służebność przesyłu

Przepisy związane z lokalizacją urządzeń przesyłowych oraz ustanawianiem służebności przesyłu rodzą w praktyce liczne kontrowersje. Nic dziwnego. Przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą na nieruchomościach, na których usytuowano tego typu urządzenia, lub planuje się ich lokalizację, często muszą się liczyć z ograniczeniami. A na dodatek te przepisy są dość skomplikowane.

Jeśli urządzenie przesyłowe zainstalowano bezprawnie, ale funkcjonuje w celu realizacji zadań publicznych i koszty jej demontażu będą bardzo wysokie, wniosek o jego usunięcie może być nieuzasadniony.

Przepisy nie precyzują, jakie konkretnie odszkodowania wypłacane z tytułu ustanowienia służebności przesyłu są zwolnione z podatku dochodowego. Dlatego NSA zinterpretował je szerzej niż fiskus.

Wynagrodzenie za obciążenie nieruchomości powinno być ustalone na podstawie cen rynkowych. Jednym z kryteriów pomocniczych mogą być straty poniesione przez właściciela obciążonego gruntu, wynikające z utraty pożytków.

Zgodnie z przepisami ustawy antyterrorystycznej operator na wniosek służb zobowiązany jest do instalacji takich urządzeń na wszelkich obiektach budowlanych. Właściciel nieruchomości ma prawo do określonych korzyści z tego tytułu.

Służebność przesyłu nie musi pokrywać się ze strefą ochronną wokół funkcjonującej instalacji, takiej jak rurociąg czy linia energetyczna – uchwalił Sąd Najwyższy.

TEZA: W sytuacji gdy spółka korzysta nieodpłatnie z nieruchomości (nieodpłatna służebność przesyłu) właściciela będącego stroną umowy przyłączeniowej, u którego kończy się gazociąg, to spółka nie osiąga przychodu z nieodpłatnego świadczenia.

Problem służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego wciąż budzi rozbieżności w orzecznictwie, czego przykładem jest postanowienie Sądu Najwyższego z 14 października 2015 r. (V CSK 5/15). Pisemne uzasadnienie nie zostało jeszcze sporządzone, ale znamy ustne motywy orzeczenia, wskazane przez sędzię sprawozdawcę Marię Szulc.

Sąd Najwyższy rozstrzygnął wczoraj spór o to, czy służebność przesyłu można zasiedzieć wyłącznie na prawie własności gruntu. I odpowiedział, że co do zasady tak.

Nie kończy się zamieszanie wywołane postanowieniem SN z 28 marca 2013 r. (sygn. III CSK 174/13), w którym wskazał on, że „służebność przesyłowa ma zapewnić przedsiębiorcy stabilny tytuł do korzystania z urządzeń, o jakich jest mowa w art. 49 par. 1 kodeksu cywilnego (służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych podobnych – red.).

Właściciel nieruchomości ma prawo domagać się wynagrodzenia za jej ustanowienie. Także wtedy, gdy urządzenia zostały posadowione przed wielu laty. Musi się spieszyć, zanim firma przesyłowa będzie mogła wnieść o zasiedzenie swoich praw.

Miejski samorząd nie zwolni uchwałą z opłaty administracyjnej podmiotu korzystającego z jezdni. Nie ma przy tym znaczenia rodzaj urządzeń lub obiektów, które mają być tam umieszczone