specustawa ukraińska

Część osób, które gościły u siebie Ukraińców, a teraz zgłaszają się do urzędów o pieniądze, odchodzi z kwitkiem. Powód? Ich goście nie mają PESEL-u.

Przypominamy o obowiązkach i nowościach w prawie. 

Po wielu naciskach wywieranych na polskiego ustawodawcę, m.in. za pośrednictwem mediów, 15 kwietnia br. w życie weszła nowelizacja specustawy, na podstawie której wprowadzono szczególny sposób ubiegania się przez cudzoziemców z określonych państw o wizy krajowe.

Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację specustawy pomocowej, która wydłuży o 60 dni termin wypłaty świadczeń za pomoc uchodźcom z Ukrainy. Regulacja pozwoli też samorządom na weryfikowanie wniosków o świadczenie w utworzonej w tym celu bazie danych.

Zdaniem części ekspertów już samo jego złożenie nie pozwala Ukraińcowi na skorzystanie z ułatwień ze specustawy. I choć resort pracy odmiennie interpretuje nieprecyzyjne przepisy, nie rozwiązuje to problemu.

Już w pierwszych dniach obowiązywania ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583; dalej: specustawa ukraińska) było wiadomo, że regulację trzeba będzie pilnie nowelizować, by doprecyzować niejasne przepisy i wyjaśnić pominięte kwestie. Apelowały o to głównie jednostki samorządu terytorialnego, na których barki spadało wiele zadań związanych z napływem dużej fali uchodźców wojennych, m.in. zalegalizowanie ich pobytu, nadanie numeru PESEL, zapewnienie pomocy w noclegu i wyżywieniu czy dostępie do szkół dla dzieci. Rzeczywistość pokazała, że JST, by je wykonać, potrzebują wsparcia i dodatkowych rozwiązań prawnych. Dlatego Sejm w ekspresowym tempie nowelizował przepisy dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy - najpierw 23 marca 2022 r. (Dz.U. poz. 682 i 683), a następnie 8 kwietnia 2022 r. (Dz.U. poz. 830). Dla samorządów najważniejsze są te zmiany, które ułatwiają im procedury związane z legalizacją pobytu osób z Ukrainy w Polsce oraz umożliwiają pozyskanie dodatkowych pracowników do wykonywania tych zadań. Ostatnia nowelizacja przewiduje m.in. możliwość kierowania do urzędów gmin pracowników administracji rządowej, którzy na zasadzie wolontariatu pomagają w rejestrowaniu cudzoziemców, oraz incydentalne upoważnienia osób niezatrudnionych w urzędach gmin do realizacji czynności związanych z nadawaniem obywatelom Ukrainy numeru PESEL. Wyjaśnia też pewne procedury związane z przyznawaniem świadczenia 40 zł, finansowaniem zadań przez samorządy czy zbieraniem środków pomocowych na rzecz Ukrainy. W niniejszej publikacji omawiamy te najważniejsze z punktu widzenia JST przepisy.

Uchodźca deklarujący, że samotnie wychowuje dziecko, który chce dostać na nie zasiłek, musi złożyć wniosek do polskiego sądu o uznanie ukraińskiego wyroku ustanawiającego alimenty. Tak wynika z wyjaśnienia Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS).

Jakie zmiany w statucie przedszkola należy uwzględnić, tworząc nowy oddział przedszkolny ukraiński i czy będzie to weryfikowane podczas kontroli wydawania dotacji? Z jakiego źródła finansować rozbudowę struktury albo remont pomieszczeń – ze środków gminy czy przedszkola?

Wysokie opłaty za potwierdzenie wykształcenia i długie procedury utrudniają ukraińskim uchodźcom szybkie podjęcie pracy w zawodzie. Mogą wnioskować o zniżkę na nostryfikację w uczelni albo dopłatę z urzędu pracy.

Wojna w Ukrainie to wyzwanie nie tylko dla samych jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST) i ich jednostek organizacyjnych, lecz także dla pracujących w nich księgowych. Stanęły one przed nowymi zadaniami, a za sprawą ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju (dalej: specustawa) przed nowymi rozwiązaniami prawnymi z zakresu finansów publicznych. Swoje do spraw związanych z konfliktem w Ukrainie dołożyło też RIO przez wydanie nowych stanowisk. Wszystko to przez ostatnie tygodnie, na bieżąco opisywaliśmy w różnych dodatkach DGP. Dziś – w Księgowości Budżetowej – pora na małe podsumowanie.