służba cywilna

Szefowie instytucji podległych ministrowi administracji i cyfryzacji na początku wakacji mogą spodziewać się nagród za wzorową pracę w 2012 r.

Policjanci, żołnierze, nauczyciele, akademicy, strażacy z tzw. rezerwy powodziowej. W zasadzie tylko oni w ostatnim czasie mogli liczyć na wzrost wynagrodzeń. Urzędnicy ostatnie podwyżki dostali w 2008 r. Nie powinni ich się spodziewać również w przyszłym roku. Tak wynika z analizy założeń makroekonomicznych do ustawy budżetowej na 2013 r. przyjętych przez rząd.

Zatrudnieni w administracji rzadko wychodzą naprzeciw potrzebom petentów. Jednostki niechętnie wydłużają swój czas pracy w wybrane dni. Jeśli już się na to decydują, wcześniej kończą w piątek.

Pracodawca musi zapłacić lub wyrównać ekstra wynagrodzenie osobie zatrudnionej w administracji. Stanie się tak w razie późniejszego udokumentowania przez zainteresowanego okresów pracy.

W tym roku do korpusu służby cywilnej trafi zaledwie 200 urzędników mianowanych. Taki limit na ten rok i kolejne dwa lata ustaliła Rada Ministrów. Co więcej, szef resortu finansów uważa, że korpus może się obejść bez tej grupy pracowników. Dlatego od początku domagał się, aby w budżecie nie rezerwowano pieniędzy na ten cel.

Większość naborów w urzędach, samorządach i państwowych spółkach jest ustawiana. W administracji centralnej robi się to w taki sposób, że nawet komisje konkursowe nie dostrzegają, iż wszystko zostało wcześniej rozstrzygnięte. Samorządowcy nie zakładają białych rękawiczek

Od lipca 2013 r. w urzędach wojewódzkich powinny już działać centra usług wspólnych. Miały się zająć m.in. obsługą finansowo-księgową, kadrową, zamówieniami publicznymi dla różnych jednostek administracji zespolonej. Część instytucji, np. kuratoria, inspekcja handlowa, farmaceutyczna, weterynaryjna, ochrony środowiska, nadzoru budowlanego czy transportu drogowego miały zostać zlikwidowane.

Zatrudnienie urzędnika samorządowego nie może odbywać się według uznania kierownika jednostki. Na taką dowolność może sobie pozwolić tylko szef prywatnej firmy, choć i on też musi stworzyć jakieś własne zasady kreowania polityki kadrowej, bo inaczej się pogubi.

Administracja publiczna pęcznieje. Najwięcej etatów dla urzędników przybyło w gminach i miastach na prawach powiatu. Tam liczba etatów wzrosła o prawie 7 tys. Tak wynika z najnowszych danych GUS.

Sekretarz powiatu, który formalnie nie należy do partii, ale kandyduje z jej listy, może liczyć się ze stratą stanowiska. Jego przełożony może uznać, że oznacza to utratę zaufania.

Lubimy narzekać na armię urzędników zatrudnionych w administracji publicznej. Że jak upadał socjalizm, to było ich tylko 150 tys., a teraz jest 450 tys. Że na faksy, podróże służbowe, ksero i prowizje bankowe wydają rocznie 5 mld zł. Bo Polacy lubią narzekać. Ale jak jest jakiś problem, od razu mówią – niech rząd to rozwiąże.

O tym, czy jest zapotrzebowanie, przekonamy się za rok, bo wtedy obecny rocznik opuści szkołę. Chciałbym, żeby byli wtedy oczekiwani w urzędach jako wartościowi kandydaci do pracy - mówi Jan Pastwa, dyrektor Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.

Urzędnicy administracji centralnej najczęściej dorabiają na uczelniach, a także na szkoleniach. Dla firm to dodatkowa reklama, jeśli prowadzi je dyrektor departamentu określonego ministerstwa. Zarobki prelegentów z tego źródła wahają się między 5 a 10 tys. zł.

Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich (RPO), po raz kolejny zwróciła się do premiera z prośbą o zmianę przepisów, które przewidują zwiększenie rekompensaty dla urzędników za nadgodziny. Mimo iż premier zapewnia za każdym razem, że problem zostanie rozwiązany, wciąż nie są konsultowane nawet założenia do projektów zmian kwestionowanych przepisów.

Wzrosła liczba uprawomocnionych kar dla urzędników. Prawie co drugie postępowanie wyjaśniające okazuje się jednak bezzasadne.

Ma być jak w firmach. Urzędnicy szkoleni, motywowani, uprzejmi. Słyszymy o tym od lat. Powoli zaczynamy to widzieć.

Uczymy przyszłych urzędników umiarkowania i pokory, czasem nawet lekko „wdeptujemy w ziemię”. Muszą pamiętać, że nawet największa wiedza to jeszcze za mało - mówi Jan Pastwa, były szef służby cywilnej, a od listopada 2012 r. dyrektor Krajowej Szkoły Administracji Publicznej.