ROP

Wnioski płynące z raportu Instytutu Ochrony Środowiska, opisywanego na łamach DGP 3 listopada br. („Segregowanie odpadów się nie opłaca. Koszty zmniejszyłaby ROP”) wprawiają w osłupienie.

Selektywna zbiórka jest nieopłacalna bez rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Faktyczna cena zebrania, transportu i przetwarzania posegregowanych surowców jest wyższa niż w przypadku odpadów zmieszanych. Takie są wnioski z analizy przygotowanej przez podlegający ministrowi klimatu Instytut Ochrony Środowiska ‒ Państwowy Instytut Badawczy, do której dotarł DGP. 

- Proponujemy realną odpowiedzialność producentów i realne efekty, ale pod wnikliwą kontrolą administracji publicznej - uważa Krzysztof Baczyński, prezes, Związek Pracodawców EKO-PAK.

Zaproponowany kształt systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) pod kątem obciążeń nakładanych na określone grupy przedsiębiorców zdaje się godzić w podstawowe zasady konstytucyjne i gospodarcze, w tym szczególnie naruszać zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce – głosi opinia mec. Katarzyny Barańskiej i mec. Sylwii Uziębło-Kowalskiej z Kancelarii Kochański i Partnerzy, przygotowana na zlecenie Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK.

Andrzej Gantner: Mamy do zebrania rocznie ponad 11 miliardów butelek PET i konieczność uzyskania minimum 25 proc. wkładu surowca wtórnego, czyli recyklatu, w nowych butelkach. Doprawdy nie wiem, jak można zrealizować te założenia przy obecnych propozycjach ministerstwa.

Za sprzątanie Polski ma płacić zanieczyszczający ją biznes, a nie mieszkańcy. To rewolucja – o ile się powiedzie. Gminy i branża zagospodarowania odpadów twierdzą, że nie ma na to szans.

Piotr Szewczyk: Stworzymy osobny łańcuch logistyczny, oddzielny system transportu, a to przełoży się na dodatkowe emisje zanieczyszczeń.

Samorządowcy liczą, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawi dodatkowe dokumenty i dane, które pozwolą im na rzetelną ocenę przepisów dotyczących Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP). Resort do 20 września przedłużył konsultacje w sprawie projektu, który ma zapewnić dodatkowy strumień pieniędzy na zagospodarowanie odpadów opakowaniowych.

Uwzględnienie w ciele doradczym przy ministrze klimatu przedstawicieli poszczególnych grup materiałowych (np. plastik czy aluminium) postuluje m.in. środowisko przedsiębiorców z branży opakowań aluminiowych, reprezentowane przez Fundację na rzecz Odzysku Opakowań Aluminiowych RECAL.

- Od początku jestem otwarty na rozmowy, ale konstruktywne. W sprawie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta mamy za dużo grup interesów, dlatego to trudna materia - mówi Jacek Ozdoba, sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

Zastanawiamy się, czy w ogóle jest sens zgłaszać uwagi do projektu o ROP, czy może po prostu zaapelować o napisanie wszystkiego od nowa - mówi Robert Szyman, dyrektor Polskiego Związku Przetwórców Tworzyw Sztucznych

Operatorem systemu będzie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Nadzór sprawować będą Instytut Ochrony Środowiska i minister klimatu. Ten drugi określi stawki opłaty opakowaniowej.

Projekt ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producenta odpowie, kto zbuduje system i czyje będą odpady. Interesy kluczowych graczy są w tych sprawach sprzeczne.

Blokowanie przez rząd wysokości opłat za odpady obliczanych metodą wodną jest do zaakceptowania, jeśli samorządy otrzymają rekompensatę utraconych wpływów – uważają eksperci. Inaczej w systemach gospodarki odpadami powstaną trudne do zasypania dziury

Szymon Piotr Dziak-Czekan: Kluczowe jest wprowadzenie obowiązku wykorzystywania recyklatu w nowych produktach. Bardzo ważne, by dotyczyło to wszystkich podstawowych tworzyw sztucznych, oprócz PET, również polietylenu, polipropylenu i polistyrenu.

- Ważne jest, aby system Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta i system depozytowy były systemami producenckimi. Daje to większą szansę, że będą one racjonalne ekonomicznie i nie spowodują drenowania finansów producentów oraz kieszeni konsumentów - mówi w rozmowie z DGP Andrzej Gantner, dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności.

Przepis na fiasko reformy ROP? Zcentralizować system, opodatkować firmy, arbitralnie rozdzielić pieniądze. To fatalna droga Węgier. Większość wybrała zupełnie inne rozwiązania – przestrzega branża opakowaniowa. Rozwiązania, które znowelizowana dyrektywa odpadowa de facto tylko skodyfikowała