polityka

Czasem zdarzy się tak, że w jednej małej sytuacji skupią się wielkie aporie dużych spraw – i tak właśnie stało się w kawiarni w John Lewis przy Cavendish Square. Miły gest brutalnie odsłonił stosunki władzy, bo jego sens tkwił w rozpoznaniu obcości – i jej wątpliwego statusu, jej potrzeby legitymizacji przez „gospodarza”. Ach, jakże byłoby pięknie, gdyby przestali w telewizjach gadać z nienawiścią o emigrantach, gdyby zamiast przyjeżdżać w gości człowiek się przeprowadzał... i wtedy wszyscy sobie jedli kruche bułki w spokoju, naturalnie równouprawnieni.

I tak się spotkamy: za dziesięć lub dwadzieścia tysięcy trupów – miał powiedzieć rządowym negocjatorom jeden z liderów kolumbijskiej partyzantki FARC, gdy rozmowy na temat pokoju znalazły się w impasie. Prezydent Juan Manuel Santos jest na najlepszej drodze, by raz jeszcze udowodnić trafność tej mitycznej frazy.

Demokracja jest sposobem stanowienia prawa, który wyrażać ma przekonanie, iż każdy obywatel powinien móc się uważać za jego twórcę – chociażby przez uczestnictwo w głosowaniu. Nie oznacza to jednak, że każdy demokratycznie ustanowiony akt prawny jest ze swojej istoty słuszny i funkcjonalny. O takim prawie możemy powiedzieć jedynie, że jest prawem legitymizowanym, a nie merytorycznie i aksjologicznie najlepszym. Jednakże legitymizacja polegająca wyłącznie na poparciu danej większości parlamentarnej w dniu wyborów nie jest głęboka ani trwała. W czasie trwania kadencji ugrupowania posiadające w parlamencie większość mogą utracić poparcie, co osłabi demokratyczną legitymizację ustanowionego prawa. Czy w takiej sytuacji „szczery demokrata” powiedzieć może: takie prawo mnie nie wiąże! Czy nawet więcej: prawo bez realnego społecznego poparcia nie jest prawem w państwie demokratycznym?