizacja ustawy o rachunkowości została opublikowana 17 grudnia 2024 r. Większość jej przepisów wchodzi w życie 1 stycznia 2025 r., ale niektóre z nich trzeba stosować już przy sporządzaniu sprawozdań na 31 grudnia 2024 r. Nowe definicje jednostki mikro i małej oraz podwyższenie progów dotyczących przychodów netto, sumy bilansowej i liczby zatrudnionych, pozwalających kwalifikować się do tych kategorii, sprawiają, że znacznie więcej podmiotów będzie mogło korzystać z prostszych rozwiązań sprawozdawczych i ewidencyjnych. Ustawa wprowadza też sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju, ale w tym numerze koncentrujemy się na omówieniu zmian w sprawozdaniach finansowych.

Mamy wątpliwości, czy klient musi poddać swoje sprawozdanie finansowe badaniu przez biegłego rewidenta. Problem dotyczy ustalenia stanu zatrudnienia, bo jeśli jest ono wyższe niż limit 50 osób, to taki obowiązek będzie go dotyczył. Jak ustalić zatrudnienie?

Od przyszłego roku pułap przychodów, po którego przekroczeniu trzeba prowadzić księgi rachunkowe, będzie wynosił 2,5 mln euro, a nie – jak dziś – 2 mln euro. 
Co więcej, będzie on inaczej liczony.

Senat przyjął bez poprawek nowelizację, która od 2025 r. wprowadzi nową definicję budynku i budowli dla celów podatku od nieruchomości. Natomiast Sejm przyjął zmiany do ustawy podwyższającej z 2 mln euro do 2,5 mln euro limit przychodów, po którego przekroczeniu trzeba prowadzić księgi rachunkowe.

Od przyszłego roku księgi rachunkowe trzeba będzie prowadzić po osiągnięciu co najmniej 2,5 mln euro przychodów netto, a nie – jak dziś – 2 mln euro. O jedną czwartą pójdą też w górę np. limity, po których przekroczeniu niektóre podmioty muszą poddawać badaniu roczne sprawozdania finansowe. Projekt nowelizacji ustawy o rachunkowości, który zakłada te zmiany, właśnie został wniesiony do Sejmu.

Przejęłam prowadzenie ksiąg jednostki i analizuję dokumentację wewnętrzną. Zauważyłam, że brakuje instrukcji inwentaryzacyjnej, a planowałam już od października rozpocząć prace spisowe. Jak ją przygotować i wdrożyć?

Zbliżający się dla większości jednostek koniec roku obrotowego to czas, kiedy trzeba szczególną uwagę zwrócić na należności. Są one bardzo ważną kategorią w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym każdej jednostki. Prawidłowe kształtowanie ich wartości determinuje płynność jednostki. W przepisach prawa bilansowego nie ma jednak definicji należności. Przyjmuje się więc – zgodnie z definicją aktywów zawartą w art. 3 ust 1 pkt 12 ustawy o rachunkowości – że należności to prawa jednostki do otrzymania aktywów, najczęściej środków pieniężnych, powstałe wskutek zdarzeń, które zaistniały w przeszłości. Prawa te mogą wynikać z umów, regulacji prawnych, czasem też zwyczajów. W praktyce mamy do czynienia z różnego rodzaju należnościami, tj. od: kontrahentów (odbiorców i dostawców), urzędów, pracowników, właścicieli jednostki, banków czy innych instytucji finansowych.

Księgi rachunkowe trzeba będzie prowadzić po osiągnięciu co najmniej 2,5 mln euro przychodów netto, a nie jak dziś – 2 mln euro. O jedną czwartą zostaną też podwyższone inne limity z ustawy o rachunkowości.

Wymuszają to niekiedy poprawki u jednostek zależnych. Jednak ostateczna decyzja w tym zakresie zależy od rodzaju korekty oraz uzgodnień z biegłym rewidentem

Zawarliśmy umowę leasingu sprzętu komputerowego na trzy lata. Czy jest to umowa, którą trzeba ujmować w bilansie? Jeśli tak, to jak to zrobić?

Od 2023 r. prowadzeniem postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe oraz w sprawach o przestępstwa wymienione w ustawie o rachunkowości będzie zajmować się 16 urzędów skarbowych

Nowelizacja ustawy o rachunkowości wprowadziła ułatwienia w podpisywaniu sprawozdań finansowych i sprawozdań z działalności jednostki. Obecnie wystarczy podpis jednego członka zarządu. Jak w praktyce wygląda ta nowa procedura? Jakie obowiązki mają pozostali członkowie zarządu?

Firmy rozliczą w kosztach podatkowych wydatki związane z przekazaniem świadczeń na cele służące przeciwdziałaniu skutkom wojny za naszą granicą, a pomagający Polacy oraz uchodźcy otrzymujący wsparcie skorzystają z nowych zwolnień z podatku dochodowego. Regulacje te mają zastosowanie wstecz – od 24 lutego.