sędziowie dublerzy

10 lat temu zaczął się kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego. Obie strony konfliktu politycznego zrzucają na siebie odpowiedzialność, a konsekwencje ponosimy wszyscy.

DGP 3 października br. opublikował opinię Piotra Leonarskiego, której podstawowa, tytułowa teza wybrzmiała następująco: „W razie wątpliwości trzeba uwzględnić orzecznictwo TK korzystne dla obywatela”. Nawet jeśli zawarta w tej opinii analiza jest niepełna, to zawiera ona konieczny do podchwycenia głos – jest potrzebna zmiana sposobu myślenia o sporze w sprawie polskiego systemu prawnego, pchającego Polskę ku trwałemu rozszczepieniu porządku konstytucyjnego.

Polityczno-prawnicza wojna o Trybunał Konstytucyjny wciąż trwa i nic nie wskazuje na to, żeby w najbliższym czasie miała się skończyć. Praktycznym efektem tego sporu jest chaos, brak pewności obywateli co do tego, jakie regulacje ich właściwie wiążą. Być może chociaż częściowe rozwiązanie tego sporu leży w zmianie perspektywy, z której na niego patrzymy.

Siódmego sierpnia upłynął termin na odwołanie się przez polski rząd od wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce. Stwierdzono w nim, że TK orzekający w składzie, w którym zasiadał sędzia dubler, nie jest sądem. Tym samym orzeczenie uprawomocniło się. O sprawie jako pierwszy napisał portal OKO.press.

Godzenie w porządek konstytucyjny i deprecjonowanie roli polskiego sądu konstytucyjnego, co z kolei wpływa destabilizująco na porządek prawny – takie zarzuty stawia rzecznikowi praw obywatelskich w uzasadnieniu swojego najnowszego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny.

Granica między prawem a bezprawiem się zaciera, a to, że nie można tego stwierdzić, bo nie mamy odpowiednich instytucji i trybów, nie oznacza, że bezprawie staje się prawem - mówi w rozmowie z DGP Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista, profesor WPiA UW.