umowa dożywocia

Szymon Kołodziej: Liczba rozwiązywanych przez sąd umów o dożywocie mylona jest z ich unieważnieniami

W 2020 r. zawarto rekordowo dużą liczbę umów, w których ludzie przenieśli prawo do swej nieruchomości w zamian za pieniądze lub opiekę. Nadal jednak nie ma przepisów, które by wystarczająco chroniły dożywotników

Kto przekazał notarialnie swoje mieszkanie np. wnukowi, a w zamian otrzymuje od niego co miesiąc 500 zł, nie ma z tego tytułu przychodu – wynika z interpretacji dyrektora KIS.

Właściciel mieszkania, domu bądź gruntu może rozporządzać nieruchomością według swojego uznania. Może ją nie tylko sprzedać lub darować, lecz także wykorzystać jako zabezpieczenie swojego utrzymania w przyszłości i w tym celu użyć jako zapłaty za dożywotnią opiekę ze strony innej osoby. Służy temu umowa o dożywocie.

Przeniesienie własności domu, mieszkania, działki lub innej nieruchomości na dziecko może mieć różną formę. Do wyboru są trzy podstawowe warianty: umowa darowizny, umowa dożywocia albo testament. Każda opcja ma nieco inną naturę i konsekwencje prawne.

Umowa dożywocia zawierana jest notarialnie i polega na zbyciu nieruchomości (np. mieszkania, domu, działki) na rzecz wskazanej osoby, która z kolei jest zobowiązana przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb (możliwe jest także utrzymanie dożywotnika np. w formie regularnie wypłacanej dożywotniej renty).

Umowa dożywocia zawierana jest notarialnie i polega na zbyciu nieruchomości (np. mieszkania, domu, działki) na rzecz wskazanej osoby, która z kolei jest zobowiązana przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb (możliwe jest także utrzymanie dożywotnika np. w formie regularnie wypłacanej dożywotniej renty).

Jeżeli sąd powszechny rozwiąże umowę dożywocia, to dożywotnik znów nabywa mieszkanie. Od nowa trzeba więc liczyć 5-letni termin na zbycie lokalu bez podatku – uznał WSA w Warszawie.

Z najnowszego Raportu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o sytuacji osób starszych w Polsce, wynika że aż 80 proc. seniorów ocenia swoją sytuację finansową jako przeciętną, raczej złą lub złą. Jednocześnie 80 proc. emerytów posiada na własność nieruchomość: mieszkanie lub dom. To właśnie dlatego zainteresowanie rentą dożywotnią jest coraz większe.

Różne sposoby przekazania rodzinnego majątku dzieciom mają odmienne zalety, wady i konsekwencje tak prawne jak i podatkowe. Narzędzi do przeniesienia własności domu, mieszkania, działki (ogólnie: nieruchomości) jest kilka. Może to być darowizna, umowa dożywocia lub testament. Darowizna jest też popularnym sposobem na przekazanie dziecku samochodu.

Jeżeli na skutek rozwiązania umowy o dożywocie dochodzi do zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, to nie powstaje obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych – potwierdził dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

W 2013 r. na podstawie aktu notarialnego nabyłem od dziadka lokal mieszkalny – pisze pan Krzysztof. – W ramach umowy zobowiązałem się przyjąć dziadka, opiekować się nim, pochować go i wyprawić mu pogrzeb. Teraz on zmarł, a ja sprzedałem mieszkanie. Czy mogę przychód obniżyć o koszty np. związane z pochówkiem – pyta czytelnik.

Przepisanie domu, mieszkania, działki lub innej nieruchomości na dziecko może mieć różną formę. Do wyboru są trzy podstawowe warianty: umowa darowizny, umowa dożywocia lub testament (pisemny lub ustny przy świadkach). Każda opcja ma nieco inną naturę i konsekwencje prawne.

Jesteśmy starszym małżeństwem, dwójka naszych dzieci mieszka za granicą i raczej do Polski nie wróci. Myślimy o dożywotniej opiece kogoś obcego w zamian za mieszkanie – pisze pan Zygmunt. – Czy pod każdą nieruchomość można ustanowić taką umowę i jakie zapisy powinny się w niej znaleźć? Czy opiekun może sprzedać lokal – zastanawia się czytelnik.