PAN

Niskie zarobki, ustawiane konkursy i mobbing to tylko niektóre problemy naukowców zatrudnionych w Polskiej Akademii Nauk.

- Powiedzmy, że kwota 12 tys. zł netto byłaby godziwym wynagrodzeniem dla profesora zwyczajnego (niezależnie od dyscypliny naukowej, jaką reprezentuje) i do uniesienia dla państwa - mówi prof. Michał Kokowski – pracownik Instytutu Historii Nauki PAN.

- Teraz nawet jeśli któryś z dyrektorów instytutów złamie prawo, jest faktycznie nieusuwalny - mówi  prof. Paweł Rowiński, wiceprezes Polskiej Akademii Nauk

Dodatek stały lub w formie lunchu – dyrektorzy instytutów PAN pomysłowo zwiększali swoje wynagrodzenia, łamiąc ustawę kominową.

Gdy dziś odwiedzamy miasteczka, widzimy fontanny, odnowione centra oraz parki. Na pierwszy rzut oka wygląda to pięknie. Ale gdzie jest dobra praca? Nie ma - mówi w wywiadzie dla DGP Przemysław Śleszyński, kierownik Zakładu Geografii Miast i Ludności w Instytucie Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.

Podniesienie górnych widełek miesięcznych stawek wynagrodzenia zasadniczego pracowników jednostek pomocniczych PAN oraz zmianę kategorii ich zaszeregowania zakłada przygotowany przez resort nauki i szkolnictwa wyższego projekt rozporządzenia.

Przepisy dotyczące Polskiej Akademii Nauk trzeba będzie zmodyfikować albo pod koniec tej kadencji  Sejmu, albo na początku przyszłej - zapowiedział w poniedziałek wiceminister nauki Piotr Mueller. Dodał, że PAN ma w wielu miejscach niewykorzystany potencjał.

Branża szuka alternatywnych rozwiązań, które pozwolą jej przetrwać na rynku w obliczu słabnącego zainteresowania paleniem.

Resort nauki nie będzie narzucał kierunku reformy Polskiej Akademii Nauk; czeka na inicjatywę samego środowiska PAN - zapowiedział minister Jarosław Gowin. Odniósł się w ten sposób do inicjatywy utworzenia Uniwersytetu PAN, która - jak powiedział - budzi wiele kontrowersji.

W ostatnich miesiącach zainteresowanie mediów wzbudziła sprawa nieprawidłowości w Instytucie Badań Systemowych PAN (IBS PAN). Dopiero jedna z ostatnich publikacji – artykuł „Akademia” Miry Suchodolskiej – spotkała się z odpowiedzią decydentów ze strony Polskiej Akademii Nauk w postaci „Polemiki z dwoma stereotypami”. Doczekała się ona niedawno odpowiedzi ze strony autorki, dziś kolej na mnie – osobę, którą decydenci tak mocno w swoim tekście sponiewierali, wyjaśnia dr Kamil Kulesza.

Nie wiem, czy mam się czuć zaszczycona, czy rozśmieszona. A może urażona. Na pewno zaś czuję zażenowanie – poziomem debaty nad poważnym problemem, a raczej kilkoma, o których napisałam w tekście z 31 marca „Akademia”. Było w nim o sporze dr. Kamila Kuleszy i jego Centrum Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów (CZMIS) z Instytutem Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk (IBS PAN).

Instytut Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk złożył zawiadomienie do prokuratury, że dr Kamil Kulesza działa na niekorzyść instytucji. Naukowiec i jego współpracownicy wystąpili do sądu o zapłatę należnych wynagrodzeń. W perspektywie są kolejne pozwy: o bezprawne wykorzystanie własności intelektualnej. A jeszcze niedawno kierowane przez dr. Kuleszę Centrum Zastosowań Matematyki i Inżynierii Systemów (CZMIS) było perełką w PAN-owskiej koronie, powodem do chluby. Teraz PAN postanowił dzieło Kuleszy zniszczyć. Dlaczego? Co się wydarzyło? Kto jest winny? Zastępy prawników będą udowadniać racje reprezentowanych przez siebie stron. Ja po prostu opowiem tę historię, w której tle, oprócz nauki, są pieniądze (duże) i zwyczajna ludzka zawiść.

 Polska Akademia Nauk jako instytucja naukowa działająca poza strukturą wyższych uczelni i podlegająca bezpośrednio premierowi jest często postrzegana niejednoznacznie. Istnieje nie do końca sprecyzowane oczekiwanie, że PAN powinna się zreformować i otworzyć na nowe wyzwania. Przedstawiciele środowisk naukowych z uczelni z jednej strony zabiegają o przynależność do PAN, co jest traktowane jako wyróżnik prestiżu naukowego, a z drugiej często patrzą na nią z dużą dozą nieracjonalnego krytycyzmu.

Kraje, z których naukowcy pozyskują najwięcej grantów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC), uważane są za przodujące w nauce – ocenia prezes PAN prof. Jerzy Duszyński. W Polsce do tej pory takie granty zdobyło 23 naukowców, a we wszystkich krajach europejskich ponad 5 tys.

"Rzeczywiście, szansa na rozpoczęcie niezależnej kariery naukowej młodego człowieka to u nas problem. W bardzo wielu dziedzinach prawdziwie twórczym okresem jest czas między 35. a 45. rokiem życia. To jest czas wielkich przełomów, innowacji, postępu. Na całym świecie to właśnie młodzi ludzie napędzają naukę" - uważa prof. Jerzy Duszyński biochemik, w latach 2008–2009 wiceminister nauki, od 2015 r. prezes PAN.

W jednym z instytutów akademii obowiązek publikowania artykułów naukowych nie znika w czasie urlopu. Chodzi o Instytut Fizjologii i Żywienia Zwierząt im. Jana Kielanowskiego PAN w Jabłonnie. Prowadzi się tu badania dotyczące m.in. endokrynologii wzrostu, rozwoju i rozrodu, a także wykorzystania składników pokarmowych oraz substancji aktywnych biologicznie zawartych w paszach.