TK

Rok 2026 przyniesie kilka ważnych wydarzeń, które mogą mieć wpływ na kryzys w sądownictwie.

Dariusz Mazur: Dalsza działalność Trybunału Konstytucyjnego w nieprawidłowym składzie grozi nałożeniem kary pieniężnej na Polskę.

Trybunał Sprawiedliwości UE w pełni uwzględnił w czwartek skargę Komisji Europejskiej, która zarzucała Polsce naruszenie prawa UE poprzez dwa wyroki TK z 2021 r. kwestionujące pierwszeństwo prawa unijnego. Uznał również, że TK nie spełnia wymogów „niezawisłego i bezstronnego sądu”.

Dziś TSUE ma finalnie przesądzić, czy Polska uchybiła zobowiązaniom państwa członkowskiego z uwagi na wyroki Trybunału Konstytucyjnego kwestionujące pierwszeństwo prawa unijnego nad krajowym. Tylko co dalej?

Z radiowej wypowiedzi ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka wynika, że po raz kolejny rozważane jest przeprowadzenie ślubowania sędziów TK u notariusza. Nie ma takiej możliwości prawnej – podkreśla jednak dr hab. Jacek Zaleśny z Uniwersytetu Warszawskiego.

Zdecydowana większość prezesów sądów apelacyjnych, którzy są odpowiedzialni za publikację dokumentów o stanie posiadania sędziów, nie zamierza wykonać wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Czy będą publikować oświadczenia za 2025 r.?

To sąd jest najwyższym biegłym i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy powinien ocenić, czy sprawca był pod wpływem, czy też po użyciu innego niż alkohol środka – stwierdził dziś Trybunał Konstytucyjny. To jeden z powodów, dla których sąd konstytucyjny postanowił umorzyć sprawę dotyczącą problematycznego przepisu kodeksu wykroczeń.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty poinformował, że w styczniu planowane jest głosowanie w Sejmie nad dwoma kandydaturami sędziów Trybunału Konstytucyjnego.

We wtorek Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok korzystny dla właścicieli gruntów, przez które biegną sieci przesyłowe prądu, gazu albo ciepła. Czy należy zatem oczekiwać, że sądy będą orzekać konieczność wypłaty odszkodowań? Niekoniecznie. Stanowisko w tej sprawie może bowiem jeszcze zabrać Sąd Najwyższy.

Skarżący powinien móc liczyć na wznowienie postępowania, pomimo tego, że negatywne orzeczenie TK dotyczące kluczowych w jego sprawie przepisów miało charakter zakresowy. Tak stwierdził w środę Trybunał Konstytucyjny.

Rzecznik Praw Obywatelskich, Marcin Wiącek, zrezygnował z udziału w sprawie dotyczącej jawności oświadczeń majątkowych sędziów w Trybunale Konstytucyjnym, argumentując, że w składzie orzekającym znajduje się osoba powołana na miejsce już zajęte w TK – poinformowało w środę Biuro RPO. Rozprawa została wyznaczona na czwartek.

Koalicja 15 października nie uzgodniła wspólnych kandydatów do Trybunału Konstytucyjnego – wynika z ustaleń DGP. Proces obsadzenia wakatów znów się opóźni.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski (PSL) oświadczył, że zgodnie z koalicyjnym ustaleniem, w tym roku rozpocznie się proces wyboru sędziów TK. Posłowie KO, Lewicy i Polski 2050 zaznaczyli, że będą rozmawiać o tej sprawie w najbliższym czasie. Podkreślili, że nie ma jeszcze ustaleń.

Wybór nowych sędziów do Trybunału Konstytucyjnego najprawdopodobniej doprowadzi do konfliktu wewnątrz tej instytucji oraz podziału podobnego jak ten w Sądzie Najwyższym.

dr hab. Jacek Zaleśny: Publikacja wyroków TK to wyłączna kompetencja premiera

Obywatel ma prawo wiedzieć, w jakich konkretnie dniach prezes trybunału przebywał na urlopie. A o utajnieniu oświadczenia majątkowego sędziego TK nie może przesądzać jego subiektywne odczucie, że taka decyzja wyeliminuje bądź ograniczy zagrożenie dla niego lub osób mu najbliższych

Wnuki, którym odmówiono świadczenia pielęgnacyjnego, mogą po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego próbować doprowadzić do wznowienia postępowania mimo braku publikacji wyroku. Nie wiadomo jednak, czy przyniesie to efekt.