przetargi

Czy w Polsce można uzyskać odszkodowanie za nieuzyskanie zamówienia publicznego? Rząd twierdzi, że tak, ale przykładów na to brakuje.

Jedna uznaje, że przetarg był prowadzony zgodnie z prawem, a inna widzi w nim naruszenia. Nowe przepisy mają pozwolić na ujednolicenie stanowisk.

Przepisy dotyczące zamówień publicznych zmienią się dopiero za rok, ale ustawodawca nieprzypadkowo zdecydował się na tak długie vacatio legis. Ustawa jest bowiem podstawą zarówno do prowadzenia inwestycji, jak i bieżącej działalności urzędów, instytucji czy zakładów, czy wręcz całej sfery publicznej.

Sąd Najwyższy rozstrzygnie, czy od wykonawców można ściągać kary umowne za to, że nie płacą na czas podwykonawcom. Przepisy wymagają, by umowa przewidywała takie kary.

Pojawia się szansa na naprawę tego co źle działa w e-zamówieniach. Urząd Zamówień Publicznych przygotował ankiety, w których przedsiębiorcy i zamawiający mogą wskazać, na jakie problemy napotykają.

Zamawiający powinien dobrze sprawdzić, czy podwykonawca zwracający się wprost do niego o pieniądze jest uprawniony do wysuwania takich żądań.

Wykonawcy, którzy w ramach rozpoznania rynku są proszeni o niezobowiązujące podanie cen, muszą liczyć się z koniecznością składania dodatkowych wyjaśnień na etapie przetargu.

Bo brak jej uprawnień. Nie oznacza to jednak, że gmina będzie mogła do umowy wprowadzić dowolne zapisy. Nowe p.z.p. bowiem szczegółowo określa, co powinno się znaleźć w kontrakcie z wykonawcą.

Kto powinien ponieść koszty nieprzewidzianych prac (np. odwodnieniowych), które nie dały się przewidzieć na etapie przetargu: czy przyjmująca zlecenie profesjonalna firma budowlana, czy może zamawiający? Czy możliwe jest żądanie od firmy budowlanej odszkodowania za źle wykonany dom, które kilkukrotnie przewyższa wypłacone jej wynagrodzenie? Czy brak umowy na piśmie z generalnym wykonawcą wpływa na możliwość zwrócenia się do inwestora o solidarną zapłatę?

Doświadczenie kierownika budowy coraz częściej decyduje o zwycięstwie w przetargu. Takie kryterium może być uzasadnione, ale eksperci ostrzegają, by stosować je z umiarem.

Choć nowe przepisy o zamówieniach publicznych wejdą w życie za 14 miesięcy, nic nie stoi na przeszkodzie, by niektóre z rozwiązań stosować już teraz. Zwłaszcza gdy, tak jak klauzule waloryzacyjne, mogą zapobiegać zrywaniu kontraktów.

Referencje składane w przetargu mają potwierdzać należyte wykonanie zamówienia. Nie muszą wskazywać szczegółowych informacji, takich jak termin realizacji czy wartość kontraktu. Te dane może wskazać już sam wykonawca w składanym przez siebie wykazie – uznała Krajowa Izba Odwoławcza.

Zatrudnienie przez firmę podwykonawcy bez zgody zamawiającego może zostać uznane za poważne wykroczenie zawodowe i w przyszłości stanowić podstawę do wykluczania przedsiębiorcy z kolejnych przetargów – uznał TSUE.

Kryterium najniższej ceny, preferowanie konkretnych produktów czy brak czasu na przygotowanie ofert – to m.in. zniechęca firmy do walki o zamówienia. Przyczyn jest jednak dużo więcej.

Nawet po spełnieniu wszystkich przesłanek formalnych zastosowanie procedury in-house może być niezgodne z prawem. Trzeba uwzględnić także inne przepisy, np. o ochronie konkurencji.

Nowe prawo zamówień publicznych, które wejdzie w życie od 2021 r., przewiduje obowiązek ogłaszania w Biuletynie Zamówień Publicznych także niewielkich postępowań, tzw. bagatelnych, między 50 000 a 130 000 zł. Jednocześnie pozwala na odstąpienie od tego „w uzasadnionym przypadku”. O jakie sytuacje może więc chodzić? O ich wskazanie poprosiliśmy ekspertów. Niestety ich opinie się różnią, a to nie najlepiej wróży na przyszłość, szczególnie dla wykonawców Oprac. Z.J.

Senat 27 września 2019 r. bez poprawek przyjął nowe prawo zamówień publicznych (dalej: p.z.p.). To znaczy, że za 15 miesięcy wejdą w życie 623 nowe przepisy.